Ad Valvas 1992-1993 - pagina 463

ADVALVAS 29 APRIL 1993

PAGINA 3

Ritzen: 'Basisbeurs verdwijnt niet' Minister en studenten blijven het oneens bij debat Dirk de Hoog

De basisbeurs verdwijnt niet, maar wordt geleidelijk verlaagt met ge­ middeld duizend gulden per stu­ dent per jaar in 1998. D a t zei minis­ ter Ritzen woensdagavond in Am­ sterdam tijdens een debat met zo'n 1500 studenten. Volgens de minister is deze bezuini­ ging nodig omdat het slecht gaat met de economie. Hij bestreed met klem dat door deze maatregel de toegankelijkheid

van het hoger onderwijs in gevaar komt. De verlaging van de basisbeurs zal na­ melijk variëren naar gelang de hoogte van het ouderlijk inkomen. Bovendien kunnen studenten geld lenen tegen rente, dat naar draagkracht terug be­ taald moet worden. Ritzen vindt de maatregel mede ver­ antwoord omdat 80 procent van de stu­ denten m het hoger onderwijs ouders heeft met een meer dan modaal inko­ men. Hij wil extra geld uitgeven voor het verbeteren van de basisschool, taalon­ derwijs aan anderstaligen en volwassen­ educatie. Daarmee denkt de minister

NS weren OV-kaart Snelle bus moet plaats van trein innemen Pieter Ev e ein

Foto Bram de Hollander

Impasse rond regeling dispensatie Raad neemt geen beslissing over rol doelstelling bij benoemingen Dirk de Hoog

Voordat de vu aan sollicitanten de vraag voorlegt wat ze van de christelij­ ke doelstelling vinden, moet de uni­ versiteit eerst maar zelf aangeven wat de doelstelling in de praktijk inhoudt. Daarom is de universiteitsraad nu niet voor het aanpassen van de dispensa­ tie­regeling voor het instemmen met de doelstelling. De hele problematiek gaat ter bespreking terug naar com­ missievergaderingen. De inzet van het debat is niet onbelangrijk. Het gaat om de vraag hoe de universiteit moet omgaan met de doelstelling bij het benoemen van nieuw personeel. Het colle­ ge wil de bestaande procedure modernise­ ren. Nu stemmen sollicitanten formeel in of vragen dispensatie aan. Dat is volgens college lid mr.J. Donner in de loop der jaren "een wat mechanische werkwijze ge­ worden, die geen recht doet aan hoe de doelstelling bedoeld is." De formele pro­ cedure moet plaats maken voor een inhou­ delijk gesprek. De voorzitter van het college van bestuur drs. H.J. Brinkman concludeerde na een lang debat in de universiteitsraad dat er nog veel gepraat zal moeten worden voor de partijen 'elkaar begrijpen'. M aar M ir­ jam van Veen van de studentenfractie PKV betwijfelde of dat verder spreken iq weer een commissievergadering wel zin heeft: "Het debat begint te hjken op een herha­ ling van argumenten en zetten."

Handleiding De meeste leden van de universiteitsraad vinden, net als het bestuur van de univer­ siteit, dat de huidige procedure niet echt voldoet. Verenigingslid M .C. van Hemert zei het zo: "Een eigentijdse vertaling van

de doelstelling is prima, maar de manier waarop dat moet staat ter discussie." Veel raadsleden vragen zich af of een sol­ licitatiegesprek de juiste plaats is om open te spreken over geloofsopvattingen van sollicitanten, omdat er op zo'n moment andere belangen op het spel staan. Ook zijn de opvattingen over de doelstelling zo divers dat het geen eenvoudige zaak is te toetsen of de kandidaat "binnen de heers­ ende culmur past". Maar veel concrete alternatieven voor de plannen van het college zijn er niet. De fractie van het wetenschappelijk personeel is daar bij monde van mr. J. Struiksma nog het duidelijkst in. "Handhaaf voorlopig de bestaande dispensatie­regeling en maak een goede handleiding voor het voeren van sollicitatiegesprekken." Andere raadsleden willen graag eerst meer inhoudelijke activiteiten ontplooien rond de doelstelling, bijvoorbeeld via het bezin­ ningscentrum. De studentenfractie van de Vuso wil dat faculteiten eerst zelf op papier zetten wat de doelstelling betekent in het dagelijkse werk. M aar college­lid Donner wil de discussie graag beperkt houden tot het personeelsbeleid 'en niet laten uitdij­ en'. Eén ding staat voor het college als een paal boven water. De doelstelling als zoda­ nig staat niet ter discussie. Volgens Brink­ man houdt die doelstelling "een vrijheids­ beperking in bij benoemingen, die centraal gereguleerd moet worden, want anders houdt geen faculteit zich aan die inper­ king." Brinkman vindt dat nu niet de cri­ tena voor die vnjheidsbeperking ter dis­ cussie staan, maar de te volgen procedure bij benoemingen. Daar gaan de raadsleden zich nog eens over buigen in een gezamenlijke vergade­ ring van de commissie juridische en de commissie personele zaken.

Als de NS niet op korte termijn als­ nog met een acceptabel bod voor de nieuwe ov­kaart komen, wordt het gratis openbaar vervoer voor stu­ denten met ingang van 1 september 1994 beperkt tot bus, tram en metro. Studenten moeten daar maandelijks zo'n 55 gulden voor be­ talen. De busmaatschappijen gaan speciaal voor de studenten een landelijk snelnet beginnen van 36 buslijnen, met haltes in 38 steden. Minister Ritzen had zaterdag­ ochtend overeenstemming bereikt met het stads­ en streekvervoer over het snel­ net. Op aandringen van minister M aij­ Weggen (Verkeer en Waterstaat) en de Tweede Kamer is hij echter bereid het principe­akkoord met de busmaatschap­ pijen open te breken als de NS een nieuw bod uitbrengen. Daar moeten de bus­ maatschappijen dan wel mee akkoord gaan, zei hij dinsdag in de Tweede Kamer. De NS willen opnieuw een bod uitbren­

gen voor een variant die Ritzen eerder te duur vond; studenten kunnen daarin kiezen tussen een kaart waarmee ze doordeweeks gratis kunnen reizen, of een kaart voor gratis reizen in het week­ einde. Voor de andere dagen krijgen zij een kortingskaart en moeten dus zestig procent van de prijs van een kaartje be­ talen. De weekend­kaart zou vnjdag aan het eind van de middag in moeten gaan. De NS zullen daar volgens een woord­ voerder 455 miljoen gulden voor vragen, met een nog onbekende toeslag voor de keuzemogelijkheid. Ritzen had tot nu toe niet meer dan 385 miljoen over voor het treinvervoer. Dinsdag zei hij dat dat al meer was dan het mandaat van het kabinet hem toe­ stond. Volgens een woordvoerder zal Ritzen het nieuwe bod van de NS dan ook afwijzen, tenzij het kabinet er meer geld voor wil uittrekken. Woensdagochtend noemde de woord­ voerder van de busmaatschappijen het laatste NS­bod onaanvaardbaar. Het ka­ binet bespreekt maandag het voorlopige contract met de busmaatschappijen. (HOP)

werkelijk de gelijke kansen in het on­ derwijs te vergroten. De meeste studenten m de zaal waren overduidelijk gekomen om hun onge­ noegen te uiten over de vermeende af­ schaffing van de basisbeurs. Verschillen­ de vragenstellende studenten hadden ideële motieven, zoals het toegankelijk houden van de universiteit voor minder draagkrachten. "Waarom niet op moti­ vatie selecteren, inplaats van financiële drempels opwerpen," vroeg iemand zich af, "dan kunt u ook besparen". Veel aanwezigen beklemtoonde het recht op ook financiële onafhankelijkheid van ou­ ders na het achttiende levensjaar. M aar een andere spreekster vroeg zich af of ze nog wel een hypotheek zou kunnen krij­ gen om een huis te kopen, als ze ook een forse studieschuld moet terug betalen. Een andere student vond de plannen van het kabinet onrechtvaardig, omdat iemand van 21 jaar met een bijstands­ uitkering meer krijgt dan een student en dat "terwijl ik me te pleure werk en zo iemand thuis zit niks te doen." Veel kritiek kreeg de minster voor zijn plarmen het studeren voor mensen boven de 27 jaar extra duur te maken. Bij studies met een verplichte tweede fase, zoals medicijnen, komen daardoor studenten in problemen. Er waren dan ook opvallend veel witte jassen in de zaal aanwezig. Ook komen groepen in de knel die via een omweg ­mavo, havo, hbo­ naar de universiteit doorstromen, en dat zijn vaak de 'kansarmen'. Maar de boze studenten en de minister konden het met eens worden. Dus maakte Simone van Geest, voorzitter van de landelijke studenten vakbond, maar een abrupt einde aan de discussie door uit te roepen dat dit beleid niet te verdedigen valt en dat verdere discussie dan ook geen zin heeft. De zaal riep nog luid om aktie.B

PvdA en CDA houden vast aan basisbeurs Liberalen tegen koppeling met ouderinkomen Pieter Ev elein

De basisbeurs voor studenten mag niet helemaal worden afgeschaft, vin­ den de regeringsfracties PVDA en CDA.

De PVDA meent dat alle studenten een beurs ter hoogte van de kinderbijslag moeten krijgen. De WD wijst elke koppeling tussen ouderlijk inkomen en studiefinanciering af Hoewel vorige week bleek dat de nood­ kreet van de landelijke smdentenvakbond (LSvb) dat de basisbeurs zou worden afge­ schaft misplaatst is, maken verschilende fracties in de Tweede Kamer zich zorgen over de manier waarop minister Ritzen de bezuinigingen op de studiefinanciering gaat uitvoeren. In 1994 moet Ritzen 64 miljoen korten, oplopend tot 600 miljoen in 1998. Vong jaar december kondigde Ritzen nog aan dat hij ouders met een bovenmodaal inko­ men wilde laten bijdragen in de basis­ beurs. De kinderen van de rijkste ouders zouden zelfs geen cent meer ontvangen. Dat IS nu van tafel. Voor alle studenten blijft een basisuitkering bestaan. De hoog­ te daarvan moet minister Ritzen echter nog bepalen. Het zou volgens een woord­ voerder kunnen gaan om een vergoeding van het collegegeld. Ritzen wil een eind maken aan het 'rondpompen' van college­ geld en studiefinanciering. Maar ook de ov­jaarkaart kan volgens de woordvoerder worden beschouwd als een

basisuitkenng aan alle studenten. De PVDA hamert erop dat alle smdenten een basisbeurs moeten krijgen ter hoogte van de kinderbijslag. Bovenop die basis­uitke­ nng moeten studenten volgens PVDA­ woordvoerder Vermeend nog een gift krij­ gen, die afhangt van het inkomen van hun ouders.

Zorgen Ook het CDA, dat nog geen standpunt heeft bepaald, wijst er op dat de basis­ beurs in 1986 in de plaats is gekomen van de kinderbijslag. "Vooralsnog willen wij een basisbeurs in stand houden", laat de fractie weten. De jongerenorganisatie van de christen­democraten heeft het fractie­ bestuur dinsdag voorgesteld voor de op­ lossing van de PVDA te kiezen. "Een aantal besmursleden had daar wel oren naar", aldus Ron van Duffelen van het CDJA. Van Duffelen verwacht dat de CDA­fractie ermee zal instemmen. Verder wil het CDJA het verschil tussen uit­ en thuiswonenden handhaven. De kamerfractie is daarover verdeeld. Terwijl WD elke koppeling tussen ouder­ lijk inkomen en studiefinanciering afwijst maakt D66 zich zorgen over de toeganke­ lijkheid van het hoger onderwijs. Ouderaf­ hankelijkheid is volgens kamerlid A. Nuis alleen aanvaardbaar als studenten niet een te hoge schuld opbouwen. Snelle studen­ ten moet een deel van schuld worden kwijtgescholden, voor de langzameren moet een maximum­schuld worden be­

paald, vindt Nuis. Groen Links wil het beurzenstelsel geheel anders opzetten. De fractie wil dat er een apart fonds komt waaruit alle studenten een uitkering ont­ vangen voor smdie en levensonderhoud. Dat fonds moet worden gevuld met bij­ dragen van de overheid en, afhankelijk van hun inkomen, van ex­studenten en ouders. Zo kan worden voorkomen dat studenten hun hand bij hun ouders moe­ ten ophouden, aldus een woordvoerster. Meerderiarigen moeten volgens Groen Links ook financieel op eigen benen kun­ nen staan.

Psychologisch Volgens studentenorganisatie LSVb kun­ nen de schulden tot meer dan een ton op­ lopen. In de toekomst mogen alle smden­ ten hun budget bij Ritzen lenen, of htm ouders nu rijk of arm zijn. Daarmee lokt de minister volgens de LSvb als het ware uit dat ouders hun kinderen te weinig be­ talen. Nu al is het zo dat zeventig procent van de smdenten een te lage bijdrage krijgt. Ritzen beweert dat de toegankelijk­ heid van het onderwijs geen gevaar loopt. Sinds een half jaar wijst hij er herhaalde­ lijk op dat ex­smdenten naar draagkracht kunnen aflossen. Het restant van de schuld wordt vervolgens na vijftien jaar kwijtgescholden. De minister erkent ech­ ter de psychologische drempel van het vooruitzicht van een hoge schuld. Deze doet zich vooral bij de lagere inkomens voor. Ook daarmee zal hij rekening hou­ den, aldus een woordvoerder. (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen