Ad Valvas 1992-1993 - pagina 195

)92

PAGINA 5

AD VALVAS 19 NOVEMBER 1992

Rugpijn? Rustig wachten tot het overgaat Oefentherapie bij de fysiotherapeut blijkt geen enkel effect te hebben fifefi met rugklachten bij de huisarts komen, Een huisarts krijgt ell^e valt m deze categorie. Mensen met ch­ weelc twee a drie mensen ronische rugpijn of met bijvoorbeeld een hernia bleven buiten beschouwing. op liet spreekuur met acute rugpijn. In ruim tien Pijnstillers Alle deelnemers kregen van de huisarts procent van de gevallen pijnstillers en een sobere voorlichting worden zij doorverwezen over de diagnose en het verloop van de klachten, waarna ze werden ingedeeld naar de fysiotherapeut om in een van de drie onderzoeksgroepen. oefeningen te leren, met Faas wist echter niet wie in welke groep terecht kwam. Eén groep mocht ge­ het idee dat ze zich woon naar huis en kreeg verder geen enkele behandeling. D e andere patiën­ daarmee vervolgens ten bezochten tien keer de fysiothera­ kunnen redden. Arie Faas peut. D e ene helft daarvan kreeg vol­ gens een voorgeschreven programma promoveert aanstaande oefentherapie, de andere een placebo­ vrijdag op een opmerkelijk behandeling met ultrageluid in een mi­ nimale dosis. Deze placebo­behande­ onderzoek naar deze ling werd gepresenteerd als genezings­ oefentherapie. bevorderend maar heeft in werkelijk­ heid geen enkel direct effect op rugpijn. Opmerkelijk, omdat hij Faas mat bij de patiënten niet alleen of heeft aangetoond dat de ~ de therapie effect had op de huidige klachten. Gedurende een jaar hield hij therapie zinloos is. Als er bij of de klachten bij herhalingen m m ­ der ernstig waren. De patiënten moes­ al enig positief ef f ect is ten daartoe elke maand aangeven hoe van oefentherapie, is dat zij over h u n gezondheidstoestand dach­ ten, bijvoorbeeld wat betreft pijn, slaap­ volledig te danken aan een problemen, vermoeidheid en mobili­ placebo-effect. Het beste teitsverlies. Verder werd het ziektever­ zuim van de patiënten bijgehouden en is dan ook de patiënt het aantal keren dat een patient op­ nieuw met rugklachten bij de huisarts gewoon ronduit te kwam, de medische consumptie. vertellen dat behandeling Op al deze variabelen bleek de oefen­ therapie geen positief effect te hebben. geen zin heeft en dat de D e patiënten die oefentherapie volg­ klachten vanzelf over gaan. den, voelden zich in de eerste maanden

Arjan Spit Het lijkt zo mooi: wie plotseling last heeft van rugpijn leert van de fysiothe­ rapeut een aantal oefeningen die de pijn verminderen en de rug soepeler maken. Het idee is dat wanneer de pa­ tiënt deze oefeningen thuis doet, niet alleen de huidige klachten verminde­ ren, maar hij of zij zichzelf ook kan red­ den wanneer de rugpijn terugkeert, wat vaak het geval is. Zulke mensen ziet de huisarts dus niet vaak meer op het spreekuur. Geen wonder dat de huis­ arts regelmatig doorverwijst naar de fy­ siotherapeut wanneer iemand voor het eerst met rugpijn bij hem komt, ook al was tot nu toe nooit wetenschappelijk aangetoond dat oefentherapie een posi­ tief effect heeft. Arie Faas, zelf huisarts te Hengelo, ge­ loofde bij het begin van zijn onderzoek zelf ook in de heilzame werking van oe­ fentherapie, en verwees regelmatig mensen door naar de fysiotherapeut. Dat gebeurt niet meer sinds hij heeft ontdekt dat patiënten die geen enkele behandeling krijgen zich net zo goed redden. Faas onderzocht de effecten van thera­ pie bij 473 mensen met acute rugpijn. Daarbij ging het om aspecifieke lage rugpijn, waarbij de oorzaak dus met duidelijk is. Tachtig tot negentig pro­ cent van de patiënten die voor het eerst

wel fitter dan degenen die geen behan­ deling kregen. Er bestond op dat punt echter geen verschil tussen de oefenthe­ rapie­ en de placebo­groep, zodat Faas spreekt van een aandachtseffect. De drie groepen oordeelden hetzelfde over hun gezondheidstoestand, het aan­ tal keren dat de klachten terug kwa­ men, de medische consumptie of het ziekteverzuim.

Somatisatie Gezien deze resultaten en de uitkom­ sten van ander onderzoek concludeert Faas dat de huisarts zich bij acute rug­ pijn moet beperken tot een sobere voorlichting. De patient zou niet naar de fysiotherapeut moeten worden door­ verwezen, vanwege de kosten die deze behandeling met zich meebrengt. Bo­ vendien wijst Faas op het gevaar van so­ matisatie. "Er komt dan een overdreven nadruk op de noodzaak van medische zorg te liggen. D e patient krijgt hulp voor een probleem dat je in wezen als mens zelf op kan lossen. Mensen krij­ gen de indruk dat ze dat niet zelf kun­ nen en daardoor worden ze afhanke­ lijk." Het zal de huisartsen echter nog de no­ dige moeite kosten om zich daadwerke­ lijk tot de geadviseerde voorlichting te beperken. Uit een kleine test die Faas uitvoerde naar de voorlichting die de artsen in het onderzoek gaven, bleek dat de kwaliteit daarvan ernstig tekort schoot. Faas denkt dat dit vooral komt

Bouwvak is mafia en renovatie is moord. Mijn 86­ jarige buurvrouw deed een zelfmoordpoging, twee van haar leeftijdgenoten stierven binnen een j maand nadat de steigers waren opgetrokken aan een plots ontwikkelde kanker, mijn partner heeft hartkloppingen, iedereen snoept valium als was het pepermunt, en zelf stak ik onlangs, murw ge­ slagen door de h e m e , een vinger tussen de buiten­ deur, die ik vervolgens stevig achter me dichttrok. Hoe een echte nacht slaap voelt, weet ik me niet te herinneren: volmaakt ontspannen dankzij een steeds hogere dosis slaapmiddel, overdenk ik elke nacht met koortsachtige helderheid wat mij mor­ gen weer boven het hoofd zal hangen. 'Wij' wor­ den namelijk gerenoveerd. Dat schijnt een goede zaak te zijn ­ het onderhoud van cultuurbezit ­ maar jammer genoeg wonen er mensen in de cul­ tuur, en wat nog erger is: er zijn bij het renoveren bouwvakkers betrokken. En die vallen ­ ik moet het na veertien maanden participerende observatie helaas vaststellen ­ buiten de normen van de nor­ male menselijkheid. Op dit moment brult zo'n beest voor mijn raam dat hij zo geil is. Berg je als de bouwvak nadert, want die bedrijf­ stak IS enerzijds gebaseerd op de continue aanwe­ zigheid van een huisvrouw, anderzijds op de aan­ name dat er nergens iemand woont die de moeite waard is om rekening mee te houden. De econo­ mie van het bouwbedrijf draait op het stelen van

Tegenover fysiotlierapie wordt tegenwoordig een Itritisclier liouding ingenomen doordat huisartsen moeilijk kunnen wennen aan het idee dat er bij rugpijn maar een zeer geringe rol is weggelegd voor de medicus. Dat zou ook het hoge verwijs­percentage kunnen verklaren. "Uit onderzoek blijkt dat veel huisart­ sen nogal een gefrustreerd gevoel heb­ ben over hun rol bij acute rugpijn, omdat ze de patient zo weinig te bieden hebben. Ik denk dat bij zo'n gevoel makkelijker verwijzingen plaats vindeti. Mijn conclusie dat hier gewoon niets te doen valt, zouden huisartsen positiever moeten waarderen, dat moet je de pa­ tiënt gewoon uit kunnen leggen. Die voorlichting zouden huisartsen echt wel kunnen verbeteren, dat is in het onder­ zoek ook wel tegengevallen. Ik denk dat huisartsen de waarde van voorlichting onderschatten."

Schroom Het heeft Faas als huisarts ook wel moeite gekost zijn houding tegenover patiënten met rugpijn te veranderen. "In eerste instantie geloofde ik echt in de oefentherapie, maar halverwege het onderzoek moest ik toch een draai maken. Ik merkte dat ik in het begin wel enige schroom had, en het heeft misschien wel een jaar oefenen gekost voordat ik me echt tot een goede voor­ lichting beperkte. Ik doe het nu gemak­ kelijker en merk ook dat ik patiënten niet de deur uitwerk, dat ze tevreden gesteld worden. Maar ik heb het wel moeten veroveren. Dat geldt dus voor rugpijn, want als iemand met een ver­ koudheid komt, zeg ik natuurlijk dage­

Jolande Withuis

Wij worden genreoveerd de tijd en de arbeidskracht der clientèle, en op een sociale arbeidsdeling die is gestoeld op allang ach­ terhaalde huiselijke rolpatronen. Zoals een van de bewoners (m) op een renovatie­overleg terecht vroeg: waarom valt het eigenlijk niet onder julhe taken om de spullen in huis af te dekken en na af­ loop puin te ruimen? T o e n ik een kwart eeuw geleden in een ziekenhuis werkte, werden de patiënten eerst om zes uur ge­ wekt voor het 'tempen', vervolgens om zeven uur voor thee en dan weer om acht uur voor een bo­ terham. Het bedrijf was georganiseerd in een ritme dat de werkers makkelijk vonden; de zieken

lijks dat het vanzelf overgaat. Dat moet je nu ook doen bij een aandoening waarvan je dat niet gewend was en dat gaat niet vanzelf." Het onderzoek van Faas sluit aan op de kritischer houding die tegenwoordig wordt ingenomen tegenover fysiothera­ pie. R ecente onderzoeken naar de ef­ fecten van fysiotherapie oordelen lang niet altijd positief. Een aantal fysiothe­ rapeuten zag de bui al hangen en wei­ gerde medewerking aan het onderzoek van Faas, omdat ze dachten dat het de bedoeling was aan te tonen dat fysio­ therapie niet werkt.

Teleurstelling

Foto Hans Zoete, HH

beeld in mijn praktijk een vrouw die een kunstheup heeft gekregen. Die is nu uit het ziekenhuis maar moet nog intensief getraind worden omdat ze nog met kan lopen. In het ziekenhuis ge­ beurde dat elke dag, maar de fysiothe­ rapeut buiten het ziekenhuis is gebud­ getteerd. Die heeft maar een beperkte behandelingscapaciteit en behandelt onder andere veel mensen met acute rugpijn, dat is dus niet zinvol. Deze vrouw kan daardoor maar twee keer in de week geholpen worden. Ik pleit dus niet voor afschaffing van fysiotherapie, maar voor een radoneel gebruik ervan."

D e uitkomsten van het onderzoek gaven de fysiotherapeuten die wel deel­ namen over het algemeen een gevoel van teleurstelling. Volgens Faas waren er ook therapeuten die achteraf zeiden dat ze zelf niet het voorgeschreven oe­ fenprogramma zouden geven. "Maar bij onderzoek moet je nu eenmaal voor­ komen dat iedereen wat anders doet. Een aantal fysiotherapeuten vond ech­ ter dat ze enigszins in een keurslijf waren gedwongen." Ondanks zijn bevindingen vindt Faas niet dat de hele fysiotherapie op de hel­ ling moet. "Er zal altijd wel een of an­ dere vorm van fysiotherapie zijn, maar ik denk dat de tijd wel aangebroken is om het kaf van het koren te scheiden." Daarbij zou volgens Faas nadrukkelijk gekeken moeten worden naar de prion­ teit van verschillende fysiotherapeuti­ sche behandelingen. "Ik heb bijvoor­

waren in deze fabriek een bijprodukt. Zo is het in de bouw nu nog; er wordt daar nog steeds niet 'per bed' gewerkt maar 'per zaal', niet per huis dus maar bloksgewijs. Je zit derhalve met drie weken in de ellende maar een jaar, en je weet al die maanden nooit iets vooruit want een planning van die omvang loopt vanzelfsprekend mis. Want klussen in één huis op één dag zetten? ­ dat vertikt men. D e enige tijd die telt is de hunne, jouw leven kan wachtend worden doorgebracht, want jouw tijd is waardeloos. Zelfs medisch specialisten han­ teren de tijd van hun klanten minder arrogant. N e e m je een vrije dag (op hun verzoek) ­ rustig komt men om half vier melden dat het karwei naar morgen is verschoven. Moet je dan werken? "Wij gaan ervan uit dat er iemand thuis is." Be­ zwaar tegen schoonmaken, elke dag weer wanneer er een muur, dak, zolder, balkon is bewerkt met de pneumatische boor? "Mevrouwtje, schoonma­ ken moet u toch. Als mijn vrouw niet elke dag zou zuigen, dee ik 'r terug naar d'r moeder." Het wordt tijd dat de sociologie van bouwen en wonen zich eens buigt over de seksevooronderstellingen van het bouwbedrijf. Huisvrouwen zijn hier nullen ­ zij dienen slechts om open te doen; het huisraad opzij te schuiven; de achtergelaten bende en met name de wc te reinigen (waar de heren bij voor­ keur naast piesen), koffie aan te dragen en liefst ook een pilsje; en bovendien om obsceniteiten aan

te horen. En huiswxouvf is in dit barbaarse denken elke vrouw, per definitie. Seksisme van zo'n gehal­ te tref je m de beschaafde wereld nog maar zelden aan. Tenminste zo erg is het gebrek aan kwaliteit: alles moet over, want alles gaat eerst verkeerd. En dat in mijn tijd, dus op mijn kosten, én op de uwe, want het renoveren wordt gesubsidieerd. Ook de halofoon die (alleen al om het woord, vermoed ik) door geen bewoner werd gewenst. Een halofoon is een deuropener waardoorheen je kunt praten. D e zoem ervan bleek niet te horen, reden waarom de oude bel er nu weer op wordt aangesloten. Inclu­ sief belherstel kostte de aanleg dik twintig manu­ ren, verspreid over 6 (ja: zes, voor mij verplicht­ vrije) dagen. Waarom krijgen wij zo'n ding en waarom mag je hem niet weigeren? Halo moet omdat de gemeente op halo subsidie doet. Daar gaat uw goeie geld. Verkeert hier een ambtenaar al te innig met een fabrikant? Ik hoop dat u mij ver­ geeft dat ik aangaande die boeiende kwestie geen investigative journalism heb gepleegd. Ik had mijn energie al verspild aan woede, en mijn tijd aan de soplap. Een prettige bijwerking van de renovatie is dat de buurt dagelijks aan cohesie wint: allemaal kringen onder de ogen en aan gespreksstof geen gebrek. Maar hoe moet je onder zulke omstandigheden in Godsnaam een column schrijven?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen