Ad Valvas 1992-1993 - pagina 434

AD VALVAS 8 APRIL 1993

PAGINA 8

VU heeft met ondernemingsraad een unicum OR­voorzitter De Bolster: 'We gaan geen dubbel vverk doen'

'Het is ouderwets om inspraak niet democratiscli te regelen' Jan-Jaap Heli Mensen die zich graag met het beleid van hun werkgever willen bemoeien kunnen aan de vu hun hart ophalen. Naast de voor elke universiteit verplich­ te universiteits­ en faculteitsraden en de talloze facultaire commissies biedt de vu namelijk nog een tweetal extra mo­ gelijkheden voor mspraak en democra­ tische controle. Vakbondsleden kunnen zich periodiek uitspreken over de col­ lectieve arbeidsovereenkomst die de universitaire bonden en het college van bestuur met elkaar sluiten. Sinds kort weten zij zich, evenals hun niet­georga­ niseerde collega's, bovendien vertegen­ woordigd in een ondernemingsraad. Voorzitter is dr. M.W.G. de Bolster, hi) is universitair hoofddocent bij de vak­ groep organische en anorganische che­ mie en kaderlid van de AbvaKabo. Deze ondernemingsraad (OR ), de eerste in het Nederlandse onderwijsbestel, gaat volgens De Bolster doen wat elke ondernemingsraad doet: "De mening van het personeel over het beleid van de universiteit als werkgever formule­ ren."

Vervanging In de praktijk betekent het dat de OR de opvolger wordt van de zogenaamde commissie van overleg, waarin de vak­ bonden en het college m besloten kring spraken over de uitvoering van het uni­ versitaire personeelsbeleid. De OR gaat adviseren over zaken als reorganisaties, privatisering van onderdelen van de universiteit en het beleid inzake de vei­ ligheid, de gezondheid en het welzijn van het personeel. Daarnaast overlegt

NICO Boink

de raad jaarlijks met het college over de universitaire begroting. Op een aantal punten, zoals bijvoorbeeld de beoorde­ ling van werknemers, heeft de raad in­ stemmingsrecht: niemand kan de rege­ lingen veranderen zonder toestemming van de OR. Volgens De Bolster heeft het personeel op twee punten baat bij de vervanging van de overlegcommissie door een OR: de raad is representatiever en ze werkt veel meer in de openbaarheid. "In de commissie waren alleen de vakbonden vertegenwoordigd. De rest van het per­ soneel kon zich nergens mee bemoeien. Nu kunnen ze dat wel: ze kunnen bepa­ len wie ze in de OR kiezen en ze kunnen er zelf in gaan zitten. Bovendien zal het personeel meer merken van het bestaan van de OR dan van de overlegcommis­ sie. We vergaderen in het openbaar en we zullen veel meer dan voorheen con­ tact hebben met het personeel over pro­ blemen op de werkvloer." Het personeel zelf lijkt echter nog niet erg onder de indruk van de nieuwe mo­ gelijkheid voor medezeggenschap: de leden van de ondernemingsraad ­ ze­ ventien vertegenwoordigers van de ver­ schillende vu­vakbonden en twee 'onaf­ hankelijken' ­ werden gekozen door slechts 37 procent van de universitaire werknemers. BeschouviT; De Bolster de raad als representatief? "Je trekt natuur­ lijk je conclusies uit een dergelijke lage opkomst. Blijkbaar is bij de werkne­ mers nog niet voldoende doorgedron­ gen dat ze via de OR invloed uit kunnen oefenen. Ik hoop dat ze langzamerhand meer belangstelling zullen krijgen. Ik verwacht ook wel dat dat zal gebeuren.

Sinds kort kent de VU, als eerste onderwijsinstelling in Nederland, een ondernemingsraad. Dr. M.W.G. de Bolster, door de raad aangesteld als voorzitter, vindt het een grote stap vooruit: "De medezeggenschap van het personeel heeft nu een democratische ba sis. Bovendien zal de ondernemingsraad veel meer dan voorheen gebruikelijk wa s de openbaarheid zoeken." Hij is, ondanks het besta a n van een universiteitsraad en van vakbonden die met het college over personeelsbeleid onderhandelen, niet ba ng voor dubbel werk. De ondernemingsraad is juist een welkome aanvulling.

De raad zal zich heel nadrukkelijk bezig houden met het beleid rond veiligheid, gezondheid en welzijn van het perso­ neel: kwesties als het gebruik van for­ maldehyde bij Geneeskunde bijvoor­ beeld. Als mensen merken dat de OR dat soort problemen signaleert ­ en er voor zorgt dat die problemen meer dan voorheen misschien gebruikelijk was ook opgelost worden ­ gaat het bestaan van de raad meer leven." De desinteresse zou ook een gevolg kunnen zijn van een overkill aan in­ spraak: wat is het nut van een OR als een personeelsfractie in de universiteits­ raad je belangen al behartigd? De uni­ versiteitsraad zag dat nut m het verle­ den dan ook niet zo. De leden verzetten zich daarom fel tegen de komst van de OR. Volgens De Bolster behartigt de universiteitsraad echter andere belan­ gen dan de OR: "In de praktijk is er geen relatie tussen de beide raden, be­ halve misschien in het informele circuit. De universiteitsraad houdt zich als con­ troleur van het college bezig met het onderzoek en het onderwijs van de uni­ versiteit, wij als medezeggenschapsor­ gaan met de uitvoering van het perso­ neelsbeleid. We gaan volgens mij geen dubbel werk doen." Hij is niet bang voor pogingen van het college van bestuur om de beide raden tegen elkaar uit te spelen. "Als het col­ lege dat doet, dan zijn we er zelf bij om het tegen te houden. Ik verwacht echter een welwillende houding van het colle­ ge: ZIJ hebben per slot van rekening zelf

bedacht dat er een OR moest komen. Ze hebben er ook belang bij dat het idee slaagt. Omdat dit de eerste OR in het onderwijs is, wordt er van alle kanten naar geloerd." Er bestaat dus de angst dat de OR het werk van de universiteitsraad nog eens over gaat doen. Maar ook aan een an­ dere kant dreigt het gevaar van 'dubbe­ lop'. De belangen van het personeel worden reeds behartigd door de vak­ bonden aan de vu. Tegelijkertijd heb­ ben de bonden het merendeel van de zetels m de OR. Ook hier is echter geen sprake van dubbel werk, aldus De Bol­ ster. "Een vakbond werkt alleen voor haar leden. Dreigt iemand bijvoorbeeld ontslagen te worden, dan gaat de vak­ bond praten. De leden van de onderne­ mingsraad, ook de mensen van de vak­ bondsfracties, vertegenwoordigen het hele personeel." De bonden en de OR vullen elkaar juist goed aan, zo meent hij: "De bonden stellen met het college in de CAO regels vast voor bijvoorbeeld reorganisaties. De ondernemingsraad kan vervolgens kijken of die regels bij een reorganisatie worden nageleefd. Mocht dat niet het geval zijn, dan kan de OR advies uit­ brengen over hoe het wel moet. Als dat een goed advies is, kan de werkgever het niet zo maar in een la gooien. Dan gaan de vakbonden dwars liggen." Al met al vindt De Bolster niet dat de OR een nutteloze toevoeging is aan het bestand van universitaire inspraakorga­ nen. "Integendeel, ik vmd het een beet­

je ouderwets om de medezeggenschap van het personeel niet in een democra­ tische vorm te gieten."

Niet heilig Het bestuur van de universiteit kan daarentegen best efficiënter, zo meent hij. "De instelling van een onderne­ mingsraad is een van de symptomen van de ontwikkeling van de universiteit tot een bedrijf Ik kan me daarom voor­ stellen dat het bestuur van de universi­ teit gaat wijzigen." Het bestuur moet wel democratisch ge­ controleerd blijven, aldus De Bolster. Een ondernemingsraad alleen is niet genoeg. "Ten eerste moet het personeel invloed uit kunnen blijven oefenen op het onderwijs en onderzoek van de uni­ versiteit. De OR kan daar niet voor zor­ gen; het lijkt mij niet wenselijk dat een medezeggenschapsorgaan gaat advise­ ren over bijvoorbeeld de oprichting van onderzoekscholen. Bovendien vind ik dat studenten invloed moeten houden op het universitaire beleid. Die zijn in de OR helemaal niet vertegenwoor­ digd." De huidige structuur met universiteits­ en faculteitsraden is wat hem betreft echter niet heilig. "Er is een vergader­ circuit ontstaan, waarin de besluitvor­ ming heel traag verloopt. Je kunt daar best een alternatief voor verzinnen: een raad van commissarissen bijvoorbeeld, met personeels­ en studentleden. Dan lijkt het bestuur meer op dat van een onderneming, maar blijft het wel demo­ cratisch."

•^.

Zelden hebben ze contact met studenten en toch werken ze dagelijks op de universiteit. Ook degenen achter de schermen zijn essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? Laatste deel: de arbeidshygiëniste.

Achter de schermen / Foto NICO Boink

I k heb achtergrondmuziek voor de proefdieren geadviseerd' Harriet Kroon "Aangeven hoe mensen zo gezond mo­ gelijk kunnen werken", vat Ilse Jansen (24) haar werk samen. Ze is arbeidshy­ giëniste bij de dienst voor veiligheid en milieu. Regelmatig wordt ze gebeld door ongeruste mensen, of ze niet even kan komen meten. Dan willen ze bij­ voorbeeld weten of hun machines te veel lawaai maken, of de hoeveelheid stof die bij het zagen vrijkomt accepta­ bel is en of ze voldoende beschermd zijn tegen chemische stoffen. "We ruiken ozon", luidde laatst een klacht. Het bleek te gaan om een paar

mensen die werken in een kleine ruimte waar de hele dag een printer aan staat. Jansen deed een meting en er bleek niets aan de hand. De opmerking die toen gemaakt werd ­ "nou ben ik niet ongerust meer" ­ staat haar nog steeds bij. "Als ik iemands zorgen heb kunnen wegnemen, ga ik jubelend naar m'n kamer," zegt ze. Momenteel is Ilse Jansen bezig de werksituatie in de klinische dierenlabo­ ratoria door te lichten. Het personeel blijkt er meer aan stof bloot te staan dan het zelf vermoedt. "Ze realiseren zich niet hoeveel stof vrijkomt als ze de viez« .bakken van de dji^ren in een vuil­ji.­

niszak leeggooien. En ze staan met hun snufferd boven de zak als ze de lucht er uit persen om hem dicht te doen," ver­ telt ze. "Van haren, uitwerpselen en bacteriën kan iemand allergisch wor­ den. Daarom heb ik geadviseerd de luchtvochtigheid hoger te maken; dan kunnen er minder deeltjes in de lucht zweven. Daarnaast moeten ze ook nog beter ventileren en de dieren zo rustig mogelijk houden. Want als ze schrik­ ken, dan gaan hun haren omhoog, waardoor er allergenen vrijkomen. Er zijn al stallen waar ze op mijn advies achtergrondmuziek voor de dieren draaien."

Problemen bij de bron aanpakken is Jansens algemene devies. Mensen zijn nou eenmaal niet consequent in het dragen van stofkapjes, oordoppen of gehoorkappen. Maakt een machine bij­ voorbeeld te veel lawaai, dan zoekt ze daar een oplossing voor. "Vaak kom je met een grote onderhoudsbeurt al een heel eind." Tot haar spijt lukt het niet altijd om onmiddellijk verbeteringen door te voe­ ren. "Ik beheer de pot met geld niet," legt ze uit. "Bovendien heb je met bu­ reaucratie te maken. Je moet hier een hele structuur doorwandelen voordat je je doe! bereikt. Dat is soms wel moei­

lijk, want de mensen op de werkvloer komen met de vragen en ik moet dan steeds vertellen dat hun klacht in be­ handeling is." Nu de nieuwe wetgeving voor arbeids­ ongeschiktheid ingevoerd is, lijkt Jan­ sens functie van extra gewicht te zijn geworden. Ze lacht. "Het is in het be­ lang van de vu dat personeel niet in de WAO terechtkomt. Mijn adviezen hel­ pen te voorkomen dat mensen verzui­ men. En: zijn ze tevreden, dan werken ze beter. Maar, voor mij telt ook dat ik iemand blij kan maken. Daar kan ik tij­ den op teren."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen