Ad Valvas 1992-1993 - pagina 487

AD VALVAS 13 MEI 1993

PAGINA 9

Het komt nooit meer goed tussen Ritzen en de studenten 'Ritzen bezuinigt in één jaar meer dan Deetman ooit heeft gedaan' Minister Ri tzen heeft het verbruid bij de Nederlandse studenten. Praten en debatteren, daar is hij altijd voor te vinden. En vriendelijk, dat i s hij ook. IVIaar de studiebeurzen nu eindelijk eens met rust laten, dat i s voorgoed ijdele hoop. Was zijn voorganger, mi ni ster Deetman, wel zoveel erger? "Ri tzen bezuinigt i n één jaar meer dan Deetman in zijn gehele carrière." Pieter Evelei n Het laatste debat dat minister Ritzen voerde met studenten is een tamme aangelegenheid geworden. Wie zou denken dat voor studenten de maat vol IS, en er dus met tomaten en eieren ge­ gooid zal worden, komt bedrogen uit. Zelfs de meest ingrijpende bezuinigin­ gen op de studiefinanciering sinds jaren, maken op het oog nauwelijks op­ rechte woede los. Volgens Simone van Geest, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb), is de rust schijn. De studenten, eïi zeker de studentenorganisaties, voe­ len zich bedrogen door minister Ritzen. Vorig jaar juni had Ritzen de organisa­

ties nadrukkelijk verzekerd dat het stel­ sel van studiefinanciering deze regeer­ periode geen ingrijpende wijzigingen meer zou ondergaan. En nu wordt het radicaal op z'n kop gezet. Vandaar het spandoek aan de ballustrade in Amster­ dam met de tekst "Jo, we maken het uit". Inderdaad, de liefde tussen de minis­ ter en de studenten is danig bekoeld. Maar echt onverwacht komt de echt­ scheiding niet. Voor zijn aantreden had Ritzen luidkeels verkondigd dat de be­ grotingen van zijn voorganger Deetman hun papier niet waard waren. Toen de econoom de financiën van Onderwijs in november 1989 zélf onder z'n hoede kreeg, was er hem dus veel aan gelegen

een herhaling van de zich opeenstape­ lende tekorten te voorkomen. Dat heb­ ben de studenten geweten. Vier maan­ den na zijn aantreden meldde de verse bewindsman nog trots dat het bij hem, in tegenstelling tot Deetman, niet ging om opgelegde bezuinigingen, maar om vrijwillige keuzes. Een half jaar later echter werd hij in het kabinet geconfronteerd met de eerste forse aanslagen op zijn begroting. Rit­ zen maakte zich met succes hard voor het hoger onderwijs. Het kabinet was bereid universiteiten en hogescholen te ontzien. In ruil daarvoor sloot Ritzen met de instellingen de zogenaamde hoofdlijnenakkoorden. Daarin beloof­ den de instellingen dat zi) hun onder­ wijs gingen verbeteren en studenten sneller zouden laten studeren. Die be­ loften hebben echter nog geen duidelij­ ke gestalte gekregen. Met de studenten werd niets afge­ sproken. Het gevolg: elke keer als er moet worden gekort, zijn zij het eerste slachtoffer. Sinds het aantreden van Ritzen IS er meer in de studiefinancie­ ring gesneden dan ooit. Studenten krij­ gen nog maar vijf jaar een beurs, de beurzen zijn bevroren, het collegegeld stijgt met honderd gulden per jaar, de

rente op leningen is gestegen en begint eerder te lopen. In aantocht zijn de tempobeurs, een verregaande devalu­ atie van de ov­kaart en, ten slotte, het ouderafhankelijk maken van de basis­ beurs, gekoppeld aan de plicht om veel meer te gaan lenen. "Ritzen bezuinigt in één jaar meer dan Deetman in zijn gehele carrière", con­ cludeert Ferdie Krook, medewerker van het Steunpunt studiefinanciering in Delft. Waar Deetman daadkrachtig en duidelijk met bezuinigingsmaatregelen kwam, pakt Ritzen het tot voor kort op een meer sluipend wijze aan. Studenten merken pas in 1997 dat het zesde jaar studiefinanciering is afgeschaft. Het ho­ gere collegegeld voor 27­plussers treft slechts een kleine groep. Daar kan de massa zich niet echt druk over maken. Niet minder belangrijk is de persoon Jo Ritzen zelf. Afkomstig uit de univer­ sitaire wereld heeft de hoogleraar eco­ nomie zich vanaf het eerste moment een warm aanhanger getoond van 'het debat'. Dat is in principe een sterk punt voor een minister, vindt G. Coutinho, docent overheidscommunicatie aan de Rijkshogeschool Groningen. "In tegen­ stelling tot de regenteske Deetman pro­ beert Ritzen voortdurend uit te leggen

waarom hij bepaalde maatregelen neemt. Dat spreekt mensen aan. Ze willen weten wat er aan de hand is. Bo­ vendien is Ritzen sympathiek. Hij komt zeer betrokken over." Bij Deetman lag dat radicaal anders. De CDA­er meed de studenten zoveel mogelijk, herinnert Krook zich. Als het even kan, blijft Ritzen na afloop van een debat hangen. Deetman was nurks, om niet te zeggen een botte boer, die de studenten volgens Krook voor vol­ dongen feiten stelde. Pas aan het einde van zijn 8­jarige regeerperiode konden de studenten regelmatig voor overleg op het Zoetermeerse ministene terecht. Onder Ritzen is het in Zoetermeer een komen en gaan van studenten. Alles, maar dan ook alles wordt besproken. Lsvb­voorzitter Van Geest, maar ook meer afstandelijke waarnemers, verwij­ ten Ritzen dat hij met zijn welwillende houding valse hoop heeft gewekt bij de studenten. Deetman mocht in de herinnering van studenten dan wel een emotieloze boekhouder zijn die geen tegenspraak duldde ­ bij hem wist je volgens Krook wel precies waar je aan toe was. De keuzes van Ritzen blijven daarentegen veel te lang m de lucht zweven. (HOP)

Studenteripfofééf van Enschede tot Amsterdam Studenten protesteerden vorige week in het hele land tegen ver­ dere aaixtastiag ­vran de studte­ financieriog. De acties, van krot­ ten­ en tentenkampen met straattheater tot demonstraties en korte bezettingen, dienden als aanloop naar de jongerende­ monstratie op 8 mei in Den Haag. De golf van acties reikte vorige week verder dan Amsterdam en Utrecht en biacht niet alleen de harde kern van de studentenbonden m beweging Ook scholieren in Bussuni en Den Haag, theaterstu­ denten in Arnhem en MBO­ers m Zutphen roerden zich. Er werd ge­ staakt, gedemonstreerd en kortston­ dig bezet Van verharding was wei­ nig sprake "'Wij betreuren de over­ last", zei het persbericht van de stu­ denten die maandag een Tilburgs universiteitsgebouw bezet hielden. In Amsterdam trokken studenten en andere activisten naar het hoofd­ gebouw van de Vrije Universiteit en

. -H

het partijbureau van de PVDA De

>'•.'/:•• "•„.7?" '.••'<<^A

. ­ '^h':r% Gülnaz Asian en Laurette Spoelman, beiden van de organisatie van de demonstratie manen de demonstranten door te lopen

Foto Nout Steenkamp

Gewelddadig politie-ingrijpen maakt slagveld van gemoedelijke demonstratie Pieter Evelei n Aan het begin van de middag is het Malieveld nog het zonnige en zan­ derige decor van zo'n 20.000 jonge­ ren die zich verzamelen voor wat een vredige demonstratie moet wor­ den. Voornamelijk minister Ritzen moet het ontgelden. Zijn plan om de basisbeurs ouderafhankelijk te maken is veel studenten in het ver­ keerde keelgat geschoten. Bezuini­ gen ­ dat zal wel moeten. Maar dan niet zo. D e landelijke demonstratie zal later die middag helemaal uit de hand lopen. De stemming is gemoedelijk al mani­ festeert de politie zich nadrukkelijk. Wie nietsvermoedend het Centraal Sta­

tion uitloopt, stuit direct op een aantal ME­ers. Stokken waaraan spandoeken vastzitten worden in beslag genomen. In de stoet wordt gezongen, gelachen en is het opvallend vaak stil. Er is een klein uur gelopen als even na vier uur de Kneuterdijk wordt bereikt. De be­ doeling is dat de stoet daar linksaf zal slaan en niet het Binnenhof zal opgaan. Via het Toemooiveld, zo'n 300 meter verder, gaat het dan terug naar het Ma­ lieveld. In totaal bedraagt de afstand tussen de Kneuterdijk en het Malieveld ongeveer een kilometer. Een hecht cordon van ME­ers trekt de aandacht aan het einde van de Kneu­ terdijk. Ze staan geposteerd op de toe­ gangsweg naar het Binnenhof, dat en­ kele honderden meters verder zichtbaar is. Op het oog voorbereid op een aanval

van voetbalsupporters slaan de ME­ers de demonstranten gade. Van achter ge­ dekt door een aantal ME­bussen en een spuitwagen, en zelf bewapend met schilden, knuppels en honden. De kop van de stoet kijkt even verbaasd, maar buigt, zoals gepland af. De voorhoede van de demonstratie, met organisatoren en politiecommandant Auerbach, volgt keurig de route. Iets verder naar achter blijven demon­ stranten echter staan. De ME­ers wor­ den op gejoel, gefluit en geschreeuw onthaald. Onder de demonstranten be­ vinden zich relschoppers die vuurwerk beginnen te gooien. Verfbommen, roze en lichtblauw, spatten uiteen. Tien mi­ nuten na aankomst in de bocht wordt de waterspuit ingezet. Dan volgen de gebeurtenissen elkaar in hoog tempo op. De op rellen beluste jongeren be­

ginnen met stokken, blikjes, flessen en stenen te gooien. Of het studenten zijn, werklozen of 'autonomen' is niet hele­ maal duidelijk. Twee jongens met een volkomen onschuldig en neutraal uiter­ lijk steken donderslagen af en wrikken stenen uit de straat. Na enkele beperkte uitvallen en een reeks spuitacties stormen de ME­ers vooruit alsof ze te lang in toom zijn ge­ houden. Leden van de organisatie die nog steeds proberen demonstranten door te sturen worden overhoop gelo­ pen; studenten die hebben staan toekij­ ken vluchten weg, achterna gezeten door politiehonden die happen naar alles wat beweegt. ME­busjes racen de wegvluchtende demonstranten achter­ na. Alsof de chauffeurs de macht over het stuur zijn kwijtgeraakt zo scheuren ze door de middenberm. Demonstran­

ME heeft beide bezettingen opgehe­ ven Ook bi) het kortstondig bezette CDA­kantoor m Den Haag en bij het vu­gebouw werd maandag de ME ingezet. In Deventer en Delft sloe­ gen studenten en jongeren een kampement op. In Zwolle demon­ streerden duizend studenten. En m Utrecht, waar vorige week nog klappen vielen, ontruimden twee­ honderd studenten na een levendi­ ge bezetting op 3 mei 's avonds zelf weer het Academiegebouw. Steun van hun universiteit kregen ze niet. "Maar op 4 mei moet je geen actie voeren", legde een van de bezetters uit. (HOP, FS)

ten bekogelen de bussen met alles wat ze tegenkomen, hakken er op in met stokken. De ontlading is verbijsterend. Zo'n dui­ zend demonstranten worden met grof geweld enkele honderden meters opge­ dreven. Als de groep twintig minuten later is verdwenen naar het Malieveld, trekt het peloton ME­ers zich terug naar de inmiddels beruchte bocht, om de volgende groep demonstranten weg te vegen. Op het Toumooiveld is de rust dan weergekeerd. Op de Kneuterdijk is het waterkanon nog altijd volop aan het spuiten. Relschoppers zijn er echter al bijna niet meer. Een jongen, steen in de hand, en een meisje staan te discussie­ ren. "J ij bent toch ook tegen geweld?" vraagt zij. "J e ziet het verkeerd", ant­ woordt de jongen. "Dit is allemaal symbolisch." (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen