Ad Valvas 1992-1993 - pagina 293

I PAGINA 1 1

AD VALVAS 2 1 JANUARI 1 9 9 3

Godsdienst en nationalisme: niets nieuws onder de zon Lezingencyclus behandelt actualiteit vanuit oecumene Afgelopen dinsdag gaf dr. Gjalt Zondergeld, docent nieuwste geschiedenis aan de vu, de eerste cursusavond in een serie van zes met als thema Godsdienst en nationalisme, georganiseerd door de werkgroep Gerechtigheid en Vrede. Deze werkgroep, uitgaande van de Maranathakerk maar met een oecumenisch karakter, probeert steeds op de actualiteit In te springen.

landers in groten getale naar Indonesië gingen om daar een vrijheidsstrijd de kop m te drukken, nadat ze zelf eerst vijf jaar voor hun vrijheid gestreden h a d d e n ' D e eerste vrijwilligers waren zelfs voor een belangrijk deel verzets mensen, waarvan een aantal tussen 1950 en 1953 ook weer vocht m Korea in totaal twintigduizend Nederlanders, evenwel gedragen door een breed thuis­ front De Nederlandse militair was erg populair m eigen land, al beging hij el­ ders de grofste misdaden Frustraties over de Duitse bezetting en de commu­ nistische dreiging deden de nationale gevoelens bloeien P as m de late jaren '60, na het wegvallen van Indonesië en Nieuw Guinea, met het wegebben van de koude oorlog, het toenemen van de welvaart en het verbrokkelen van de zullen, nam het nationalisme af Maar bij de eerste de beste dreiging is het weer terug, omdat zoiets altijd opbloeit m tijden van economische crisis of oor­ log

Uitverkoren Selma Schepel De berichtgeving over de huidige oorlo­ gen, waarvan de meeste een godsdien­ stig element als recrutermgsmechanis­ me kennen, kan Nederlanders gemak­ kelijk het idee geven "Die lui zijn gek om elkaar af te maken om een ander geloof " In het voormalig Joegoslavië net zo goed als in Ierland, waar rooms­ katholieken en protestanten elkaar al 25 jaar naar het leven staan Ook het groeiende, extreem nationalisme bij de buren kan Nederlanders het tevreden gevoel geven dat het hier zo'n vaart met loopt Nederland lost het allemaal beter op, Nederland kent immers een lange traditie van tolerantie' Hoewel Zonder­ geld inderdaad ook wel meent dat ex cessen zich hier met m die mate zullen voordoen, prikt hij de aloude mythe van de tolerantie graag door Bijt de ge­ middelde Nederlander tegenwoordig liever zijn tong af dan te zeggen dat hij trots IS op zijn land, toch hoeft men met zo ver terug te gaan om uitingen van massaal nationalisme, zelfs met ernstige militaristische uitwassen, te ontdekken Hoe kon het bijvoorbeeld anders moge­ lijk zijn dat in de jaren 1945­'50 Neder­

D e diverse zuilen in Nederland kenden elk een eigen grond om nationalistische gevoelens te koesteren De protestanten koppelden m de Tachtigjarige Oorlog nationaal gevoel aan de Bijbel, die men sindsdien in de eigen taal kon lezen Men zag zich zelfs als een uitverkoren volk 'Neerlands Israel' D e rooms­katholieken, die tot halver­ wege de negentiende eeuw tweederangs burgers waren, hadden hun eigen Oranjebeeld Willem van Oranje was met een extreem calvinist, maar iemand die toch rooms­katholiek was opgevoed en een tolerante democratie had willen stichten Ook koning Willem II maakte Oranje populair door aanzetten tot roomse emancipatie Tegenstanders van de Oranjes vonden een voedingsbodem voor nationalisti­ sche gevoelens in de grondwet van 1848 Een bundel opstellen hierover, die de basis voor de eerste cursusavond vorm­ de, IS Voor God en Vaderland, nationalis­ me en religie, onder redactie van Gied ten Berge Door de eeuwen heen hebben de di­ verse Nederlandse volksdelen elkaar af wisselend dwars gezeten of met elkaar samengewerkt, met als bindende factor gevoelens van nationalisme, dat nu eens sterk opkwam, dan weer verwaterde In

Vijandschap tussen steden is veel ouder dan de rivaliteit tussen Ajax en Feyenoord. Op deze gravure uit 1787 gooien Delftse patriotten Amsterdamse en Rotterdamse hoofden als onkruid hun tuintje uit dit verband zou het heel interessant zijn om een studie te maken in welk van de zuilen de oorsprong ligt van liedjes die nog steeds gezongen worden als Hop Mananneke, De zilvervloot en Wat zullen onze patnotjes eten

Voetbalwereld Zondergeld wijst op een geheel nieuwe vorm van nationalisme die zich de laat­ ste jaren in de voetbalwereld ontwik kelt Sport is het enige dat grote groe­ pen mensen tegenwoordig nog bindt, en dat wordt heel ouderwets beleefd de ene stad tegen de andere, of het ene land tegen het andere Daarbij wordt ook weer heel leuk De zilvervloot gezon gen ­ al weet men met waarover het gaat en gebruikt men andere woorden

en zwaait men met oranje sjerpen en vlaggen De enge kanten van dit soort nationaal vertoon komen bij voorbeeld naar voren in Ajax­aanhangers die zich met davidsterren gaan tooien, als anti­ reactie op voetbalsupporters uit andere steden die Amsterdam de jodenstad noemen Terwijl daar toch vrijwel alle joden vermoord zijn Juist ook met het oog op het voortwoe­ keren van dergelijke domheid, en voor het verklaren van de actualiteit acht Zondergeld het verspreiden van enige histonsch inzicht van groot belang In allerlei fasen van de jongste geschiede­ nis hebben mensen nationalistische ge­ voelens aan een of ander geloof gekop­ peld Niet alleen in omringende, of verre oorlogvoerende landen, maar dus

ook in Nederland Zondergeld wil zeker met elk nationaal gevoel verdacht maken gevoelens van nationale saamhongheid kunnen heel nuttig zijn, en houden van je eigen land en zijn tradities is iets heel anders dan een nationalisme dat aanzet tot onder­ drukking of zelfs vernietiging van vreemdelingen of andersdenkenden

De vjf volgende cursusavonden in de M araranathakerk geven vjf verschillende visies op het fenomeen gods dienst en national sme 2 februari Jan ter Laak Gods dienst en national sme in voormalig Joegoslav e 16 fe­ bruari V Diakon Serg M erks Nat onalisme en ortho­ doxie 2 maart Imam Hamsa Zaïd Ka lam Natonaiisme en islam 16 maart Drs Hadassa Hirschfeld Natonalis me en jodendom 30 maart Dr Andre Lascaris OP Na tionalisme en het zondebokmechanisme Inlicht ngen tel 679 1931 of 622 7528

Gescheiden afvalverwijdering uitgebreid 'Thuis gooi je wasbenzine ook niet zomaar door de gootsteen' Deze tijd vraagt om een schone universiteit, zo lijkt het wel. Want deze maand is de VU met een 'integraal zorgsysteem voor geschei­ den afvalverwijdering' ge­ start. Glas, papier en kof­ flebekertjes, maar ook me­ taal, tl­bulzen en batterijen zullen dit jaar gescheiden worden opgehaald. Titia Buddingh' Op verschillende punten zijn eerder al zogenaamde 'milieustations' ingericht Zo'n milieustation bestaat uit een aan­ tal bakken Er staat een 240 literbak voor gewoon papier en een afgesloten 240 literbak voor privacygevoelig pa­ pier, een negen liter batterijbox en ze­ stig liter box voor klem chemisch afval, zoals lijmflacons, lege balpennen, car bonpapier en schrijfmachinelinten Computerpapier kan men inleveren bij de verschillende computerruimtes en kapotte tl­buizen horen vanaf heden in de grijze boxen bij Technische Zaken thuis Vergelijkbare regelingen zijn er

Ü

voor specifiek ziekenhuisafval, grof afval (zoals afgeschreven meubels), composteerbaar afval, organische keu­ kenafval en restafval (waaronder tissu­ es, melkpakken en etenswaren) Bert Wilbrink, afvalcoordinator voor de campus, vertelt dat het grootste gedeel te van het afval dat de vu produceert grondstoffen zijn Gebruikt papier bij­ voorbeeld IS een grondstof voor nieuw papier, voor karton en toiletpapier Van geljruikt glas wordt nieuw glas ge­ maakt Afvaltransporteur Browning F e m e s Industries (BFI) zorgt er voor dat het afval bij de verschillende ver werkingsbedrijven komt Heleen Bouwman, assistent hoofd huishoudelijke zaken hoofdgebouw, vertelt dat er intensief overleg is met BFI over hoe de plannen het best kun­ nen worden uitgewerkt Twee keer per week IS er een evaluatie overleg, om in­ dien dat nodig is tot andere oplossin­ gen te komen N u is het nog zo dat er steeds iemand gaat kijken of de bakken al geleegd moeten worden Wilbrink I houdt bij hoe snel de verschillende bak­ ken vol zijn Daardoor kan hij na ver loop van tijd een ophaalrooster opstel­ len De gebouwen in de stad zijn niet bij de plannen betrokken "Deze panden zijn een stuk kleiner," legt Wilbrink uit "Het zou wellicht te duur worden afval ook daar gescheiden af te halen Maar we willen het te zijner tijd zeker bekij­

mmtffm

als ze het afvalverwijderingsproces on­ nodig dwarsbomen Dozen opgevou­ wen m de papierbak en alleen echt p n ­ vacy gevoelig papier in de privacybox De studenten, t o d i zo'n kwart van de vu­bevolkmg, zijn nog niet benaderd Bouwman hierover "Je mag toch aan­ nemen dat als je in het gebouw papier­ bakken ziet staan, dat je dan begrijpt dat je daar oud­papier m kunt doen En ook de speciale bakken voor koffiebe­ kers zijn mede voor de studenten be­ doeld "

Nieuwe denkwijze f'»WT|g^Bqg"«!!5y^."^';""'

Afvalcoordinator Bert Wilbrini<: koffiebeiters met sigarettenpeuken... Foto Nico Boink AVC/VU

ken " Voelt hij er iets voor om, net als de psychologiefaculteit van de UVA, een prijsvraag uit te schrijven voor het beste milieu­idee' "Dat is een leuk plan, maar aan een prijsvraag hebben we vooralsnog met gedacht Eigenlijk staan ook we nog maar net aan de start Er moet veel gebeuren voordat alles rond

In alle werkkamers op de campus is in­ formatiemateriaal verspreid Daarvoor IS chloorvnj papier en milieuvriendelij­ ke verf gebruikt, aldus Wilbrink Ook zijn m alle kamers papierbakken neer­ gezet, zodat je niet voor ieder propje naar een milieustation hoeft te wande­ len Wilbrink zal mensen er op aanspreken

Wel vindt Bouwman studenten vaak wat lastiger dan de vu­medewerkers "Ze vullen de koffiebekers met sigaret­ tenpeuken en gooien vaak van alles en nog wat m de bakken voor bekertjes Dat maakt het verwerken omslachti­ ger " Is dat juist met een reden om po­ gingen te ondernemen ook de studen­ ten tot inkeer te brengen' "We moeten eerste eens kijken hoe het gaat Wel­ licht gaan we posters verspreiden om de studenten op te roepen zich milieu­ bewuster te gedragen " Bouwman beaamt dat het hele plan valt of staat met de medewerking van de vu­bezoekers "We verwachten ook echt iets van de gebruikers Thuis breng je het glas naar de glasbak en gooi je je wasbenzine ook met zomaar door de gootsteen Het moet een nieu­ we denkwijze worden "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen