Ad Valvas 1992-1993 - pagina 43

AD VALVAS 3 SEPTEMBER 1992

B

I PAGINA 1 1

Fruit eten om blindedarmontstekiiig te voorkomen Ontwikkeling Indonesië tot moderne staat van invloed op aantal patiënten Titia C. Buddlngh' Een vezelrijk dieet, betere hygiëne en een alerte houding van chirurgen en gynaecologen bij buikoperaties, kunnen veel blindedarmontstekin­ gen voorkomen. t D e Indonesische arts R iwanto ging bij ruim vijfhon­ derd patiënten op Midden­Java, In­ donesië, na wat de samenhang was tussen een vezelarm dieet en het op­ treden van blindedarmontstekin­ gen. Vrijdag 4 september hoopt R i­ wanto te promoveren aan de Vrije Universiteit. De term 'blindedarmontsteking' zorgt vaak voor verwarring. Het is een ont­ steking van het wormvormig aanhang­ sel (de appendix) en niet van de blinde­ darm zelf. De functie van zowel de blindedarm als de appendix is voorals­ nog onduidelijk. Het wegnemen van de appendix heeft in ieder geval geen seri­ euze, negatieve gevolgen. Aanleiding voor het onderzoek is het feit dat sinds enkele jaren een groeiend aantal blindedarmontstekingen wordt geconstateerd in Indonesië, met name onder jongeren. Maar ook het feit dat er nog weinig bekend is over de oorza­ ken van de infectie is van belang. De vijfhonderd Indonesische proefJDerso­ nen ondergingen allen een buikopera­ tie. Bij degenen die een acute blinde­ darmontsteking hadden, bleek een ab­ normaal hoge druk voor te komen in het deel van de dikke darm waar de blinde darm een uitstulpsel van is. Ver­ der bleken langer bestaande lokale af­ wijkingen, zoals vergroeïngen, ook ont­ stekingen te kunnen veroorzaken.

Eetpatroon De hoge druk in de dikke darm is ver­ bonden met verstoppingsverschijnselen, die veroorzaakt kunnen worden door een vezelarm dieet. De snelle ontwikke­ ling van Indonesië tot een moderne staat is volgens Riwanto gepaard ge­ gaan met een duidelijke verandering in het eetpatroon, waarbij veel meer ver­ pakt, geraffineerd en vezelarm voedsel wordt gebruikt. De onderzoeker stelt dan ook een landelijke voorlichtings­ campagne voor om weer terug te keren

Ignatius Riwanto: 'We moeten terug naar ons traditionele dieet'

naar het traditionele, vezelrijke eten, dat wil zeggen veel iruit, groenten en granen. Daarnaast moet meer aandacht ge­ schonken worden aan hygiënische maatregelen. Ook adviseert R iwanto chirurgen en gynaecologen alert te zijn bij buikoperaties. Mochten er verg­ roeïngen ontstaan zijn bij de blinde­ darm, dan dient de appendix, na toe­ stemming van de patiënt, verwijderd te worden om een toekomstige ontsteking

te voorkomen. JRiwanto, zelf geboren in Salatiga op Midden­Java, woont nu in Semerang, een stad met bijna anderhalf miljoen in­ woners. In deze stad vond ook het on­ derzoek plaats. Riwanto koos voor een algemeen ziekenhuis, waar vooral pa­ tiënten uit de lagere sociale klassen be­ handeld worden, èn voor een particu­ lier ziekenhuis waar met name mensen uit de hogere sociale klassen komen. Omdat ook de bevolking van het platte­

Begeleiding blijft gebrekkig

Foto NICO Boink. AVC/VU

land naar deze ziekenhuizen komt, vindt R iwanto de stad Semerang rede­ lijk representatief voor de rest van In­ donesië. In het onderzoek is niet gekeken naar de verschillen tussen mensen uit de stad en die van het platteland. Wel ver­ telt Riwanto dat het bekend is dat er in de steden meer blindedarmontstekin­ gen voorkomen dan daarbuiten. Een mogelijke verklaring daarvoor is, zo legt hij uit, dat de mensen in de stad in ster­ kere mate de Westerse eetgewoontes hebben aangenomen. Het gebruik van grotere hoeveelheden vezels is ook goed gebleken tegen onder andere hoge bloeddruk en diabetes. Maar er zijn ook negatieve effecten ver­ bonden aan een vezelrijk dieet. R iwanto geeft aan dat vezels bepaalde stoffen absorberen, zoals ijzer en calcium.

zodat het lichaam deze stoffen niet kan opnemen. Het lijkt een vreemde constructie dat Riwanto zelf aan een Indonesische uni­ versiteit verbonden is, maar aan de vu promoveert. Hij vertelt dat sinds 1987 zijn universiteit geen promoties meer mag doen. De staat verstrekt haar 'ver­ gunningen' aan de universiteit als ge­ heel, waardoor verschillende universi­ teiten buiten de boot zijn gevallen. Via Dr. Wim de Jong, die zelf als chirurg aan vu heeft gewerkt, kwam R iwanto toen in Amsterdam terecht. Het ziet er wel naar uit dat het huidige systeem in Indonesië gaat veranderen. De kwaliteit binnen de universiteit is immers veelal niet generaliseerbaar. De bedoeling is om dan per faculteit te bekijken of het wetenschappelijk niveau promoties toe­ laat.

Aio­overleg VU niet trots op hoog rendement Arjan Spit

Het rendement van de Aio's aan de v u is aanzienlijk beter dan het lan­ delijke gemiddelde, zo blijkt uit de onlangs verschenen Aio­registratie met cijfers over de Assistenten in Opleiding. Van de eerste lichting Aio's, die voor juli 1987 begon met hun onderzoek, was aan de vu medio 1991 bijna de helft gepromo­ veerd en was achttien procent voor­ tijdig afgehaakt. Gemiddeld over alle universiteiten rondde slechts 28 procent de promotie binnen vier jaar af en zei bijna een derde de uni­ versiteit binnen die periode vaarwel, zonder de begeerde graad van doc­ tor. Drs. Ira Helsloot, voorzitter van het Aio­overleg op de vu, heeft geen ver­ klaring voor de relatief goede prestatie van de vu maar vindt het zeker niet iets om trots op te zijn. "Het rendement is uiteindelijk toch erg laag. Het gaat hier om gemotiveerde wetenschappers in opleiding, als daarvan dan bijna een vijfde uitvalt is dat niet iets om vrolijk van te worden." Als voornaamste oorzaak voor de uitval van Aio's ziet Helsloot een gebrekkige begeleiding. Op een aantal faculteiten bestaat bijvoorbeeld het mentorschap voor Aio's nog steeds alleen op papier, terwijl deze derde persoon juist degene IS die op kan treden wanneer de bege­ leider tekort schiet. '*Bij «Natuurkunde •':

heeft men pas net voor de vakantie uit­ gezocht wie de Aio­mentor eigenlijk zou moeten zijn, terwijl ze die al vier jaar moesten hebben. Daar heeft dat systeem dus nooit gefunctioneerd." Behalve tekortkomingen in de begelei­ ding wordt in recente onderzoeken ook de onzekere positie van de Aio op de arbeidsmarkt genoemd als mogelijke oorzaak van de uitval onder Aio's. Hel­ sloots indruk is echter dat dit geen grote rol speelt. Hij suggereert wel dat het onzekere perspectief na de promo­ tie misschien een verklaring biedt voor het erg lage rendement bij de alfa­ en gamma­wetenschappen: "Daar speelt wel mee dat wanneer Aio's ontdekken dat ze een baan kunnen krijgen tijdens hun Aio­schap, ze die beter kunnen nemen, omdat ze daarna er vrijwel zeker geen zullen krijgen. Bij de beta's is dat vooruitzicht minder slecht."

Andere eisen Dat het rendement na vier jaar aanstel­ ling als Aio bij de alfa­studies en sociale wetenschappen landelijk zo'n twintig tot dertig procent lager ligt dan bij de beta's, geeft volgens drs. J. Urbanus van de dienst Personeelszaken echter ook te denken over het Aio­systeem als zodanig. "Bij de invoering van het Aio­ model is men uitgegaan van de cultuur die bij de beta's heerste. Daar kende men de vier­jarige promotie al, terwijl er bij de alfa's en gamma's veel langer over werd gedaan en ook andere eisen gesteld werden. Het Aio­stelsel heeft ook daar wel een en ander veranderd maar of het'systeem wel echt is afge­

stemd op de praktijk in die weten­ schappen kun je je langzamerhand gaan afvragen. De onderzoekscultuur zou zich nog wel meer aan de Aio kunnen aanpassen, maar je kunt ook die traditie als uitgangspunt nemen en een ander systeem dan de vierjarige Aio opzetten voor de alfa en gamma­faculteiten. Dat levert uiteindelijk misschien wel een hoger rendement op." Verder wijst Urbanus op de verschillen in begeleiding tussen de disciplines: bij de beta­faculteiten wordt de begelei­ ding meestal door meerdere personen gedaan, terwijl het bij de alfa's en gamma's vaak alleen een zaak is van de promotor. "Een zwakkere begeleiding kan daardoor ook sneller tot een echt probleem worden." Van de 45 Aio's die in 1986 of 1987 aan de vu met hun onderzoek begon­ nen waren er vorig jaar nog vijftien in dienst, hoewel de termijn van vier jaar reeds was verstreken. De redenen daar­ van zijn volgens Urbanus divers, varië­ rend van ziekte tot een brand in de kas­ sen van Biologie, waardoor de onder­ zoeksobjecten van promovendi verloren gingen. Belangrijkste criterium bij ver­ lenging van aanstelling is dat de pro­ motie daarmee zo goed als zeker wordt gesteld. Wanneer deze vijftien Aio's in­ middels allen zijn gepromoveerd, heeft de eerste groep Assistenten in Oplei­ ding aan de vu een uiteindelijk rende­ ment van tachtig procent, zo'n twintig punten hoger dan gemiddeld door hun collega's aan de andere universiteiten werd gehaald. ­ , ­

Directie-lid VD zwijgt over gevolgen promotie-onderzoek Proefschriften hebben soms zulke afschuwelijke titels dat het wel lijkt of lezers op afstand moeten worden gehouden. 'Retail Inf or­ matietechnologie: Integratie van concurrentiestrategie, operatio­ nele besturing en inf rastructuur voor warenhuisketens' heet het proefschrift waarop dr. P.M.A. Buuron af gelopen woensdag is ge­ promoveerd. Het bijzondere van het proef ­ schrift is dat Buuron lid is van de groepsdirectie van Vroom Dreesmann. Bevat het proef ­ schrift soms de nieuwe bedrijf sf i­ losofie die VD uit het slop moet halen? Die vraag weigert Buuron helaas te beantwoorden. Na het verschijnen van enkele negatieve perspublikaties is het werknemers van vD (en Vendex) verboden te praten over het reilen en zeilen van het warenhuis, op straffe van ontslag. Buuron stelt dan ook nadrukkelijk dat zijn eerste stelling niet alleen op vD betrekking heeft: "Het 'alles­voor­iedereen­concept', dat warenhuizen lang hebben gehan­ teerd, is een concept van strategi­ sche middelmatigheid en meestal van een beneden gemiddelde

prestatie, omdat zo'n bedrijf in het geheel geen concurrentievoor­ deel heef t." De doctor wijst er verder op dat­ vD geen enkele keer wordt ge­ noemd in het proefschrift. Hij haalt alleen de oude Dreesmann een keer zijdelings aan, en dan al­ leen nog in diens hoedanigheid als hoogleraar aan de UVA.

Kassa Met al deze slagen om de arm moeten de conclusies in Buurons proefschrift worden gelezen. Zo opzienbarend zijn die overigens nu ook weer niet. Samengevat komt het neer op het volgende: de toepassing van 'geïntegreerde in­ formatietechnologie' (lees: auto­ matisering) kan de omzet van wa­ renhuizen doen stijgen. Volgens Buuron is die bij sommige Ame­ rikaanse warenhuizen daardoor zelfs met 20 tot 28 procent geste­ gen. Deze positieve resultaten zouden ook buiten de vs haalbaar zijn, onder andere door het aan­ schaffen van kassa­terminals die registreren welke produkten wor­ den verkocht en door het opzetten van een datacommunicatie­net­ werk. (FvK)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen