Ad Valvas 1992-1993 - pagina 402

PAGINA 1 2 I

AD VALVAS 1 8 MAART 1 9 9 3

Gehuppel van lente­lammetjes stemt sommigen droevig h

,i»'

w »

Achterhaald Zondag lag ik op mijn knieën te wieden, toen God langs kwam. God mag graag een bezoekje af­ leggen bij tuiniers, want die weten de schepping n a a r waarde te schatten ­ mits ze zonder be­ strijdingsmiddelen werken. "Het is weer om te vluchten" sprak God, "want als de zon schijnt, gaan de kerkramen open zodat het gefleem en gebedel om zielsbehoud des te dwingender kUnkt." Omdat ik geknield zat, bevond Gods kruis zich op ooghoogte, m a a r ik zag niets hangen: "Hee, u bent helemaal geen man!" "Dat klopt", zei God, "dat we­ reldwijde misverstand als zou ik een 'Heer' zijn, blijft in stand omdat niemand mij kent, en ie­ dereen achter theologen aansjokt die mij ook niet kennen. Staar je niet blind op die twee testamen­ ten. Een testament wordt ten slotte gelezen na iemands dood. Dood ben ik niet m a a r ik be­ schouw die boeken toch wel als achterhaald." "Waarom zou ik een m a n zijn, en een geslacht hebben? Schep­ pen doe ik toch met de geest? Ik hoef het m a a r te zeggen en 'plop' het staat er." "Maar toen de wereld jong was, was ik ook jong en dan wil je wat. Indertijd vond ik het een creatief idee om de mensen sex te geven, m a a r nu heb ik er spijt van want veel mannen is de penis naar het hoofd gestegen." "Neem de SGP. Die beweert dat ik beweer dat vrouwen geen poli­ tiek mogen bedrijven. Nu komt er n a a r goed gereformeerd ge­ bruik een splitsing, want een p a a r SGP­ers hebben wel Drie Verstandige Vrouwen in de Bij­ bel gevonden. Zelf kan ik in die hele SGP nog geen drie verstandi­ ge mannen vinden." "Zeg, waarom trek je het gras eruit, en mogen de sneeuwklok­ jes en winteraconietjes blijven staan? Zoiets vind ik nou discri­ minatie". SELMA SCHEPEL

4 V'

4

^

^

^

I­A v"»

1/ '^ r

,'>

# » ^

.

'A,

<,' *-^

.(

Het aantal zelfmoorden is in de maand april het hoogst Frank van Kolfschooten De eerste wetenschappelijke ver­ handeling over de voorjaarsschoon­ maak moet nog steeds worden ge­ schreven, m a a r het aantal publika­ ties waarin de invloed van het weer en de seizoenen op het menselijk welbevinden wordt belicht, is de af­ gelopen tien jaar wel sterk geste­ gen. Dat wetenschappers zich daar niet eerder op grote schaal mee hebben bezig gehouden, komt voort uit de moeilijk uitroeibare misvat­ ting dat het mensbeest zich door het bezit van een hoog ontwikkeld denkvermogen kan onttrekken a a n ' de macht van de natuur. Dichters weten van oudsher wel beter en ook in de spreektaal van het gemene volk zijn veel wijsheden opgeslagen over door het weer ver­ oorzaakte stemmingsschommelin­ gen. Hulpverleners zijn eveneens

Foto Bram de Hollander

goed bekend met de (sekse­gebon­ den) noden die het weer teweeg­ brengt in de menselijke psyche. Zo komen bij telefonische hulplijnen minder telefoontjes van vrouwen binnen als het weer opknapt. Bo­ vendien blijken getrouwde vrouwen minder te lijden onder slecht weer dan gescheiden vrouwen en wedu­ wes. O p zomerdagen neemt het aantal mannen dat opbelt over sek­ suele problemen sterk toe; en tot ergernis van de telefonistes stijgt door de hitte ook het aantal m a n ­ nen dat zo'n gesprek aangrijpt om te masturberen. In de psychiatrie is in het begin van de jaren tachtig ontdekt dat er zoiets bestaat als een seizoensde­ pressie, de Seasanol Affective Dis­ order, afgekort Sad. Deze ontstaat door een tekort aan licht in de win­ termaanden. O ns 'derde oog', de pijnappelklier, reageert op duister­

glfBigiaj^igigJSIglgfBigigiagiBJBfBiaglBigiBEfBEIBJBJglBJgïBJMBigiSlgJBJBlBiSISigjGlfSf^^

i Een nieuwe lente en een nieuw geluid! i Prompt bar st buurvrouw in schoonmaakwoede

uit,

I stofzuigt de tuin en veegt de vloer aan.., Nesteldr ang

II 1 II 1

- ^ *]!ï^

maakt opger uimd! Haar huis wisselt van huid.

Murk A.J. Popma

1 1 II i

1 II 1

I i

I

I

iI

1 w^mm^w>!m!s^msmssmmmM!smsmmmmm3!misssssmm:mmmsmsss!smm!SBmm''msm3m^

Ë

nis met een verhoogde produktie van het hormoon melatonine, dat slaperig maakt. Een beer trekt daar de juiste consequentie uit en begint aan zijn winterslaap, m a a r dit jaar­ lijkse vrijaf van het getob van alle­ dag is mensen niet gegeven. In de winter zoeken mensen daar­ om troost in een extra borreltje na het eten om het verlies aan energie te compenseren. O ok veel eten helpt tegen de wintermisere. Voor sommigen is dit echter onvoldoen­ de en zij zinken weg in de verlam­ mende somberheid van Sad. De eerste patient bij wie Sad is vastgesteld kreeg in 1980 een op­ merkelijke therapie voorgeschre­ ven. Hij moest elke ochtend drie uur voor zonsopgang opstaan en voor twee grote lichtbakken gaan zitten. Als het buiten licht werd kon hij beginnen aan zijn gewone dage­ lijkse werk. Na zonsondergang moest hij opnieuw drie u u r voor de lichtbakken gaan zitten. O p deze manier ving zijn pijnappelklier net zoveel licht als op een aprildag. Na vier dagen was zijn depressie verd­ wenen en kon hij voor het eerst in 27 jaar genieten van de winter­ pracht. Sindsdien is er in de Ver­ enigde Staten een levendige handel in lichtbakken ontstaan, onder het tnotto Make your own sunshine. Niet iedereen reageert zo heftig op gebrek aan licht. Voor mensen die een hekel hebben aan vroeg opstaan is er een alternatief ontwikkeld door de Amerikanen Peter Why­ brow en Robert Bahr. Zij raden ie­ dereen aan een Lentekamer in te richten in huis "om alle voordelen te ervaren die de lente met zich meebrengt ­ optimisme, enthou­ siasme, hernieuwde interesse in li­ chamelijk activiteiten, minder eet­ lust en toegenomen vermogen om af te vallen". De kamer moet op het zuiden liggen, grote ramen hebben, geverfd zijn in lichte tinten en vol staan met planten en geurige krui­ den zoals lavendel en munt. Het in­ richten van een beetje Lentekamer kost een flink bedrag, erkennen Whybrow en Bahr, m a a r daar staat veel tegenover. Zij halen als bewijs een tevreden thuis­overwinteraar aan: "Ik heb achtduizend dollar uitgegeven voor een aanbouw, dat

is een derde van mijn jaarinkomen. Mijn vrouw dacht dat ik gek was. Nu zit ze er zelfde hele dag. H a a r naaimachine staat er, haar tv staat er. Ik kan hem zelf alleen nog 's nachts en in het weekend gebrui­ ken. Het is nu makkelijker om met h a a r samen te leven. En we hoeven niet meer zoveel geld uit te geven aan wintervakanties." Voor zolderkamerbewoners met benauwde bovenlichten reikten Whybrow en Bahr echter geen op­ lossing aan. Die moeten helaas 's winters depressiefin bed blijven. Gelukkig voor hen wordt het deze week lente en kunnen ze gewoon naar buiten om licht op te slurpen voor hun uitgehongerde pijnappel­ klier, totdat het duizelt in hun hoofd. O f het dan is afgelopen met de depressie is de vraag, want er bestaat ook nog zoiets als een Len­ tedepressie. Het aantal zelfimoor­

den is in de maand april zelfs het hoogst. De verklaring daarvoor is heel simpel: het vrolijke gehuppel van lammetjes in de wei en het ge­ tortel van liefdesparen op straat stemt droevig. Niets maakt de de­ pressieve geest zo ongelukkig als andermans geluk. Mensen zijn moeilijke beesten. Whybrow Peter en Bahr Robert The Hibernation Re sponse Why you feel fat misera ble a nd depressed from October through Ma rch a nd how you can cheer up through those dark days of winter New York 1988

Een werkelijk ac ademisc h denkniveau uit zicli niet in het stellen van ingewikkelde maar van eenvoudige vragen.

(Proefschrift R J Veldwijk)

biertie ?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen