Ad Valvas 1992-1993 - pagina 234

AD VALVAS 3 DECEMBER 1 9 9 2

PAGINA 1 6 I

Duisenberg moet opboksen tegen het vrijdag­middag gevoel

Beroerd De keuze die de media maken uit de hun aangeboden berichten is enorm selectief. Een zieke geest maakt gemakkelijk nieuws, of hij nu een Turks woonhuis aansteekt, een joods uitziende man dood slaat of grafstenen omtrapt: hij komt op de voorpagina, met een lange sleep van geschokt commentaar op de volgende bladzijden. Zo rijst dank­ zij journalisten langzamerhand het beeld op dat Westeuropeanen ei­ genlijk allemaal racisten zijn, al be­ weren ze zelf het tegendeel. De media kunnen immers maar het topje van een ijsberg belichten? In­ terviews met klagende asielzoekers. Bijlmerbewoners die Nederland kil vinden ("Nederlanders kunnen niet omhelzen") en Marokkaantjes die in drugs en straatroof doen "omdat het Nederlandse rechtssysteem niet deugt", voeden het chronische cul­ turele minderwaardigheidsgevoel dat veel Nederlanders hebben. Ten slotte doet het voortdurend inwer­ ken op collectieve schuldgevoelens vol manke vergelijkingen met de Tweede Wereldoorlog de rest. Zo'n Maarten van Poelgeest die Kosto co impliciet vergelijkt met Nazi's heeft botte jeugdige hersentjes, maar met ietsje meer historisch in­ zicht begrijp je dat het een grove postume belediging is buitenlan­ ders, die hier werken omdat ze in eigen land geen auto bij elkaar kun­ nen verdienen, te vergelijken met joden of zigeuners die, zonder va­ derland om heen te vluchten, na eeuwen van razzia's massaal be­ roofd en vergast zijn. Kan er, naast de verslaggeving over een paar idioten ook eens geschre­ ven worden over de talloze organi­ saties waarin honderdduizenden Nederlanders al jaren daadwerke­ lijk van betrokkenheid met armen en ontrechten blijk geven? Wereld­ winkels, Amnesty International, Fosterparents, adoptieprojecten van Kerken enzovoort, gericht op landen waar vrouwen en kinderen in hun ontwikkeling belemmerd worden of afgebeuld of uitgehon­ gerd door lokale vechtjassen en zakkenvullers. Nederland is zo be­ roerd nog niet, de berichtgeving is beroerd. SELMA SCHEPEL

T#%^

'Het probleem van zwart geld i s dat je het ni et zi et' Jan-Jaap Heij

"Ik herinner me dat ik tijdens mijn studie in Groningen op excursie ging naar de vu, om daar de zogenaamde Ecocirc van De Roos te gaan bekij­ ken: een apparaat waarin allerlei ge­ kleurde vloeistoffen rond dwarrel­ den, die de economische processen in hun kringloop symboliseerden. Dat apparaat zal nu wel vervangen zijn door een computer." Dr. W.F. Duisenberg, president van de Neder­ landsche Bank NV (DNB), hield vorige week vrijdag de De Roos­lezing. Deze lezing, dit jaar aan haar vijfde aflevering toe, is m 1983 ingesteld naar aanleiding van het emeritaat van prof.dr. F. de Roos, de toenma­ lige hoogleraar staatshuishoudkunde aan de economische faculteit. Duisenbergs publiek bestond dan ook naast De Roos en zijn vrouw uit een Auditorium vol medewerkers en studenten van die faculteit, die zichtbaar last hadden van het vrij­ dagmiddag­gevoel. Diverse hoofden op de tribune zakten herhaaldelijk op de bijbehorende borst of schou­ der. Duisenberg zelf had er echter wel zin in. Na de zaal vrolijk de groe­ ten te hebben gedaan van de initia­ tiefnemer van de lezingencyclus, dr. A.J. Vermaat van de Verzekeringska­ mer ­ "we hebben net uitstekend ge­ luncht" ­ stak hij van wal. Er is meer veranderd in de economi­ sche wereld dan de wijze waarop stu­ denten de macro­economische kringloop uitgelegd krijgen, zo con­ stateerde hij. Hij zag 'grote verande­ ringen in de financiële sector van onze westerse economieën, in het bijzonder in West­Europa'. De president van de Nederlandsche Bank onderscheidde een tweetal trends in dat veranderingsproces: de toenemende nationale en internatio­ nale concurrentie tussen financiële instellingen als banken en verzeke­ ringsmaatschappijen, die daarop re­ ageren door op grote schaal met el­ kaar te fuseren, en de toenemende 'vertiteling' van de financiële mark­ ten ­ niet alleen aandelen en obliga­ ties, maar bijna elke vorm van schuld van een bedrijf, overheid of instelling is tegenwoordig op de markt verhandelbaar. Deze trends maken het leven van een moderne centraal­bankier er niet

eenvoudiger op. Het toezicht ­ een centrale bank moet in de gaten hou­ den of financiële instellingen geen onnodige risico's nemen met het geld van hun klanten ­ wordt bij­ voorbeeld ernstig belemmerd door het feit dat na een fusie tussen een bank en een verzekeringsmaatschap­ pij de centrale holding van die maat­ schappij niet meer gecontroleerd mag worden. Nog belangrijker vond Duisenberg dat de veranderingen op de financië­ le markten kunnen leiden tot een kredietexplosie: financiële instellin­ gen krijgen, ook al omdat hun ge­ drag veel minder dan vroeger aan al­ lerlei regels gebonden is, veel meer mogelijkheden om geld uit te lenen. Die mogelijkheden willen ze uiter­ aard gebruiken, daar verdienen ze hun brood mee. Een kredietexplosie kan echter leiden tot inflatie, die de centrale banken dan weer met aller­ lei drastische maatregelen terug moeten dringen. Duisenberg riep daarom in zijn lezing op tot mone­ taire behoedzaamheid in Europa. Tot zover vermocht het betoog van Duisenberg een groot deel van de zaal, met alle respect voor 's mans wijze woorden, niet echt boeien. Dat veranderde op het moment dat hij aankondigde enige woorden te zullen wijden aan de monetaire eenwording van Europa. Iedereen ging rechtop zitten, alom werden de oren gespitst. Over de monetaire unie is de laatste maanden veel te doen geweest, met een knallende ruzie tussen Groot­ Brittannie en Duitsland als hoogte­ punt, en misschien zou Duisenberg met ingrijpende voorstellen dan wel harde uitspraken komen. Die hoop kwam niet uit. Wel riep hij de Duitsers op om te gaan bezuini­ gen. De lasten van de eenwording worden nu naar de toekomst ver­ schoven, aldus Duisenberg: de Duit­ sers steken zich in grote schulden om de oostelijke deelstaten op te lap­ pen. Zij kunnen het benodigde geld beter bij elkaar schrapen door te be­ zuinigen op andere uitgaven of de belastingen te verhogen. Ook tijdens het vragenrondje na de pauze toonde de zaal zich voorname­ lijk geïnteresseerd in de Europese monetaire verwikkelingen. "Welke instrumenten zal de (eind jaren ne­ gentig op te richten) Europese cen­

Foto Peter Wolters AVC/VU

trale bank gaan gebruiken voor het monetaire beleid?", wilde een verte­ genwoordiger van de bank Mees Hope bijvoorbeeld weten. Duisen­ berg hield zich keurig op de vlakte: "Dat weten we nog niet. We zijn het er alleen over eens dat de instru­ menten marktconform moeten zijn. U hoeft zich er dus geen zorgen over te maken dat we u zullen verbieden om geld uit te lenen." Prof.dr. A. Heertje, hoogleraar staatshuishoudkunde aan de UVA, droeg zijn stokpaardje aan. "Ik heb u

dit twintig jaar geleden ook al eens gevraagd: wat denkt u te gaan doen aan het zwarte geld? De zwarte sec­ tor is enorm groot." "Ik meen dat ik twintig jaar geleden al antwoordde dat het probleem van zwart geld is dat je het niet ziet", aldus Duisen­ berg. "Het verschijnsel heeft onze aandacht, maar zolang we de om­ vang niet weten kunnen we niet al te veel doen." Op het allerlaatste moment onder­ brak een toeschouwer het wat routi­ neuze vraag­ en antwoordspel over

geld, rente en Europa. Of de bank­ president in reïncarnatie geloofde? Duisenberg trok zijn indrukwekken­ de wenkbrauwen op, grijnsde en ant­ woordde met een mop. "Een vrouw neemt contact op met haar overle­ den man. 'Hoe is het met je?', vraagt ze. 'Goed hoor', antwoordt hij. 'Ik houd me de hele dag bezig met eten, slapen en voortplanting.' 'Oh, gaat het er tegenwoordig zo aan toe in de hemel?' 'Ik ben niet in de hemel', zegt hij. 'Ik ben gereïncarneerd als konijn in Australië'."

CRYPTOGRAM HORIZONTAAL: I. Platte bh van suikergoed (10) 6. Oh jongens 't is zo'n baas (3) 8. Uitkering waar Sint het niet van zou kunnen doen (3) 9. Vogeltje dat zingt als de zon vlak onder de horizon is (10) I I . Halve trommel, maar niet zo wUd (3) 12. Als 1, maar van ijzer (5) 13. Kortstondig, al klinkt 't plat iets uitgebreider (7) 15. Zoek hier niets achter dan stompzinnigheid (7) 17. Verborgen talent (6) 18. Namelijk een autokenteken (2) 19. Schorsatoompje in bolwerk (7) 21. Til zwaar aan romp (4) 23. Spaans voor stoot (3) 25. Tekens voor hete muziek (10) 27. Dorp vol heldenpoezie (4) 29. Sints parcours (3) 30. Snelle stralingseenheid (3) 31. Engelsen vinden het leuk in Frankrijk (4) 34. Uit vdnstbejag poppen bakken (10) 35. Kan op 5 december ook wel in 6 hor. zitten (3) VERTICAAL: 1. Gastmaalbewakers vol amandel­ spijs (13) 2. Trouwe dieren uit de afdeling der Fungi (9) 3. Verering van een knecht (7) 4. Eerstgeschapene is kort in de hoofdstad (4) 5. Praat als strooipoeder (4) 6. Schoppenboer in de schoorsteen (10) 7. Nog een paar jaar en hij heeft Sint

Selma Schepel '

^

m ^H 1 1

2.

f

3

s

e 1

}

1

8

1

10

^^^^^H

'3

13.

^^ÊL''

,i

^^^H ^1'^

7

^H

2/

^f 30

H

Hl

11 1

m^ IS

22

Zf

'1

'i

zo

^

1 II '1

weggeconcurreerd (8) 10. Ons hart klopt er vol verwachting voor (4) 14. Drank om in Sint Nias te gieten (4) 16. Voor de wet is Piet dat, al steelt hij juist niet (8) 20. De jarige (4) 22. Edel deel van Piet (5) 23. De ple heeft verdraaid unieke functie bij de vu (5) 24. Levensfase van Sint, al heeft hij zelf geen kind (3) 26. Ook een Piet (4) 28. Slappe oudere hap (3) 32. Ben zoet, en krijg op 5 december

^H R ^^i 1 31

3Z

3?

3r

lekkers (2) 33. Ongeveer die opp. (2) Stuur uw oplossing voor donderdag 10 december naar: Redaktie Ad Val­ vas. Vrije Universiteit, De Boelelaan 1107, 1081 hv Amsterdam onder ver­ melding van Crypto 8. Onder de goede inzenders wordt een boeken­ bon verloot. Oploss ng van Crypto 7 Hor 1 Persbencht 8 Heer 9 Snars 10 Zon 12 Gebed 13 Gelijmd 14 Venijnig 15 Odeur 19 Fellow 22 Sm 23 Eenoog 25 Agent 27 Goal 29 Snoeptrommels Vert 1 Passage 2 Raadsie den 3 Bisdom 4 Rozig 5 HH 6 T erebint 7 Bru degom 11 Negenoog 16 Ufo 17 Regent 18 Gew s 20 Largo 21 Weg 22 Sta 24 Orde 26 Node U t de goede m zenders werd getrokken Vakgroep Medische Microbio­ logie Parasitologie Fac Geneeskunde vu

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen