Ad Valvas 1992-1993 - pagina 184

PAGINA 6

AD VALVAS 12 NOVEMBER 1992 it Vji*.**'i'­* **** *

Los Angeles: chauffeuse Winona Ryder met casting­agent Gena Rowlands

jf^^­.­zr.

­^M

Night on earth: Een hommage aan eigenwijze filmers Night on earth draait op donderdag 12 november om 20.00 uur m Filmhuis U ilenstede, Uilenstede 396, tele­ foon 548 8888. De film is ook dagelijks te zien in Krite­ rion en The Movies.

Dick Roodenburg Wie in Amsterdam op het Centraal Sta­ tion overstapt van de metro naar de trein, ziet naast elkaar een aantal verre­ kijkers. Daarin glurend kom je te weten hoe laat het op dat moment in verschil­ lende wereldsteden is. Dit simpele ge­ geven gebruikte Jim Jarmusch voor zijn nieuwste film. In Night on earth richt hij zijn camera vijf keer op vluchtige ont­ moetingen tussen een taxichauffeur en zijn of haar klanten. De verhalen spelen zich tegelijkertijd af in vijf steden op aarde. Omdat die steden in verschillen­ de tijdzones liggen, vindt elke taxirit plaats in een andere fase van de nacht. De film opent met de vallende avond in Los Angeles en schuift met elke episode op naar het oosten, om te eindigen in het ochtendgloren van Helsinki. Net als op het Centraal Station maakt de toe­ schouwer via deze korte momenten een lange wereldreis. In Los Angeles treffen we taxichauffeu­

se Corky, die aan het begin van de avond een paar musici van een hard­ rock groep bij de Vip­ingang van het vliegveld aflevert. Daar staat casting­ agent Victoria Snelling op vervoer te wachten. Ondanks hun totaal verschil­ lende levensstijl raken de twee vrouwen voorzichtig in gesprek. Aan het einde van de rit vraagt de casting­agent de chauffeuse voor een rol in een film. Later op de avond staat in Manhattan black man Yo­Yo om een taxi te roe­ pen, de New Yorkse kou wegspringend op sportschoenen met van die giganti­ sche lippen. Alle chauffeurs rijden snel door zodra ze horen waar hij naar toe wil. Dan stopt hortend en stotend een taxi met Helmut, een geëmigreerde Oostduitse clown die eigenlijk helemaal niet kan rijden. Yo­Yo besluit mee te gaan, op voorwaarde dat hij zelf achter het stuur mag.

Zonnebril In Parijs brengt een zwarte chauffeur een blinde prostituee naar haar werk­ plek. "W aarom hebben blinden altijd een zonnebril op?", vraagt hij haar. "Weet ik niet, ik heb het nog nooit ge­

zien", antwoordt ze. Over naar Rome, waar een totaal door­ gedraaide taxichauffeur een zieke pries­ ter in zijn wagen heeft en de gelegen­ heid aangrijpt in dit namiddemachtelij­ ke uur zijn nogal hilarische seksleven op

Film te biechten. De priester overleeft het niet, maar de chauffeur lult gewoon door. Tezelfdertijd loopt in Helsinki de nacht op zijn eind. Een chauffeur pikt drie to­ taal bezopen mannen op. Eén van hen heeft de dag ervoor ontslag gekregen, zijn vrouw is er vandoor en daarnaast heeft hij nog wat malheurs, kortom reden genoeg om de nacht door te drin­ ken en taxibestuurders lastig te vallen. De chauffeur krijgt ze rustig met de be­ lofte dat zijn levensverhaal nog veel triester is. Niet alle verhalen van Night on earth zijn even sterk. Vooral de one­man show van Roberto Benigni als Italiaanse

taxichauffeur leidt al snel tot irritatie. Ook Giancarlo Esposito als Yo­Yo in New York overdrijft zijn Eddie Mur­ phy­act, maar hij krijgt tenminste te­ genwicht van de ingetogen Armin Mu­ eller­Stahl als Helmut. En zo'n zootje huilende Finnen, tja, wat zal ik ervan zeggen. Het mooist vond ik zelfde rit­ ten met chauffeuse W inona Ryder in Los Angeles en chauffeur Isaach de Bankolé in Parijs. Toevallig zijn dit de episodes waarin regisseur Jarmusch niet nadrukkelijk probeert lollig te zijn en zijn verhalen subtiel weet te vertellen. In Los Angeles en Parijs ­ en een beetje in Helsinki ­ is nog plaats voor een ont­ roering die in New York en Rome weg­ gelachen wordt. In Night on earth ver­ telt Jim Jarmusch niet zomaar een paar verhaaltjes. Elke episode verwijst ­ meestal via de acteurs en actrices ­ naar regisseurs die probeerden binnen of buiten Hollywood hun eigen weg te vinden. In dit opzicht is Night on earth een hommage aan een aantal eigenwijze filmers. De casting­agent in Los Angeles wordt vertolkt door Gena Rowlands, die in veel films van John Cassavetes acteer­

de, onder andere A w oman under the in­ fluence. De onlangs overleden Cassave­ tes is een van de weinige HoUj'wood­re­ gisseurs die zijn onafhankelijkheid wist te bewaren. Niet voor niets weigert Corky de haar aangeboden rol.

Niet onbesproken De New Yorkse episode verwijst na­ tuurlijk naar de films van enfant terrible Spike Lee, maar daarnaast zij opge­ merkt dat Armin Mueller­Stahl in bij­ voorbeeld Lola van de ook niet onbe­ sproken Rainer Werner Fassbinder meespeelde. De rol van Beatrice Betty Blue Dalle als de blinde passagiere spreekt voor zich en Isaach de Bankolé vertegenwoordigt de cinema van de Afrikaanse immigranten in Parijs. In Rome komt chauffeur Benigni een paar travestieten tegen en elke rechtge­ aarde filmkijker denkt dan natuurlijk gelijk aan Fellini. De acteurs in Helsin­ ki zijn rechtstreeks uit een film van de al jaren veelbelovende Aki Kaurismaki \ gehaald. Misschien heeft Jarmusch het allemaal niet zo bedoeld, maar voor een oplettende kijker valt er veel te ontdek­ ken.

Seksmisdadigers verhuizen snel van cel naar Idinielc Strengere straffen zijn cosmetica voor samenleving Dirk de Hoog Daders van ernstige seksuele mis­ drijven zitten meestal maar een be­ perkt deel van de gevangenisstraf uit waartoe ze veroordeeld zijn. Vaak verhuizen zij namelijk snel naar TBS­ klinieken. Dit vertelde de officier van justitie mr. A. Lunenborg uit Almelo afgelopen zaterdag op een studiedag in het vu­ziekenhuis over seksueel deviant gedrag. "De gevangenisstraf wordt over het al­ gemeen omgezet naar een behandeling in een TBS­kliniek. Alleen weet de maatschappij dit niet. Justitie pleegt dus en beetje cosmetica om de gemoe­ deren in de samenleving wat te kalme­ ren na schokkende delicten", zei de of­ ficier van justitie. De roep om strenge straffen bij ver­ krachting of lustmoord op kinderen neemt sterk toe, volgens Lunenborg. "Als we gehoor zouden geven aari sig­ nalen uit de samenleving, zouden er heel wat castraties plaatsvinden. Justitie reageert hierop door langdurige gevan­ genisstraffen op te leggen, gevolgd door ter beschikking stelling aan de Staat. Wat dat betreft is de balans van aan­ dacht voor de dader omgeslagen naar aandacht voor het slachtoffer. Rechters zijn momenteel geneigd vooral te kijken hoe de samenleving het beste be­ schermd kan worden tegen herhaling van de misdaden." In het opleggen van harde straffen wordt Justitie gesterkt door het feit dat de afgelopen jaren een aantal keren mannen tijdens proefverlof zware ze­ dendelicten begingen. Het regime in de TBS­klinieken is grotendeels afgestemd

op het therapeutisch belang van de pa­ tiënt. De psychiater en niet de rechter beslist over het toestaan van proefver­ lof. De psychiater let vooral op het the­ rapeutische belang van de dader. De rechter daarentegen vindt het belang­ rijk iemand langdurig uit de samenle­ ving te weren. Hij zal eerder aan gevan­ genisstraf denken dan aan een ter be­ schikking stelling. Het opleggen van lange gevangenisstraffen heeft echter voor een deel publicitair belang. De zware straf haalt de media en dat nieuws onthoudt het brede publiek. Dat de dader toch vrij snel in een in­ richting in plaats van in een cel be­ landt, dringt niet door tot de samenle­ ving, aldus Lunenborg.

Zedendelicten worden tegenwoordig zwaarder bestraft, zo krijgt de samenleving een gevoel van rechtvaardigheid

Afwijkend Hij was één van de sprekers op de stu­ diedag seksueel deviant gedrag afgelopen zaterdag in het vu­ziekenhuis, waar we­ tenschappers, hulpverleners en juristen bijeen kwamen. Niemand waagde zich aan een precieze definiëring van wat dan wel 'afwijkend' is, maar dat de sa­ menleving verkrachting, incest en lust­ moord niet tolereert, stond voor ieder­ een vast. De dag stond dan ook in het teken van de vraag: wie is de dader en wat moeten we ermee? Veel helderheid over die vraag verschafte de studiedag niet of het moet zijn dat grote weten­ schappelijke controversen blijkbaar niet meer bestaan. Zonder opschudding hoorde de zaal aan dat "wellicht ook biologische facto­ ren een rol spelen." Ook de mededeling dat buitenlandse onderzoekers bij pe­ dofielen een significante afwijking in een bepaald deel van de hersenen von­ den, leverde geen reacties op. De vu­ professor dr. L.J.G. Gooren, bekend van operaties bij transseksuelen, ver­

Foto Bram de Hollander

baasde zich erover 4at zo weinig onder­ zoek gedaan is naar de effecten van hormoonbehandelingen bij seksdelin­ quenten."In mijn praktijk met transsek­ suelen heb ik daar bijzonder goede er­ varingen mee. Waarom zou dat bij da­ ders met seksuele problemen niet zo zijn?", vroeg hij zich af Maar iedereen benadrukte de com­ plexiteit van het probleem en onder­ streepte dat de oorzaken van ongewenst gedrag liggen in het samengaan van persoonlijke én sociale factoren. Geen simpele biologische verklaringen dus en d • remedie 'de ballen eraf schijnt niet afdoende te zijn. Maar het taboe om ook over mogelijke biologische compo­ nenten te spreken, is duidelijk voorbij. Een ander probleem is dat wetenschap­

pers en hulpverleners elkaar in de prak­ tijk slecht schijnen te verstaan. Een on­ derzoeker: "Hulpverleners zijn geen barst geïnteresseerd in onderzoek, omdat het niet met hun belangen cor­ respondeert." Een hulpverlener: "W e hebben hapklare brokken nodig waar we praktisch iets mee aan kunnen. Door algemene beschouwingen veran­ deren mensen niet."

Dominerende moeder Enige opschudding veroorzaakte nog psychiater H.J.C, van Marie, verbon­ den aan het Pieter Baan Centrum waar verdachten van ernstige delicten wor­ den onderzocht. Hij vergeleek een groep verdacht van zedendelicten met een groep andere verdachten, waaron­

der bankovervallers. Eén van de opval­ lende verschillen is de positie van de moeder in het gezin. Van zedendelicten verdachten hebben vaak een domine­ rende moeder en een toegeeflijke of af­ wezige vader. Bij de groep 'bankover­ vallers' is het juist andersom. De hypo­ these luidde dan ook dat mannen vrou­ wen agressief benaderen, omdat ze zich niet los hebben kunnen maken van hun moeder. Hoe komt u aan die cijfers?, was onmiddellijk de reactie uit de zaal. Daarna volgde een uiteenzetting over alle methodologische problemen bij dit soort onderzoek. Het antwoord dat een verdachte geeft, hangt namelijk sterk van de vraagstelling af. Dus moeders schuld staat nog geenszins vast. Over twee jaar is er een vervolgcongres.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen