Ad Valvas 1992-1993 - pagina 428

AD VALVAS 8 APRIL 1 9 9 3

PAGINA 2

Brieven

VU-hoogleraar krijgt eredoctoraat van Lille

Houd uw reacties kort. Over bijdragen langer dan 300 woorden is contact met de redactie nodig. De redactie kan bijdragen Inkorten. Anonieme brieven worden niet geplaatst.

Slakkenexpert: 'Als ik een kip zie, word ik vrolijk' van de hersenen zijn deze zeer toegan­ kelijk voor tal van experimenten." Aanstaande zondag zal bij het VPRO­ televisieprogramma Noorderlicht een van die experimenten van de vu­vak­ groep te zien zijn. "Er wordt een elek­ trode op de hersenzenuwcel van de slak geplaatst. Dan zie je de relatie nis­ sen elektrische activiteit en het gedrag van de slak. Het gedrag zal verande­ ren."

Coen van Basten Als kleine jongen al was hij verzot op kippen. Hij kweekte allerlei rassen en n a m de kakelende beest­ jes m e e naar tentoonstellingen. Zijn d r o o m was kippenexpert worden. Zover is het niet geko­ m.en. Hij is wel expert. M a a r d a n op het gebied van slakken. O n ­ langs heeft de universiteit van Ljlle de dierkundige Joosse een eredoctoraat verleend. D i t vanwe­ ge zijn grote verdiensten op het terrein van de vergelijkende e n d o ­ crinologie en moleculaire n e u r o ­ biologie van lagere diersoorten." Prof.dr. J. Joosse, bijzonder hoogle­ raar in de vergelijkende neurobiologie aan de vu, is nog steeds dol op kippen. "Als ik een kip zie, word ik vrolijk." Dat zie je aan zijn gezicht. Dat begint spontaan te glimmen als hij het over zijn diertjes heeft. Maar het eredocto­ raat kreeg hij voor zijn onderzoek bij slakken. Hoe kan dat? In een van de vele kamertjes van het bèta­gebouw vertelt de 62­)arige Joos­ se over zijn jeugd. "Want daar begint het allemaal", verklaart hij. Om zijn droom te verwezenlijken en met kip­ pen te werken wilde hij pluimveeteelt­ consulent worden. "Daar was er maar één van in heel Nederland. Ik zou bio­ logie gaan studeren in Utrecht. Maar via een advertentie in de krant kwam mijn vader erachter dat de studie bio­ logie ook mogelijk werd op de vu. "Wij zijn erfelijk calvinisten", zei mijn pa, "je gaat niet naar Utrecht maar naar de vu'." En zo gebeurde het.

Poelslak In september 1952 werd Joosse as­ sistent bij prof.dr. J. Lever. Sindsdien is Joosse altijd in dienst geweest bij de vrije universiteit. "Prof. L ever deed onderzoek naar schildklierhormonen in kippen. Dat vond ik fantastisch. Je moet weten dat ik ook altijd erg geïn­ teresseerd ben geweest in hormonen. De combinatie van kip en hormoon was dus perfect. L ever kon bij mij geen kwaad meer doen." Na een aantal jaren werd er een bre­ der onderzoeksprogramma opgezet. Lever koos voor slakken. "Daar stond

Lieve oogjes

Prof.dr. J. Joosse: 'ledere keer dat ik zo'n dier zij n kop afknijp, doet het me weer pij n'

ik volledig achter hoor", verklaart Joosse haastig. "Slakken produceren hormonen in de hersenen. Zodoende konden we hersenonderzoek gaan doen. Mijn eerste promotie was op het gebied van slakkenhersenen en hor­ monen." Hersenonderzoek bij de poelslak. "Het klinkt gek, ik weet het. Maar de hersenen van een slak zijn klein. Ze bevatten 20.000 zenuwcellen, terwijl het aantal cellen van het menselijk brein in de miljarden loopt. Het ze­ nuwsysteem van de poelslak is niet al­ leen eenvoudig en overzichtelijk, de hersencellen zijn ook een factor tien groter dan die van zoogdieren. De her­ senen zijn doorzichtig. Je kunt de ze­ nuwcellen zo zien liggen."

Hersenfoto Joosse illustreert dit aan de hand van kleurenfoto's, waarop de hersenen van het slijmerige ongewervelde diertje zijn afgebeeld. "Zie je die witte balle­ tjes? Dat zijn de zenuwcellen." En­ thousiast dribbelt Joosse naar een an­ dere hersenfoto. "Hier kun je het nog beter zien. Door de grote zenuwcellen

Joosse vindt het niet leuk wanneer hij geconfronteerd wordt met een alinea uit de Volkskrant. Het betreft een arti­ kel uit 1988 over Joosse. De alinea luidt als volgt: "'Kijk eens wat een lieve oogjes', zegt Joosse teder, terwijl hij op twee minuscule zwarte puntjes op de kop van een poelslak wijst. 'Die heb ik er ook wel eens afgeknipt, maar dat moet je niet verder vertellen. Iede­ re keer als ik zo'n dier zijn kop afknijp, doet het me weer pijn.'" Hij meent het echt. "Een slak is een prachtig organisme. Het is jammer om zoiets te verwoesten." Ondanks zijn oprechte gevoelens worden er in het laboratorium van de vu jaarlijks 60.000 slakken 'doorgedraaid'. Dat gebeurt tijdens zogeheten ses­ sies. Joosse: "Dan knipt de een de kop van de slak eraf, de volgende de herse­ nen, dan wordt de prostaatklier ver­ wijderd, de penisretractorspier enzo­ voort. Maar, nogmaals, dit soort ont­ ledingen gaat me aan m'n hart."

Noodzaak Toch zijn de experimenten noodzake­ lijk. "We hebben bijvoorbeeld kunnen aantonen dat zenuwcellen van slakken in basale kenmerken identiek functio­ neren als zenuwcellen van mens en zoogdier. Ook hebben we enkele neu­ ropeptiden, eiwitten, gevonden in de hersenen van de poelslak die erg veel lijken op het menselijke hormoon in­ suline." Tot 1995 blijft Joosse bijzonder hoogleraar aan de vu. Daarna stort hij zich op de restauratie van zijn huis, dat onder monumentenzorg valt. Tuinie­ ren vindt hij ook leuk. En dan zijn er natuurlijk zijn kippen. Die houdt hij nog steeds. "Ik hou van kippen en niet van slakken. Slakken zijn alleen inte­ ressant voor onderzoek."

BAS VAN DER SCHOT

Gender en Organisatie In Ad Valvas van 18 en 25 maart j.l. werd verslag gedaan van de besluitvorming rond de nieuwe specialisatie 'Gender en Orga­ nisatie' bij de Faculteit sociaal­culturele wetenschappen. De benchtgeving in Ad Valvas hierovef bevatte een opmerkelijke opeenstapeling van onjuistheden. Ten eerste is er 0,2fteextra formatie toe­ gekend aan de studienchtmg 'Cultuur, Organisatie en Management' (COM) en niet aan de studienchtmg 'Beleid, cultuur en Seksevraagstukken' (BCS, voorheen 'Vrouw en Beleid'). Ten tweede is de specialisatie een geza­ menlijk initiatief van de docenten Jeanne de Bruijn (BCS) en Ineke Hogema (COM) en is positief ontvangen door zowel de stu­ dienchtingscommissie, als door het facul­ teitsbestuur. Ten derde blijken in de praktijk 34 van 35 studenten die de specialisaüe volgen, studenten van COM. Dit houdt in dat BCS een deel van haar tijd investeert in onder­ wijs en onderwijsbegeleiding aan coM­stu­ denten. Het betekent voor COM een welkome aanvulling voor de krapte aan personeel bij de begeleiding van het snel groeiende aan­ tal cOM­studenten. De benchtgeving in Ad Valvas, als zou personeel van COM in­ gezet worden voor BCS is dus een volstrekt omgekeerde voorstelling van de gang van zaken. We nemen aan dat het, evenals in de wetenschap, in de journalistiek tenmin­ ste tweezijdig informatie inwinnen hoog m het vaandel staat, voortaan ook bij Ad Val­ vas. Prof.dr. Jeanne de Bruijn (BCS) Prof.dr. Hans Tennekes (COM)

Met vee! genoegen stelde dan ook ik vast dat in Ad Valvas van 25 maart een artikel stond over de Heineken Roeivierkamp. Tijdens deze wedstrijd, op de Amstel ver­ roeid, kwamen negen ploegen met roeiers van Okeanos uit. Voor het eerst in de ge­ schiedenis startte een lichte acht van Oke­ anos in de hoogste categone. De ploeg be­ stond volledig uit tweede­ en derdejaars roeiers. Het was dan ook met meer dan lo­ gisch dat ZIJ ruim werden verslagen door de twee andere ploegen in het veld. Deze ploegen hadden immers veel meer erva­ ring dan de jonge ploeg van Okeanos. U begrijpt hoe verbaasd ik was, en met mij vele anderen, toen ik de eerste zin van het artikel las: "De lichte acht van Oke­ anos heeft hopeloos gefaald bij de Heine­ ken Roeivierkamp." Uit deze zin blijkt dat de schnjver van het stuk niet de moeite heeft genomen om enige achtergrondin­ formatie te verzamelen. Waarschijnlijk dacht hij te kunnen volstaan met het bekij­ ken van de uitslagen. Dit wordt vooral dui­ delijk als verderop in de tekst de prestaties van de lichte acht op de vijf kilometer aan­ gehaald als het grote voorbeeld van hope­ loos falen. Dit terwijl de onervaren ploeg van Okeanos, ook al bleven ze ruim achter bij de andere, ervaren, ploegen, op de slot­ afstand relatief hun beste prestatie leverde. Het lijkt dan ook gerechtvaardigd om de vraag te stellen wie er gefaald heeft bij de Heineken Roeivierkamp: de acht van Oke­ anos, of de redactie van de Ad Valvas, die meent op een dergelijke onzorgvuldige manier acht hard trainende talenten de grond in te kunnen schrijven? Ik hoop u in de toekomst toch vaak bij roeiwedstrijden te mogen begroeten. Ik ben ook altijd bereid om vragen te beant­ woorden. Wellicht dat zo een zorgvuldige berichtgeving tot stand kan komen. Matty van Ewijk, h.t. praeses der R.S.V.U. Okeanos

Olieanos Bij Okeanos, de roeivereniging van de vrije universiteit, loopt een groot aantal spor­ ters rond dat zo'n zes tot tien keer in de week traint. Deze wedstnjdroeiers komen tijdens wedstnjden vnjwel uitsluitend uit tegen roeiers van verenigingen van de an­ dere universiteiten in Nederland. Helaas Ad Valvas­, in tegenstelling tot de andere universiteitsbladen, erg weinig aandacht aan deze bij studenten zo populaire sport.

Personalia Dr. Frank Berkenbos (39), universi­ tair hoofddocent bij de vakgroep far­ macologie van de medische faculteit, is vonge week onverwacht overleden. Hij was leider van de onderzoeksgroep neuro­immunologie. Prof.dr. P.J.M. Drenth is vorige week opnieuw voor drie jaar benoemd tot president van de Koninklijke Nederland­ se Akademie van Wetenschappen. In 1990 werd de vu­hoogleraar bedrijfspsy­ chologie voor het eerst president van de KNAW. Prof.dr. P. Nijkamp, hoogleraar ruimtelijke economie aan de economi­ sche faculteit, is benoemd tot lid van het bestuur van de afdeling L etterkunde van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Ad Valvas is het redactioneel onafhankelijke weekblad van de Vrije Universiteit. Redactie­adres: De Boeielaan 1105 (bezoek)/ 1107 (post), 1081 HV Amsterdam, tel 020 548 4330 Fax­nummer: 020 661 2791 onder vermelding van 'Redactie Ad Valvas Redactiekamers: OD­01, 00­03 en OD 09, Hoofdge bouw VU Redactie: Ben Rogmans (hoofdredacteur a i , tel 548 6930), Liesbeth Klumper (548 3839), Frank van Kolf schooien (548 4325), Joyce de Bruijn (548 3087), Dirk de Hoog (548 4397), Harmke van Rossen (redactie­as­ sistente, 548 4330/6930) INfledewerkers: Coen van Basten, Titia Buddingh , Erno Eskens, Jan Jaap Heij, Harnët Kroon, Anne Pek, Dick Roodenburg, Selma Schepel, Arjan Spit Fotografen: Nico Boink en Sidney Vervuurt (beiden Audio Visueel Centrum VU), Bram de Hollander Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samenwerken­ de universiteitsbladen): Frank Steenkamp, Pieter Eve lain Tekenaars: Aad fvleijer, Bas van der Schot, John Smit Beieidsraad: A P Bos, prof dr M A J Eijkman, G H de Jong, mr J W M ekking, R G M Regter, mw drs J C A P Ribberink, A J van Rijn prof dr P J I M de Waart (voorzitter) Secretanaat mw mr M A Daniels, kamer 2D 05, Hoofdgebouw, De Boelelaan 1105, tel 020­548 2696 Ontwerp lay­out:Hollandse Hoogte Zakelijke leiding: mr J L K van der Veen, 10 04, Hoofdgebouw, tel 020 548 3096 Advertenties: opgeven bij Bureau Van Vliet b v , post bus 20, 2040 AA Zandvoort, tel 02507 14745, fax 02507 17680 Ook voor Adjes commercieel (zie pag 4) Ovenge Adjes redactie adres, advertenties van VÜ­instanties opgeven op 10­04, Hoofdgeb ,tel. 3096 Produktle: Drukkerij Dijkman, Amsterdam Toezending: per jaargang (of deel daarvan) f 45,­ Be taling uitsluitend per acceptgirokaart, aan te vragen bij redactie Ad Valvas, tel 020­ 548 4330 (9­13 uur) lnt.Standaard Serie Nummer: 0166­0098.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen