Ad Valvas 1992-1993 - pagina 396

•V i ­ l

Polanski: al dertig jaar dezelfde obsessies Bitter Moon draait op donderdag 18 maart om 20.00 uur in Filmhuis Uilenstede (ACC, Uilenstede 396) en maandag 5 en dinsdag 6 april om 20.30 m Filmhuis Oscar (Plein 1960. AmsteKeen). Het mes m het water wordt op donderdag 25 maart om 20.00 uur m Filmhuis Uilenstede vertoond.

Dick Roodenburg Gezien de locatie van zijn films ging het Roman Polanski de afgelopen dertig jaar voor de wind. Mes in het water, zijn eerste lange film uit 1962, speelt zich af op een klein zeiljacht. Weliswaar een statussymbool ­ zeker naar Poolse maatstaven ­ maar niet te vergelijken met het luxe cruiseschip dat dient als decor van zijn meest recente film Bitter Moon uit 1992. H e t is zo pakweg het verschil tussen een onafliankelijke Eu­ ropese produktie en Hollywood. Verder veranderde er eigenlijk weinig. N o g steeds houdt Polanski zich bezig

met menselijke ongemakken als ver­ vreemding, seksuele obsessies en over­ spel en alweer blijkt hij getrouwd te zijn met de vrouwelijke hoofdpersoon. P o ­ lanski zelf mag dan dit jaar zestig wor­ den, zijn actrices/minnaressen blijven eeuwig jong. Jolanta Umecka in Mes in het water, Sharon Tate in The vampire killers, Isabelle Adjani in Le Loeataire en Emmanuelle Seigner in Bitter Moon, ze lijken allemaal verdacht veel op elkaar en zijn als object van Polanski's passie volstrekt inwisselbaar. Mes in het water begint met een echt­ paar ­ jawel, de man een stuk ouder dan de vrouw ­ dat onderweg een lifter oppikt. Ze nodigen de jongen uit mee te gaan zeilen. Eenmaal op de boot ont­ wikkelt zich een spel van machtsver­ houdingen tussen de man en de jongen, waarbij de vrouw zowel toeschouwer als betrokkene is: de twee haantjes probe­

Studenten op affiches Een eeuw studenten op affiches, tentoonstelling tot en met 21 mei in De Agnietenkapel, Oudezijds Voorburg­ wal 231 (ma. t/m vr 9.00­17.00 uur).

Studenten, dat zijn ó f lallende corpsballen óf schreeuwende actievoer­ ders. A a n heel w a t stamtafels wordt deze m e n i n g geven tileerd; dat bleek ook afgelopen z o n d a g weer een s in h e t A T ­ 5 t e l e v i s i e p r o g r a m m a Met Ton, waarin en kele zogeheten rasechte A m s t e r d a m m e r s h u n gal m o c h t e n spuien op intellectuelen in het a l g e m e e n e n studen ten in h e t bijzonder. Affiches worden n iet gemaakt m e t het o o g op d e n u a n c e , m a a r toch kan de tentoonstelling in het uvA­universiteitsmuseum D e Agnietenkapel h e t vooroordeel en igszin s relativeren . Natuurlijk zijn het A m s t e r d a m s Studen ten corps e n d e Asva r u i m vertegen woordigd, m a a r daarn aast zijn affiches te z i e n v a n de roeivereniging N e r e u s , v a n het studen ten orkest J . P z n . Sweelin ck e n e e n aankondiging v a n e e n l e ­ zing door Joop d e n Uyl. O m h e t m a a r even bij sport, cultuur e n poli­ tiek te h o u d e n . H e t u n i v e r s i t e i t s m u s e u m D e Agnietenkapel v e r z a m e l d e in de loop der tijd z o ' n tweeduizend affiches, variëren d v a n d e prachtige kleuren li­ tho's uit de jaren twin tig e n dertig w a a r m e e h e t corps zijn lustrumvie­ ringen aan kon digde tot de zeefdrukken uit de zestiger e n zeven tiger jaren die opriepen tot d e bezetting v a n de universiteitsgebouwen. Voor de ten toon stellin g is e e n keuze gemaakt van vijftig affiches, waaruit naast de aan dacht voor de lol ook de maatschappelijke betrokken heid van studen ten blijkt. (DR)

">­'

ren indruk op haar te maken. De m a n gedraagt zich autoritair, de jongen heeft een stiletto. Het conflict ontaardt in een worsteling, waarbij het mes in het water valt. De jongen duikt het mes na en verschuilt zich achter een drijvende ton. De man denkt dat hij verdronken is en zwemt naar de wal om de politie te waarschuwen. Vervolgens klimt de jongen weer aan boord. Als de man terug komt, vertelt de vrouw dat ze met de jongen gevreeën heeft, maar hij ge­ looft haar niet. Het conflict in Mes in het water lijkt vrij simpel. Het bijzondere van de film is de manier waarop Polanski de spanningen op weet te roepen. Zij blijven altijd on­ derhuids, Polanski toont ze niet expli­ ciet. Vooral met behulp van cameras­ tandpunten suggereert hij de genera­ tiekloof tussen de beide mannen en de aantrekkingskracht tussen de lifter en de vrouw.

Rolstoel In zijn meest recente werk gaat Polans­ ki minder filmisch te werk. Bitter Moon moet het meer hebben van de dialogen. Zoals gezegd speelt deze film zich af op een cruiseschip. Een saai Engels stel is ter gelegenheid van hun tienjarig huwe­ lijk op weg naar India, om de jachtige Westerse maatschappij te ontvluchten. H u n naïeve beeld van India wordt ove­ rigens prachtig gerelativeerd door een ook aan boord aanwezige Indiër. Voor­ al echtgenoot Nigel is behoorlijk boring. "You're so goddamn British", wordt hem verweten. Zijn vrouw Fiona blijkt aan het eind van de film heel wat meer in haar mars te hebben. Ze maken ken­ nis met de Amerikaanse schrijver O scar en diens ­ uiteraard weer veel jongere ­ Franse echtgenote Mimi. Zodra de wel­ opgevoede Nigel haar gezien heeft, loopt hij likkebaardend achter de inder­ daad wel opvallend met haar sensuali­ teit te koop lopende Mimi aan. Fiona heeft dat al snel door en waarschuwt hem met de profetische woorden: "Wat jij doet, kan ik beter." Oscar zit in een rolstoel en is een cyni­

Mes in het Water (1962) en Bitter Moon (1992): de hoofdrolspeelsters lijken opvallend veel op elkaar cus van het zuiverste water. Hij belooft Mimi min of meer aan Nigel, op voor­ waarde dat die eerst de volledige ge­ schiedenis van Oscars liefde voor Mimi kent. Nigel geneert zich kapot tijdens het aanhoren van allerlei intieme details over wat mensen elkaar zowel in posi­ tief als in negatief opzicht kunnen aan­ doen, maar blijft terugkomen. D e liefde tussen O scar en Mimi, die begint als een idylle en eindigt als een nachtmer­ rie, wordt in de film als flash back ver­ teld. Steeds zegt O scar dat zijn verhaal nog niet is afgelopen. Logisch, want uiteindelijk raakt Nigel er zelf bij be­ trokken. Aan het eind van de film val­

len het verhaal van de film en het ver­ haal in de film samen en is het inder­ daad afgelopen. Ondanks de soms wat platvloers weer­ gegeven seksualiteit is Bitter moon op sommige momenten toch een ontroe­ rende film. Juist die vlucht in het bana­ le toont het onvermogen van de perso­ nages om echt van elkaar te houden. Daarbij zorgt het cynisme van Oscar re­ gelmatig voor hilarische momenten. Polanski mag dan zijn frustraties heb­ ben, hij weet er prachtige films van te maken.

Foto: Sidney Vervuurt, AVC/VU

Zelden hebben ze contact met studenten en toch werken ze dagelijks op de universiteit. Ook degenen achter de schermen zijn essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? Deel 8: de medewerker van de dienst veiligheid en milieu

zend gulden per jaar scheelt. Zo ver­ dien ik dus eigenlijk mijn eigen salaris terug."

Prikbord

^ ^ ^

Achter de schermen

I k zeg altijd maar dat ik brandweerman ben' Ben Rogmans Achter een dikke stalen deur in een van die betonkolossen ergens op het vu­ter­ rein gaat een betegelde trap in een zwembad­achtige ruimte naar beneden. In de kelder staat een tafeltje, op het ta­ feltje klinkt het niet erg geruststellende getik en geratel van een geigerteller. D e kelder is de trots van Aart Verbree (39), medewerker van de dienst voor veiligheid en milieu. Aart Verbree zorgt op de v u voor al het radio­actieve afval. Tien jaar geleden kwam hij in dienst als technisch mede­ werker kleine brandblusmiddelen, kort­ om als reparateur van poederblussers enzo. Maar al snel kwam er iemand naar hem toe, die zei: "Aart, afval hou je altijd, daar blijft altijd werk in." En

zo kwam Aart Verbree in het radio­ac­ tieve afval terecht. "Het leukste van mijn werk vind ik de vrijheid en de verantwoordelijkheid. Ik heb geen directe chef, althans niet ie­ mand die me 's ochtends om half negen staat op te wachten om me te vertellen wat ik de rest van de dag moet doen. Ik maak mijn eigen planning. Mijn werk bestaat voor een groot deel uit het inzamelen en verwerken van radio­actief afval, zoals ze dat produce­ ren in de laboratoria van Wis­ en N a ­ tuurkunde en van de medische faculteit en het ziekenhuis." "De meeste mensen die met radio­ac­ tieve spullen werken, helpen mee met de gescheiden inzameling. Een deel van het afval wordt rechtstreeks naar Bors­ sele vervoerd. Maar al het afval dat een

halveringstijd heeft van minder dan honderd dagen, verwerken we zelf. D a t leggen we in de kelder en laten we net zo lang versterven totdat het als huis­

houdelijk afval de deur uit kan. Het gaat vooral om handschoenen, buisjes, gaasjes en dergelijke. Ik heb wel eens uitgerekend dat dat ons honderddui­

"Soms hebben we ook wel eens derde­ geldstroomwerk. Want deze dienst staat in het hele land goed bekend. Daar zijn we ook erg trots op. Afgelopen zomer nog hebben we laboratoria in Maast­ richt gedaan. Dat was wel leuk, ik stond toen toevallig vlakbij op de cam­ ping, en kon dus van daaruit naar het werk gaan. Dat we dat doen, heeft te maken met eergevoel. Voor je persoon­ lijke meerwaarde. En er is dan ook geen dag dat ik zonder plezier naar het werk ga." "Voor het verwerken van dat radio­ac­ tieve afval heb ik diverse cursussen ge­ volgd bij ECN in Petten. Als mensen vragen wat ik doe en ik vertel over het radio­actieve afval, dan schrikken ze wel eens. O nzin natuurlijk. Meestal zeg ik overigens dat ik brandweerman ben. Dat zit er diep in: ik heb alle brand­ weerdiploma's, en dat is ook prachtig werk." In de koffiekamer van de dienst voor veiligheid en milieu hangt een prikbord, op het prikbord hangen foto's en korte omschrijvingen van de medewerkers. Ook de zwart­bebaarde Aart Verbree hangt er. 'Vrouwvriendelijk', schijnt hij te zijn. 'Soms te', staat erbij. En Verbree heeft een keer per jaar een 'snertdag'. Wat is dat? Verbree: "We eten eens in de acht weken met de m e ­ dewerkers van de dienst. En een keer per jaar snert. Dat zit me heel erg hoog, het sociale gebeuren. Het werk is na­ tuurlijk belangrijk, maar dat is alleen maar leuk als het ook gezellig is. Ik vind het daarom heerlijk om mee te doen bij de organisatie van de kerstborrel, het jaarlijkse uitje en de maaltijden. Ik zeg altijd maar: met een volle maag maak je minder ruzie. Als we na de maaltijd gaan vergaderen, is de sfeer altijd op­ perbest."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen