Ad Valvas 1992-1993 - pagina 209

PAGINA 3

AD VALVAS 26 NOVEMBER 1992

Maatregel tegen ziekteverzuim werkt niet

Ritzen laat beurzen ongemoeid

'Een ordinaire bezuiniging' Erno Eskens D e v u verliest z o ' n 2 0 a 2 5 a r b e i d s ­ p l a a t s e n als gevolg v a n b e z u i n i g i n ­ gen v a n m i n i s t e r R i t z e n o p d e o n ­ k o s t e n v e r g o e d i n g v o o r ziektever­ zuim. V a n de totale bezuiniging van 37 m i l j o e n n e e m t d e v u er 2 , 3 m i l ­ joen v o o r h a a r r e k e n i n g . D e facul­ teiten krijgen h i e r d o o r v o l g e n d jaar m i n d e r geld t o e g e w e z e n . " E e n o r d i ­ naire bezuiniging", oordeelt P . van Wijngaarden, hoofd Financieel Economische Zaken van de vu. Minister Ritzen wil met de korting het ziekteverzuim op de universiteiten te­ rugdringen. Drs. J.F.L.M. Urbanus, hoofd personeelsbegeleidmg bij de

Dienst personeelszaken van de vu, ­denkt echter dat de maatregel weinig ef­ fect zal hebben. "Met een budgetkorting kunnen wij het ziekteverzuim niet beïn­ vloeden. Iedere zieke werknemer van de v u houdt gedurende één of anderhalf jaar zi)n salaris. Dat staat m de arbeids­ voorwaarden." Het is daarom praktisch onmogelijk om de zieken met financiële prikkels aan het werk te krijgen. Boven­ dien wordt met een terugdringen van het ziekteverzuim de bezuiniging niet ongedaan gemaakt, volgens Urbanus. "Als mensen bij ons minder vaak ziek zijn, dan verdienen wij de korting niet terug. We krijgen hooguit een hogere opbrengst in publikaties, maar met in guldens." Volgens Bedrijfsarts Gallee van de vu kan het ziekteverzuim aan de vu nauwe­

lijks verder dalen. Momenteel is slechts 4,13 procent van het personeel van de vu ziek. Dat is een dermate laag percen­ tage dat een verder terugdringen van het ziekteverzuim moeilijk is. In andere on­ derwijssectoren IS overigens zo'n tien procent ziek.

Doorwerken D e universiteiten hebben relatief weinig zieken, omdat veel wetenschappers bij fysieke gebreken doorwerken. "Boven­ dien wordt veel verzuim niet geregis­ treerd", aldus Gallee. "Als een weten­ schapper zich een keer niet lekker voelt, gaat hij of zij gewoon wat eerder naar huis. De volgende dag wordt dan wat langer doorgewerkt. Dat registreert nie­ mand." De langdurig zieken worden wel gere­

gistreerd. Zij hebben meestal psychische problemen, volgens Gallee. "Vaak is het een combinatie van problemen thuis en problemen op het werk." Een enkele keer leidt de wetenschap ook tot fysieke problemen. "Mensen die met proefdie­ ren werken, ontwikkelen bijvoorbeeld wel eens een allergie. En er zijn natuur­ lijk mensen die last hebben van h u n nek en rug, maar dit is allemaal vrij margi­ naal." Omdat het ziekteverzuim ook aan de andere universiteiten erg laag is, heeft de Vereniging van Samenwerkende Neder­ landse Universiteiten protest aangete­ kend tegen de maatregel van de minis­ ter. Volgens P . van Wijngaarden, hoofd Financieel Economische Zaken van de vu is de kans echter klein dat de minis­ ter gevoelig is voor het protest.

Oorlogservaringen voor tienduizenden nog realiteit Frank van Ko fsch ooten Circa 9 0 . 0 0 0 N e d e r l a n d e r s hebben aan h u n oorlogservaringen psychi­ sche of lichamelijke k l a c h t e n o v e r ­ g e h o u d e n . D i t blijkt u i t e e n o n d e r ­ zoek o n d e r l e i d i n g v a n p r o f . d r . H . M . v a n d e r P l o e g , h o o g l e r a a r in de medische psychologie aan de v u . Het werkelijke aantal Nederlanders dat lijdt onder ervaringen opgedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog en de Indi­ sche jaren '45­'50 ligt hoger, omdat Van der P loegs steekproef alleen tiendui­ zend Nederlanders bevatte die tussen 1920 en 1929 zijn geboren. In deze groep bevinden zich veel slachtoffers van bombardementen, militairen, ver­ zetsstrijders, tewerkgestelden en overle­ venden uit de Duitse concentratiekam­ pen en uit Japanse kampen in Neder­ lands­Indie. Z o ' n vijftien procent van hen bleek tien of meer aangrijpende ge­ beurtenissen te hebben meegemaakt, terwijl zo'n zeven procent van hen nog vijftig jaar later psychische klachten heeft als nachtmernes, slaap­ en con­ centratieproblemen of een chronische ziekte of bhjvende handicap. Het onderzoek van Van der P loeg is opgezet door de vu en de Rijksuniversi­ teit Leiden in samenwerking met de Bond van Nederlandse Militaire Oor­

Werkelijke aantal mensen met psychische en lichamelijke klachten veel hoger logs­ en Dienstslachtoffers (BNMO). H e t unieke ervan is dat niet alleen wordt ge­ keken naar het onvermogen van mensen om h u n ervaringen te verwerken, maar ook naar de manieren waarop mensen daar wél in slagen. D e inzichten die dit oplevert kunnen van nut zijn voor de hulpverlening aan slachtoffers van oor­ log en geweld over de hele wereld. Het onderzoek wees uit dat mensen naarma­ te zij meer oorlogservaringen hebben meegemaakt vaker klachten hebben. D e klachten nemen toe met het ouder wor­ den, omdat mensen h u n onaangename herinneringen dan moeilijker kunnen onderdrukken.

Prikkelbaarheid D e vragenlijst bevatte naast vragen over lichamelijke en psychische klachten ook vragen over symptomen van de zoge­ naamde posttraumatische stress­stoor­ nis. Deze symptomen, die bij iedereen kunnen optreden die een mgnjpende er­ vanng heeft gehad, zijn vermijding van situaties die aan de oorlog doen denken, verhoogde prikkelbaarheid en herbele­ ving van aangrijpende gebeurtenissen. Pas in een vervolgonderzoek zal kunnen worden vastgesteld hoeveel mensen met

een posttraumatische stress­stoornis kampen. Tweeduizend van de vierduizend re­ spondenten op de enquête hebben aan­ gegeven te willen meewerken aan het vervolgonderzoek. Het grootste deel van hen zal een uitgebreide vragenlijst krijgen opgestuurd. Mensen die opzien tegen de emoties die dit oproept, kun­ nen steun krijgen bij het invullen. Een klein deel van de tweeduizend zal thuis worden geïnterviewd. Dat zijn de men­ sen die hebben aangegeven dat ze veel ingrijpende ervaringen hebben meege­ maakt. D e helft van deze groep heeft nooit professionele hulp gezocht. Het vervolgonderzoek moet duidelijk maken of ze niet wisten hoe ze dat moesten doen of dat ze h u n klachten in h u n da­ gelijks leven hebben weten in te passen. D e cijfers geven volgens de onderzoe­ kers aan dat oorlogservaringen een zeer langdurige nasleep kunnen hebben. "Het is belangrijk dat deze nasleep wordt erkend en dat tegen deze mensen niet wordt gezegd: 'vergeet het toch'. Daartoe zijn zij nu juist niet in staat. In plaats van te zeggen dat zij het moeten vergeten, hebben zij recht op zorg en aandacht," aldus de onderzoekers.

UMmmm D e studiefinanciering van studen­ t e n in h e t h o g e r o n d e r w i j s is bij de l a a t s t e b e z u i n i g i n g s r o n d e in h e t k a ­ binet buiten schot gebleven. Minis­ t e r R i t z e n wil d a t a f g e s t u d e e r d e n h u n s t u d i e s c h u l d v e r v r o e g d gaan aflossen. Wat alom werd gevreesd is toch niet be­ waarheid: het beurzenstelsel voor stu­ denten aan universiteiten en hogescho­ len is niet opnieuw het slachtoffer ge­ worden van bezuinigmgen bij het mi­ nisterie van onderwijs. Minister Ritzen moet volgend jaar 342 miljoen gulden bezuinigen en de studiefinanciering in het hoger onder­ wijs was bij dergelijke operaties tot nog toe altijd een belangrijk slachtoffer. Door het grote aantal studenten hoef je immers niet eens zo veel op een beurs te korten om toch veel geld binnen te halen. D e minister heeft de verleiding echter weerstaan, mogelijk omdat hij meent dat er nu wel genoeg is gekort. Alleen in het middelbaar beroepsonderwijs en in het voortgezet onderwijs is de rek er volgens Ritzen nog niet helemaal uit. D a a r gaat de basisbeurs volgend studie­ jaar voor alle leerlingen omlaag en niet, zoals in de begroting stond, alleen voor nieuwe leerlingen die dan voor het eerst een beurs ontvangen. Een maatregel die te vergelijken is met de uitbreiding van de tempobeurs naar alle studieja­ ren, nadat deze eerst alleen in het eerste jaar zou worden toegepast.

Uitstellen

V a n der P l o e g

Foto Nico Bomk, AVO/VU

Verder past Ritzen een truc van zijn voorganger, D e e t m a n , toe. Afgestu­ deerden krijgen de mogelijkheid met korting h u n studieschuld vervroegd af te lossen. Zo'n actie levert hem op korte termijn aardig wat geld op, naar schat­ ting honderd miljoen. Maar in feite ver­ groot ZIJ op langere termijn het tekort van Onderwijs omdat een deel van het af te betalen bedrag wordt kwijtgeschol­ den. M e t het uitstellen van een aantal uitgaven en het inboeken van enkele meevallers denkt Ritzen volgend jaar zijn aandeel m de kabinetsoperatie te completeren. Dezer dagen worden de maatregelen openbaar die in totaal twee miljard gulden moeten opleveren. In het voorjaar moet nog eens 750 miljoen gulden worden gevonden. (HOP)

Zin van het leven blijkt prangende kwestie op Uilenstede !

I

D e zin van het leven is de m e e s t prangende kwestie op U ilenstede. Dat blijkt uit een enquête die vorig jaar door de studentenvereniging Ichtus werd gehouden onder zo'n 650 U ilenstedebewoners. Ichtus vroeg de bewoners welk on­ derwerp de m e e s t e aandacht ver­ diende. 'De zin van het leven' ant­ woordden 74 m e n s e n . 'Geluk' b e ­ haalde een tweede plaats. Slechts drie studenten waren geïnteresseerd in het onderwerp 'Jezus Christus en nu de feiten'. Onder de zin van het leven verstonden negenendertig geënquêteerden 'gelukkig zijn en ge­ lukkig maken'. Ook hoog scoorde 'zelf wat van het leven maken' en 'mensen helpen'. Een enkeling o m ­ schreef de zin van het leven als 'overleven', 'vooroordelen van Ara­ bieren weghalen','onderdeel zijn van het grote geheel', 'rijk zijn', 'de wereld verbeteren', 'leven volgens Gods wil' en 'plezier maken'. D e recentelijk uitgewerkte enquête is volgens de onderzoekers van Ich­ tus overigens niet geheel representa­ tief: een aantal m e n s e n bleek niet bereid m e e te werken vanwege het evangelische karakter van Ichtus. "Sommige m e n s e n werken niet m e e als ze horen dat je van Ichtus bent", aldus Richard Lejour van Ichtus. "Er was zelfs iemand die vond dat wij zijn afdeling niet m o c h t e n inter­ viewen. Hij terroriseerde zijn m e d e ­ bewoners en er ontstond ruzie onder de bewoners. We zijn toen m a a r weggegaan."

In 1990 hield Ichtus ook al een e n ­ quête onder U ilenstedebewoners. Zo'n vijfenveertig procent geloofde toen in het bestaan van God en onge­ veer 64 procent bezat een bijbel. Van de gelovigen huldigde 44,2 procent het denkbeeld dat God een onper­ soonlijke kracht is. Ruim een kwart hield het erop dat God wel degelijk een persoon is. Jezus Christus bleek voor 35 procent van de U ilenstede­ bewoners een 'historisch figuur'. Voor zeventien procent was Jezus een voorbeeld. Van de geënquêteer­ de m a n n e n geloofde 17 procent in het bestaan van een hemel en hel en 10 procent in reïncarnatie. Bij de vrouwen geloofde slechts negen pro­ cent in h e m e l en hel, terwijl maar liefst 22,2 procent reïncarnatie waarschijnlijk achtte. Tien procent van de m a n n e n en vier procent van de vrouwen o m ­ schreef de zin van het leven in 1990 als een religieuze kwestie. Bijna de helft van de ondervraagden zochten de zin echter bij zichzelf en in de di­ recte omgeving. Vijf procent van de m a n n e n en drie procent van de vrouwen dacht dat zin van het leven helemaal niet bestond. Ichtus vroeg de U ilenstedebewo­ ners ook naar het grootste probleem van de mensheid. Onderlinge rela­ ties scoorde daarbij het hoogst m e t 35 procent. Problemen op wereldni­ veau eindigden op de tweede plaats m e t 27 procent. Twaalf procent dacht helemaal niets aan de proble­ m e n te kunnen veranderen. (EE)

it

' , V ' . «

-:,v*.v .M..s.-rJ''

­ , ­^

'..

'Al»!..?-! %:•! .• -

Slechts een enkele Uilenstede-bewoner ziet in het leven volgens Gods wil de diepere zin van h et bestaan Foto Bram de Hollander

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen