Ad Valvas 1992-1993 - pagina 98

PAGINA 16 I

I AD VALVAS 10 SEPTEMBER 1992

Nergens zoveel medewerkers met een kortlopende aanstelling

Guus Baan, hoofd van het morfologisch lab, bij de apparatuur waarmee metingen aan spieren worden gedaan Jan-Jaap Heii

"Onze studenten zien tijdens hun studie doorlopend levende spieren, maar nooit zonder huid erop. Die situatie vond de vakgroep onhoud­ baar", opent prof.dr. P.A.J.B.M. Huijing, universitair hoofddocent bij de vakgroep functionele anatomie van de faculteit bewegingsweten­ schappen, het 'dubbele feestje' van zijn vakgroep. Die toont deze mid­ dag, vorige week vrijdag gehouden in het gebouw dat de bewegingswe­ tenschappers delen met de medici, voor de eerste keer een video over de werking van de levende spier. Bo­ vendien vieren de bewegingsweten­ schappers de ofBciële opening van een laboratorium voor morfologisch ­ ofte wel spier ­ onderzoek. In dit laboratorium zullen H uijing, een aantal promovendi en studenten on­ derzoek doen naar de vorm en het functioneren van menselijke­ en rat­ tenspieren. De video gaat gebruikt worden voor twee dingen, zo verklaart H uijing. "Hij zal getoond worden in het eer­ stejaarsonderwijs, om de studenten meer echte spieren te laten zien en minder demonstraties met model­ len. Bovendien vtdllen we hem aan bezoekers laten zien op bijvoorbeeld open dagen." De moeilijkheid met zo'n dubbele doelstelling is dat de video zowel in­ houdelijk niveau moet hebben als er leuk uit moet zien. Die moeilijkheid hebben de functioneel anatomen aardig opgelost, zo blijkt als de video van start gaat. Na enige onduidelijke manoeuvres van een griffioen, het bijbelse huisdier van de vu dat te­ genwoordig in al het audiovisueel materiaal een paar kunstjes mag vertonen, schakelt de video over op levende spieren. In beeld verschij­ nen de Bekende Topsporter Christi­ ne Aaftink en haar minder bekende coUega Marianne Vlasv«ld, naast bewegingswetenschapper respectie­ velijk schaatsster en lang­laufster, die al rennend en springend, rek­ kend en strekkend de kijker de wer­ king van de spier in de praktijk de­ monstreren. H uijing flitst af en toe door het beeld om de bijbehorende theorie uit te leggen. Spieren rekken en verkorten tijdens het bewegen, zo blijkt, en daarbij spelen zowel de spiervezels, de pezen, de peesplaten als de hoek waaronder die drie aan

elkaar vast zitten een rol. Educatie en PR worden aldus gekop­ peld. De kijker leert wat over spie­ ren, en blijft wakker doordat af en toe een bekend persoon te zien is. Over levende spieren zonder huid, waar het allemaal om begonnen was, leert de kijker echter voorlopig nog niets; Aaftink en Vlasveld wor­ den niet gevild voordat ze aan hun demonstraties beginnen. De video toont eerst nog een tussen­ stap: de dode spier zonder huid. Huijing vist iets uit een bak dat lijkt op een gefileerde kabeljauw. H et blijkt een menselijke kuitspier. "H eb ik die ook", roept Aaftink verbaasd uit. "Ja hoor," reageert H uijing, "kijk maar naar je been." Aaftink, met haar been op een tafeltje: "In­ derdaad." Vlasveld: "Jeetje." Achter mij: "Oh H eer." De kabeljauw verdwijnt weer in de bak, waarna de beloofde levende spier zonder huid volgt. Die wordt de kijker gepresenteerd in de vorm van een rat met een gescalpeerd lin­ kerachterbeen, dat bevestigd is aan een elastiekje en een stroomdraadje. "Deze rat is in diepe narcose. Straks sturen we een stroom door zijn beenspier, die daardoor gaat rekken en krimpen. Zo kunnen we het func­ tioneren van de spier onderzoeken", ïuidt de begeleidende tekst van Huijing. Even later begint de spier zich inderdaad uit te rekken en in te krimpen. Nadat het publiek aldus op het scherm gezien heeft waar de func­ tioneel anatomen zich zoal mee bezig houden, vinden die het tijd worden voor een live­demonstratie. Ze verzoeken daarom het publiek mee te wandelen door het gebouw, op weg naar het morfologisch labo­ ratorium. Dat zal door faculteitsbe­ stuurder Gert de Groot geopend worden. Bij deze opening blijkt: de bewe­ gingswetenschappers hebben iets met ratten. Ze onderzoeken ze niet alleen, ze maken er ook grappen over. "Dit laboratorium krijgt vele medewerkers met een kortlopende aanstelling", verklaart De Groot, gewapend met een gigantische nep­ scalpel om het lint voor de deur door te snijden, in zijn begeleidende praatje. "Ik doel uiteraard op de ratten. Ik heb eens uitgerekend hoe­ veel ratten hier gebruikt gaan wor­ den. Naar schatting zijn dat er 936

per proefschrift. Als ik de overige publikaties en het onderwijsgebruik even buiten beschouwing laat, dan kom ik daarmee uit op een aantal van 4680 ratten per jaar. Stel nu dat die ratten hier per stuk een uurtje in dienst zijn, en we ze een uurloon van acht gulden betalen. Vermenigvul­ dig het aantal ratten per jaar niet dit loon, dan weet u hoeveel dit labora­ torium ongeveer gekost heeft. H oe­ wel de faculteit nog het een en ander bij moest passen." Hij rijt het lint aan flarden, waarna de bezoekers de kans krijgen om het laboratorium^e bezichtigen. Door­ dat tegelijkertijd in dezelfde ruimte een borrel begint, groepeert slechts ongeveer de helft van de aanwezigen

Penninkske

Foto NICO Boink, AVC/VU

zich rond de apparaten. De rest groepeert zich rond de tap. Bij het apparaat dat daarnet in de video figureerde, heeft een mede­ werker van de vakgroep het weder­ om over ratten. "De beenspier van zo'n beest moet een behoorlijke stroomstoot krijgen, anders kun je niks waarnemen", onderwijst hij. "Vergelijk het maar met de klap die je krijgt van 220 volt." Het instrument ziet er een beetje ar­ moedig uit. Zo zit er bijvoorbeeld een strijkbout aan bevestigd. "Vroe­ ger, toen de vakgroep nog arm was, hadden we iemand die allerlei nood­ oplossingen bedacht voor de gebre­ ken van het instrumentarium. Deze strijkbout, die dient als camera­

CRYPTOGRAM

Ik kijk niet meer naar Somalië. De walgelijke paradox is dat ik er kotsneigingen van krijg. Zeker als na die halfdode kinderen de Ster komt met een yuppie­wijf dat zich opvrijt aan haar prijskat. En het beest een hapje Sheba voert. Als ik niet al gek was, werd ik het zo. Want hoe moet ik dat aUe­ aal rechtbreien^in.mijn hoofd? n de ene kant duizenden vrou­ a en kinderen die tergend gzaam uitteren, terwijl ons huisbeest gemalen koe eet, of poes hond (want de firma Felix is dik met de destructiebedrijven waaraan dierenartsen hun afval leveren). Kan iemand mij uitleggen waar­ om de een leeft en (anderen) vreet, terwijl de ander verhongert of als maaltijd dient? Mijn gekwordingsdUerama be­ sprak ik met een deugdzame vriend: ouderling van zijn kerk en woonachtig in een van die rustge­ vende straten die heten naar ver­ geten componisten. Op het bij­ zettafeltje in zijn ruime serre ontwaarde ik een boek: Kan een christen rijk zijn. Natuurlijk wel! "Als je het 'penninkske van de weduwe' rigide interpreteert", lichtte mijn vriend vrolijk toe, '*raakt Nederland gigantisch in de problemen. Verkoop ik mijn huis of kunst, dan kan ik inder­ daad eenmalig een miljoentje do­ neren. Fijn. Maar dan zit ik voor de rest van mijn leven op net zo'n flatje vier­hoog achter als jij. Al ben ik dan zogenaamd 'goed' (omdat ik mijn bezit heb wegge­ schonken), de Zwarte Piet h ^ •*' intussen wel lekker aan de k^,^^, doorgegeven! Stel daarbij dat èlle mensen van mijn financieel kali­ ber tegelijkertijd uitverkoop hiel­ den, dan waren er a; nooit genoeg van die rotflatjes, en b : wie zou onze huizen en spullen kunnnen kopen? AUe 'weduwen' wilden toch juist van hun 'penninkske' af?" God! Wat knapt een mens op van zo'n ambiance! SELMA SCH EPEL standaard, heeft hij op een rommel­ markt gekocht", aldus de medewer­ ker. Het ding werkt desondanks prima. De omstanders zien een bewegend plaatje, waarop een rat moet worden vastgebonden, met een elastiekje eraan. De demonstratie wordt ech­ ter van al haar charme ontdaan doordat een echte rat ontbreekt. De medewerkers hebben blijkbaar geen zin om ter verhoging van de feest­ vreugde de voorraad proefdieren aan te spreken. Na tien minuutjes wachten­is deze omissie niet gecor­ rigeerd: het plaatje beweegt nog al­ tijd zonder bagage. Er kan geen ratje vanaf. Zeker net iemand ge­ promoveerd.

Selma Schepel

HORIZONTAAL: 1. Versla tb op Nova Zembla (13) 7. Gelijkgestemd zonder vreemd te gaan (8) 9. Stokje van een cent (4) 12. Amerikaanse schuifbak (2) 13. Voorstel tot wetswijziging dat is zo kinds (10) 16. Toereikende bezigheid om tevreden te stellen (13) 17. Latvolgorde (2) 18. Vemielzucht betreffende een woordenboek (10) 21. Werkschuwe stamvaders en ­moeders (8) 23. Levenloos palindroom (4) 26. Bètavakker die vaardig is van aard (13) VERTICAAL: 1. Toon lichaamsdeel in vergadenng (13) 2. Achterlijke vrouw (4) 3. EG­jeugdlid (3) 4. Informeel veel (3) 5. Snel soort (3) 6. Spintueel mopje (13) 8. Zielepoot (3) 10. Beloningen voor mevrouw Timp (7) 11. Partieel voltooid deelwoord (7) 14. Kiemdrager van erfelijke eigenschappen zelf (5) 15. Persoonlijk gewicht (3) 19. Indien zonder liquida: verbrande turf (3) 20. Klinkt alsof er iets knaagde in huiduitwas (4) 22. Een der meest verworpen stoffen der aarde (3) 24. Gevocaliseerd schaap (3) Stuur uw oplossing voor donderdag 1 oktober naar: Redactie Ad Valvas, Vrije Universiteit, De Boelelaan 1107, 1081 HV Amster­ dam o.v.v. Cryptogram 3. Onder de goede inzenders wordt een boekenbon verloot.

Oplossing van crypto 2: H or.: 1. Theoloog 5. Baai 9. Oordeelkundig 10. Datema 11. Pikken 13. Cl 15. Waar­ schuwen 19. Tien 20. Roe 22. Lille 23. Wasvrouw 26. Eer 27. Transformatie. Vert.: 2. Eerstejaars 3. Leermeesteres 4. Oslo 6. Afdekken 7. Ingang 8. Curie

9. Onderwijswet 12. Acht 14. Lui 16. Wel 17. Enigma 18. Koelte 21. Oven 24. Orf25. War. Uit de goede inzenders is getrokken: H.W.K. Kaspersen, H oofdgebouw kamer 5A­35. De boekenbon wordt toegestuurd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen