Ad Valvas 1992-1993 - pagina 382

Kees van Paridon: 'De ossis roepen luidlteels waar de beloofde weivaart blijft'

Extreem-rechts wint bij de gemeenteraadsverkiezinge n in de Duitse deelstaat Hessen. De jaclit op zondeboklten is geopend nu liet slecht gaat met de economie van onze oosterburen. De Duitse hereniging is één van de oorzaken van de malaise. Dit actuele thema is nu al onderwerp van een collegereeks bij de vakgroep geschiedenis. Bijzonder hoogleraar dr. C. van Paridon, van huis uit econoom, verzorgt de colleges die gaan over de kwakkelende conjunctuur van de buren. "Politici hebben de kosten van de hereniging onderschat." Anne Pek

1 September 1939: Begm van de Twee­ de Wereldoorlog. 8 mei 1945: Duitse capitulatie. 13 augustus 1961: Bouw van de Berlijnse muur. Data met sym­ boolwaarde. Drie jaar geleden werd ons een nieuwe datum in het geheugen ge­ grift. 9 november 1989: Val van de Ber­ lijnse muur. In die gedenkwaardige novembemacht gmg Duitsland na een periode van pijn­ lijke scheiding onvoorbereid een perio­ de van pijnlijke hereniging in. Van de ene dag op de andere moest een ram­ melende plan­economie zich naar de eisen van een welvarende marktecono­ mie voegen. Geen centje pijn, beloofde Kohl zijn kiezers. Wtr sind ein Volk, riep Oao Normalverbraucher terug. Wie nu aan de euforie van die maanden terug­ denkt, kan een cynische glimlach nau­ weHjks onderdrukken. Aan de letterenfaculteit van de vu wor­ den de gebeurtenissen van 1989 drie jaar na dato al vanuit historisch per­ spectief bezien. Sinds februari geeft al­ gemeen econoom Kees van Paridon, stafmedewerker bij de WRR, bij de vak­ groep geschiedenis college over de ver­ schillende aspecten van deze Duitse

Foto Bram de Hollander

komen. 'L ariekoek', zeiden Kohls mi­ nisters, 'die begrijpt er helemaal mets van.' Maar Kohl nam dat idee van haar zo volkomen over dat het zijn idee leek te zijn. En vervolgens begon L afontai­ ne, die het absoluut niet met zijn partij­ genote eens was, op de 'kosten van de hele operatie te hameren."

Dracula

'Kohl heeft een grote fout gemaakt' Collegecyclus over Duitse hereniging hereniging. De Stichting ter bevorde­ ring van Duitslandstudién in Nederland benoemde Van Paridon in september van het vorig jaar tot bijzonder hoogle­ raar geschiedenis en structuur van de Duitse economie en de Nederlands­ Duitse economische betrekkingen. Hoe zullen de historici die hij opleidt later over de Wiederveremigung schrij­ ven ­ als een lachwekkende opeenho­ ping van foute beslissingen? Dat zou Van Paridon niet terecht vinden. "De ineenstorting van de DDR was een dra­ matische gebeurtenis. Natuurlijk zijn er die eerste maanden fouten gemaakt, maar hoe had men bijvoorbeeld het uit­ eenvallen van de Sovjet­Unie kunnen voorzien? De landen van het Gos heb­ ben nu alleen nog maar meer belang bij

een goede relatie met Duitsland, maar in 1990 hadden de Duitsers het gevoel dat nu even de kans op hereniging aan­ wezig was en dat ze die kans niet kon­ den laten schieten."

Lariekoek De gevolgen van de haastige hereniging zijn in toenemende mate aan kritiek on­ derhevig. De ossis vragen zich luidkeels af waar de beloofde welvaart blijft, de wessis twijfelen steeds sterker of zij hun tweede BMW wel voor een Trabantrijder willen opofferen. Volgens Van Paridon had het niet zo hoeven gaan. "Kohl heeft een grote fout gemaakt door het herenigingsenthousiasme dat in 1990 heerste niet te gebruiken. De meeste Duitsers waren toen nog bereid om een

pnjs te betalen voor de hereniging, maar Kohl hield vol dat het zonder extra kosten kon. Hij wilde de verkie­ zingen van december 1990 winnen, en Lafontaine van de SPD maakte er tij­ dens die verkiezingsstrijd een enorm punt van dat men de kosten van de her­ eniging onderschatte." De SPD verloor de verkiezingen dan ook. Had Duitsland zich achteraf ge­ zien niet veel problemen kunnen bespa­ ren door toen voor een kalmer hereni­ gingstempo te kiezen? Van Paridon: "Het grappige is dat het juist de SPD was die als eerste over een monetaire unie begon. Hun woordvoerster voor fi­ nanciën zei begin januari 1990 dat het helemaal fout zou gaan als er niet op korte termijn een monetaire unie zou

Dat de Wiedervereinigung geen koopje was, beseft 'Wunderkohl' inmiddels ook. Eind vorig jaar lanceerde zijn rege­ ring het Solidariteitspact, ook wel het 'lijst van Dracula' genoemd. Een serie bezuinigingen van tot nu toe ongekende omvang. Geen belastingverhogingen, want dat zou de kwakkelende economie verder het dal in duwen. Komt de voor­ malige DDR er op deze manier boven­ op? Van Paridon verwacht niet dat dat binnen afzienbare tijd het geval zal zijn. "Ik denk dat tegen het jaar 2000 de si­ tuatie wel verbeterd zal zijn, maar de inkomensachterstand is dan zeker nog niet ingelopen en de werkloosheid zal ook nog lang aan de hoge kant blijven." Een enorme staatsschuld, een gevaarlij­ ke inflatie, een hoge rente. Zal het her­ enigde Duitsland in 1997 aan de, voor­ namelijk door eigen toedoen bijzonder strenge, toelatingseisen van de Econo­ mische en Monetaire Unie (Emu) vol­ doen? Van Paridon glimlacht. "Als Duitsland niet aan de voorwaarden zou voldoen, komt er geen Emu. Duitsland is gewoon het centrale land. Maar waarschijnlijk zal al eerder duidelijk worden dat de Monetaire Unie nu nog niet haalbaar is en zal men de zaak tem­ poriseren." Op het moment is Van Paridon verbon­ den aan de letterenfaculteit maar er is sprake van dat hij in de toekomst bij de economen ondergebracht zal worden. Voor de 25 studenten die zijn colleges volgen, maakt dat niet veel uit. De ver­ houding tussen geschiedenis en econo­ miestudenten is ongeveer fifty­fifty. Een mooie verhouding voor een vak dat zowel de historische als de economische aspecten van ons belangrijkste buur­ land onder de loep neemt.

Foto Peter Wolters, AVC/VU

Zelden hebben ze contact met studenten en toch werken ze dagelijks op de universiteit. Ook degenen achter de schermen zijn essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? Deel 9: de beheerder.

Achter de schermen

I k leer van inbrekers wat de zwakke plekken zijn' Harriet Kroon

Zo'n twintig jaar geleden, toen Jan Thijsse nog chauffeur was bij de vu­ transportdienst, maakte hij al bureaus open. Was je je sleutels vergeten of ver­ loren, dan moest je bij Thijsse zijn. En nog steeds moet je bij hem zijn. Inmid­ dels heeft Thijsse een hele loopbaan bij de vu achter de rug en heeft hij van z'n hobby zijn werk weten te maken. Sinds een jaar heeft hij een eigen functie: be­ heerder 'parkeren, sleutels en toegangs­ controle'. Thijsse ontwerpt sleutelsystemen, maakt de sleutels, verzint foefjes om het inbrekers moeilijk te maken en be­ heert ook nog de parkeerterreinen van de vu. "Als ik 's morgens kom, weet ik nooit wat ik te doen zal hebben," ver­

telt Thijsse (47). "Iemand heeft de lichten van zijn auto laten branden, dus help ik starten. Een auto rijdt een lan­ taarnpaal plat of dwars door een slag­ boom heen. Een parkeerpasje weigert, dan moet je de bezitter helemaal uitleg­ gen waarom dat ding het met doet. Ie­ mand heeft zijn hele sleutelbos vergeten en komt van ver. Dus maak ik zijn deur, laden en kasten open. En geheid worden twee of drie keer per week sleu­ tels in een auto vergeten." De parkeerpasjes bezorgen hem de minder leuke kant van zijn werk. Er is slechts een beperkt aantal van beschik­ baar. Hoewel Thijsse niet over de ver­ deling gaat, koelen mensen wel hun woede op hem als ze het felbegeerde parkeerkaartje niet krijgen. Dan ont­ vangt hij anonieme telefoontjes: "Als ik

je tegenkom, ram ik je in mekaar." Een ander schreef met een watervaste vilt­ stift 'parkeerlul' op zijn auto.

Thijsse breekt dagelijks sloten open, maar met een inbreker wil hij zichzelf niet vergelijken: "Mijn bedoehng is een

slot zó open te maken dat het daarna ook weer te gebruiken is." Inbraak fas­ cineert hem zeer. Van alle gevallen maakt Thijsse foto's, hij vergelijkt ze met elkaar en vervolgens adviseert hij Civiele Zaken over manieren om het gebouw beter te beveiligen. "Het is een spel: ik leer van een inbreker wat de zwakke plekken zijn," zegt Thijsse. "Dus laat ik stalen strippen op deur­ posten zetten, zodat ze met een breekij­ zer niks meer kunnen. Of ik laat kleur­ loze folie op de ramen plakken; gooi je er een steen tegen, dat blijft het glas in de folie hangen." "Alles kan open. Maar je moet de in­ braaktijd van buiten naar binnen zo lang mogelijk maken, want zolang ie­ mand buiten bezig is, staat hij in de kij­ ker. Is hij eenmaal binnen, dan zie je hem niet meer." Het hoort tot zijn taken om bestanden bij te houden. Bijvoorbeeld over wie welke sleutels heeft, wie een parkeer­ pasje heeft en hoeveel foutparkeerders er die dag waren. Hiervoor is concen­ tratie en tijd vereist en dat heeft Thijsse op de vu vaak met. Dus werkt hij dat thuis in de woonkamer op de computer uit terwijl zijn vrouw televisie zit te kij­ ken. Thijsse vindt thuis overwerken niet erg, integendeel, hij maakt ook nog eens grafiekjes van zijn bestanden: week­, maand­ en jaaroverzichten. Bovendien schrijft hij zijn eigen computerprogram­ ma's. En als de computer verveelt, gaat Thijsse 'fröbelen': een beetje met elek­ tronika stoeien. Bij hem thuis sluiten de gordijnen en jaloezieën automatisch zodra het donker wordt en het lirht floept dan aan. Thuis ontwikkelt hij alarmmelders "en dan kijk je of het op je werk ook kan". Zo heeft hij al diverse beveiligingsvoorzieningen ontworpen voor de vu. Hij wil er uiteraard niets over kwijt. "Het beste zou een 24­uurs bewaking zijn," meent Thijsse. "Maar dat is te duur." Thijsse fröbelt vrolijk verder.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen