Ad Valvas 1992-1993 - pagina 221

AD VALVAS 3 DECEMBER 1992

PAGINA 3

Vuistregels bevatten weinig nieuws

Vuistregels voor studeerbaarheid

Rapport moet docenten tot betere inrichting studie brengen Frank steenka mp 'S s C ' . » i .

Zelfs v o o r onwillige d o c e n t e n of s t u d i e r i c h t i n g e n w o r d t h e t moeilijk o m zich t e o n t t r e k k e n a a n e e n b e t e ­ re i n r i c h t i n g v a n h e t o n d e r w i j s . I n een p a s v e r s c h e n e n r a p p o r t w o r d e n d o c e n t e n als h e t w a r e a a n h e t h a n d ­ je g e n o m e n , 8 3 vuistregels m o e t e n ervoor z o r g e n d a t s t u d e n t e n v o o r ­ taan effectief k u n n e n s t u d e r e n . H e t r a p p o r t is g e s c h r e v e n i n o p d r a c h t van d e politiek e n m i n i s t e r R i t z e n zei d a n o o k d a t hij h e t g e b r u i k e r v a n kritisch zal v o l g e n . Het is weliswaar niet verplicht deze tips te volgen, maar wie dat nalaat, moet wel rekenen op kritiek van studenten ­ en op een even kritisch oordeel van vakgeno­ ten bij de eerstvolgende onderwijsvisita­ tie. Dat werd deze week duidelijk bij de verschijning van het rapport ' T e doen of met te doen?' van de landelijke commis­ sie stydeerbaarheid, geleid door de on­ derwijskundige prof.dr. W . H . F . W . Wij­ nen. "Een zeer bruikbare checklist. Elke zichzelf respecterende instelling zal hem gebruiken", zei mmister Ritzen toen hi) dinsdag in Zoetermeer het eerste exem­ plaar in ontvangst nam. Rode draad in het boek van Wijnen c.s. is dat onderwijs beter studeerbaar wordt naarmate het meer is afgestemd op studenten. D a t verhaal is niet helemaal nieuw. D e uni­ versiteit van Maastricht (waar Wijnen hoogleraar is), baseerde er in 1974 zelfs haar hele onderwijs op. En kort geleden besloot de Tilburgse universiteit tot iets dergelijks. Ook elders in het land koos een enkele faculteit voor studentgericht onderwijs. Maar regel is dit uitgangs­ punt zeker nog niet. In traditionele onderwijsprogramma's staan vooral de docent en de stof cen­ traal. D e commissie­Wijnen wil toe naar

>^^^^;^^

Minister Ritzen in gesprek met prof.dr. W.H.F.W. Wijnen, de schrijver va n het rapport over effectief studeren studieprogramma's die uitgaan van de student, de hoeveelheid tijd die hij ter beschikking heeft en zijn leergedrag. W a n t onderwijs heeft alleen effect als studenten de stimulans en de ruimte krijgen om zich de kennis eigen te maken. Dit uitgangspunt is vertaald in vuistregels voor opsporing en opheffing van knelpunten. Zo moet spreiding van tentamens over het jaar een eind maken aan het hollen of stilstaan van veel stu­

Vrouwen succesvoller bij universitaire studies

denten. Goede afwisseling van hoorcol­ leges, practica en zelfstudie zorgt voor optimale leeresultaten. Doceren wordt zo een serieuze taak; dus moet ook het personeelsbeleid aandacht besteden aan didactische kwaliteit, vindt de commis­ sie. Zoals gezegd is de inhoud van de meeste adviezen niet nieuw; een groot deel ervan stond al m 1981 in een advies over inrichting van de propaedeuse ­ en

Pionierssubsidie van 1,7 miljoen voor sociaal-psycholoog Semin Erno Eskens

CBS­cijfers nauv^keurig maar weinig actueel Frank Steenka mp Vrouwelijke s t u d e n t e n h e b b e n bij vrijwel alle u n i v e r s i t a i r e s t u d i e s n e t iets m e e r s u c c e s d a n h u n m a n n e l i j ­ ke collega's. D a t blijkt u i t g e g e v e n s van h e t CBS o v e r h e t s t u d i e r e n d e ­ ment van jaargang 1983­'84. V a n die g r o e p s t u d e n t e n h a d n a 7 jaar bij de v r o u w e n uiteindelijk 5 9 p r o c e n t het d o c t o r a a l , t e g e n 5 6 p r o c e n t bij de m a n n e n .

i

De CBS­cijfers zijn niet de meest actuele, maar wel de meest nauwkeurige rappor­ tage over het studierendement. D a t komt doordat het statistiekbureau al sinds 1983 alle gegevens over die ene jaargang studenten verzamelt. Vorige week is daar een nieuw hoofdstuk aan toegevoegd, met gegevens over o m ­ zwaaiers, tussentijdse afhakers, verschil­ len tussen studierichtingen, en: verschil­ len tussen mannen en vrouwen. Alleen de uitsplitsing over de universiteiten pu­ bliceert het CBS niet. Het zevende jaar (1989­'90) is een be­ langrijk oogstjaar voor deze studenten­ jaargang geworden: had een jaar eerder pas 44 procent een doctoraaldiploma, na zeven jaar is dat gestegen tot 57 pro­ cent. Daarvan haalde zes procent het papiertje bij een andere studie. Hoeveel mensen nog steeds voor h u n bul stu­ deerden, IS uit de CBS­cijfers onduide­ lijk. Volgens gegevens van de universi­ teiten ging het om minstens tien procent van de oorspronkelijke eerstejaars. Ook over afhakers geeft het CBS­overzicht in­ formatie. Van jaargang ' 8 3 is achttien procent voor de propaedeuse afgehaakt; tweederde van hen vertrok in het eerste studiejaar. Bij deze groep vallen ook de no i/ïOTO­studenten, die wel ingeschreven staan maar geen tentamens doen. De verschillen tussen de studies zijn groot. In het algemeen is het slaagper­

centage het hoogst bij de medische stu­ dies (75­ 80 procent), gevolgd door far­ macie, biologie, scheikunde en geologie met ruim zeventig procent; ook andere exacte studies scoren even boven het ge­ middelde. Maar bij letteren en de socia­ le studies haalt slechts 45 procent de eindstreep. H e t laagst is het rendement bij filosofie, theologie en sociologie. Daar was na zeven jaar slechts 25 tot 35 procent afgestudeerd. Italiaans, Slavi­ sche talen en lucht­ en ruimtevaarttech­ niek doen het met 35 procent rende­ ment maar net beter.

Foto Bram de Hollander werd maar door weinig faculteiten nage­ volgd. Vertegenwoordigers van de stu­ dentenvakbonden zeiden dan ook bang te zijn dat ook dit boek weer in een la zou eindigen. Maar de toestand in het hoger onderwijs is n u anders dan elf jaar geleden. Een stelsel van kwaliteitszorg dwingt faculteiten om zich te verant­ woorden. En ook de tempobeurs maakt de discussie veel minder vrijblijvend. Daardoor lijkt de kans dat dit rapport ­

P r o f . d r . G . R . S e m i n krijgt 1,7 m i l ­ j o e n v a n NWO v o o r zijn v e r n i e u w e n ­ d e o n d e r z o e k n a a r taal, c o m m u n i ­ catie e n c u l t u u r . M e t h e t geld w o r ­ d e n vier O i o ' s , t w e e p o s t ­ d o c ' s , enige secretariële o n d e r s t e u n i n g e n twee assistenten voor e e n periode v a n vijf jaar b e k o s t i g d . Semin krijgt de persoonsgebonden gel­ den voor zijn volgens NWO 'internatio­ naal gezien zeer vernieuwend' en 'excel­ lent' onderzoek. D e toekenning van de subsidie is een ruggesteun voor het Kurt Lewin Instituut. Semin is wetenschap­ pelijk directeur van dit instituut, waarin sociaal, arbeids­ en organisatiepsycholo­

gen van de vtJ samenwerken met colle­ ga's van de tJVA, Groningen en Nijme­ gen. M e t de door Semin bewerkstelligde uitbreiding van het aantal onderzoekers maakt het instituut meer kans op erken­ ning als onderzoekschool. Het geld gaat Semin gebruiken om on­ derzoek te doen naar persoonsgebonden taal: "Het wordt in essentie een onder­ zoek naar verschillende relaties tussen taal en denken", aldus Semm. "Wat beïnvloedt wat? En hoe komt het dat taal verandert door de tijd? H o e verandert taal bij kinderen in de loop der jaren? Wat zijn de verschillen tussen woorden in verschillende culturen? E n tot slot: hoe gebruikt men woorden in communi­ catie? In het onderzoek wordt voorna­ melijk gekeken hoe mensen zichzelf be­ schrijven."

Wiskunde Opvallend is verder het grote aantal om­ zwaaiers bij biologie (uitwijkhaven voor uitgelote medici) en de grote talenstu­ dies. Z o blijkt bij Frans en Italiaans een derde van de afgestudeerden de bul bij een andere studie te halen. D e meesten kiezen na de propaedeuse voor een an­ dere taal dan waar ze mee begonnen. En hoe zit het nu precies met vrouwen? Van hen haalde 59 procent de einds­ treep, tegen 56 bij de mannen. Die d n e procent verschil, die ontstaat in het ze­ vende studiejaar, is niet te danken aan de keus voor makkelijker studies. H e t verschil doet zich immers bij bijna elke studie voor. Bij wiskunde en natuurwe­ tenschappen slaagt zelfs 74 procent van de vrouwen, tegen 65 procent van de mannen; bij psychologie is de verhou­ ding 58 om 4 8 . Alleen bij tandheelkun­ de en enkele sociale studies scoorden de vrouwen iets lager. Overigens bleek eerder dit jaar uit meer recente (maar grovere) gegevens van de universiteiten dat het studiesucces van jaargang '84 even goed is als dat van de CBS­jaargang. Bij de twee latere jaren zijn de resultaten echter minder. H e t aantal studenten dat m zeven jaar het doctoraal haalt, daalt tot onder de 55 procent. E n dat terwijl het studietempo juist omhoog zou moeten. (HOP)

Ad Valvas WEEKBLAD

V A N DE V R I J E

UNIVERSITEIT

D e redactie van Ad valvas is op zoek naar een

Tekenaar (v/m) De tekenaar zal het komende jaar een wekelijkse bijdrage moeten leveren aan de verlevendiging van de achterpagina. D e tekening heeft de leefwereld van jonge­ ren (18 tot 24 jaar) tot onderwerp. D e vorm staat niet bij voorbaat vast: het kan een een strip zijn, maar ook iets anders. D e redactie roept tekenaars tevens op daarvoor

voorstellen in te dienen. D e te publiceren tekeningen worden gehonoreerd. Voorstellen graag vóór 24 december sturen naar: redac tie Ad Valvas, kamer OD - 01, De Boelelaan 1107, 1081 HV Amsterdam. Inlichtingen zijn te verkrijgen by Tom de Greef, hoofdredacteur (tel. 548 6930), of Martin Ensennk, opmaakredac teur (tel. 548 3087).

In traditionele onderwijsprogram­ ma's staan de docent en de stof cen­ traal. D e commissie­Wijnen wil stu­ dieprogramma's die uitgaan van de student en zijn leergedrag. D a t leidt tot in totaal 83 vuistregels, over de cursus, het gehele programma en de organisatorische voorwaarden. Hier volgt een aantal van die regels in korte vorm: D e cursus: 7. Kies onderwijsvormen die gerichte zelfstudie uitlokken 11. Geef minstens evenveel klein­ schalig onderwijs als colleges 10. Hanteer colleges selectief, voor uitleg of demonstratie 25. Gebruik toetsen ook om studen­ ten zicht te geven op hun vorderingen Het studieprogramma: 30. Gebruik een rode draad om in­ houd en vorm aan op te hangen 3 3 . Laat maximaal vijf vakken parallel lopen 4 1 . Plan ruimte in het programma om vertraging in te lopen 42. Vraag van studenten elke dag wisselende leeractiviteiten 44. Onderwijs, zelfstudie en toetsen mogen elkaar niet in de weg zitten 49. Laat een centrale commissie kij­ ken naar de manier van toetsmg 54. Spreid toetsing regelmatig over het hele jaar 55. Toetsing moet direct op het on­ derwijs volgen 58. H o u d herkansingen binnen twee tot drie weken na de eerste kans. Voorwaarden: 60. Kijk bij aanstelling van docenten naar didactische bekwaamheid 64. Weeg bij h u n beoordeling onder­ wijsprestaties even zwaar als onder­ zoek 71. Betrek docenten en studenten bij de opzet van kwaliteitszorg 8 1 . Voor­ kom wachttijden door tekort aan boeken, PC's of andere apparatuur. (HOP)

opgesteld in opdracht van de politiek ­ ongelezen blijft, toch niet groot. Zowel de minister als de studentenorganisaties maakten afgelopen dinsdag duidelijk dat ze het gebruik ervan kritisch zullen vol­ gen. (HOP) m

Publikatiedwang bij faculteit PPW wordt opgevoerd Erno Eskens Personeel d a t te weinig publiceert, m a g in d e toekomst geen onderzoek meer doen. Hoogleraren die niet in een onderzoekschool participeren krijgen b o v e n d i e n g e e n A i o ' s m e e r t o e g e w e z e n . D a t b e s l o o t d e facul­ teitsraad psychologie e n pedagogi­ s c h e w e t e n s c h a p p e n ( P P W ) afgelo­ pen maandag. Een wetenschappelijk medewerker bij PPW moet met ingang van 1995 mini­ maal één wetenschappelijk artikel per jaar produceren per aanstelling van 0,3 fte (anderhalve dag per week). Interna­ tionale publikaties tellen dubbel. M e t de verscherping van de publikatie­eisen anticipeert PPW op de komst van de o n ­ derzoekscholen. Onderzoekscholen zijn plaatsen waar een groot aantal weten­ schappers hoogwaardig, internationaal onderzoek verrichten. O m d a t de kwaliteitseisen voor partici­ patie in een onderzoekschool voor som­ mige wetenschappers van faculteit PPW nog te zwaar zijn, besloot de faculteits­ raad afgelopen maandag o m al het we­ tenschappelijk personeel voorlopig onder te brengen in drie onderzoeksin­ stituten. Ook deze instituten moeten op termijn uitgroeien tot onderzoekscho­ len. Voor participatie in de facultaire onderzoeksinstituten geldt de eis van één wetenschappelijke publikatie per 0,3 fte. Wie niet aan de eis voldoet b e ­ houdt de onderwijstaken, maar verliest het onderzoek. D e faculteitsraad besloot ook om in de toekomst alleen aan hoogleraren die in een onderzoekschool participeren, n o g Aio's toe te wijzen. H e t gevolg hiervan is dat als een hoogleraar te weinig p u ­ bliceert, ook de Aio's van deze hoogle­ raar op straat komen te staan. D e ver­ wachting IS dat Aio's zich zullen indek­ ken: ze zullen h u n hoogleraar als twee­ de auteur bij h u n artikelen opvoeren. Op die manier garanderen zij een goede output van de hoogleraar en verzekeren zij zich van voortzetting van h u n Aio­ schap.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen