Ad Valvas 1992-1993 - pagina 356

AD VALVAS 25 FEBRUARI 1993

PAGINA 6 I

Uitzichtloosheid bepaalt bestaan armste Indiërs Maatregelen overheid hebben nauwelijks effect gepakt in bouwvallige hutten, hebben Geen werk, slechte grote moeite om een inkomen bij elkaar huisvesting, dranl^misbruik te sprokkelen en ze worden uitgebuit door slum leaders, de officieuze wijkbur­ en onderdrukking, zo gemeesters die tegen betaling de bewo­ kenschetst de antropoloog ners bijstaan in hun contacten met poli­ tici, ambtenaren en de politie. J. de Wit het dagelijks Drankmisbruik leven van armen in een De situatie is het ergst voor vrouwen en tweetal Indiaase kinderen. De Wit: "Veel mannen staan, als ze werk hebben, slechts een deel van sloppenwijken. hun inkomen af aan hun gezin. De rest Overheidsbeleid om hun gaat op aan alcohol. Mannen uit arme­ situatie te verbeteren helpt re wijken drinken heel veel, dat gebeur­ de hier vroeger in de Jordaan bijvoor­ nauwelijks, constateert hij beeld ook. Op die manier proberen ze te ontsnappen aan de ellende en de uit­ verder. Iedereen graait in zichtloosheid. Het gevolg is echter dat de kas, waardoor er van de hun vrouwen en kinderen het nog moeilijker krijgen." plannen niets terecht Naast werkloosheid en drankmisbruik speelt ook de structuur van de Indiaase komt. Een oplossing is samenleving een rol in de ellende van alleen op lange termijn de krotbewoners, aldus De Wit. "De bevolking leeft van oudsher in een hië­ denkbaar. "Als de rarchisch gestructureerd kastensysteem, bevolking beter onderwijs dat ook in moderne miljoenensteden als Madras nog steeds heel belangrijk is. krijgt, leert ze hopelijk op Uit mijn onderzoek blijkt dat de Varriy­ den duur om voor zichzelf ans veel beter dan de onaanraakbaren in staat zijn om voor zichzelf op te op te komen." komen en verbeteringen af te dwingen.

Jan-Jaap Heii

"Het belangrijkste probleem van de armen m India is het gebrek aan vast werk. Hun moeilijkheden met de slech­ te huisvesting in krottenwijken ontstaan bijvoorbeeld vooral doordat ze geen ge­ regeld inkomen hebben: ze kuimen geen lenmgen afsluiten om hun huis te verbeteren of een stukje land te kopen." De antropoloog J. de Wit promoveert deze week op het proefschrift Poverty, Policy and Politics in Madras slums. Ge­ durende een verblijf van twee jaar in het Zuidindiaase Madras, hoofdstad van de deelstaat Tamil Nadu, onder­ zocht hl) het dagelijks leven van bewo­ ners in een tweetal krottenwijken: een wijk waar zogenaamde Harrijans wonen ­ de vroegere onaanraakbaren ­ en een wijk met voornamelijk Vanniyars, een iets hogere kaste. Verder analyseerde hij de pogingen van de lokale en regio­ nale overheid om in de situatie van de armen in die wijken verbetering te brengen. De krotbewoners in beide wijken leiden een keihard bestaan, zo bhjkt uit De Wits onderzoek. Ze wonen op elkaar

De onaanraakbaren zijn eeuwenlang onderdrukt en uitgebuit, ze hebben ge­ leerd zich passief op te stellen. Dat doen ze nog steeds." Al met al rijst uit het proefschrift een nogal hopeloos beeld op. Om met de Engelse filosoof Hobbes te spreken: het leven van een krotbewoner m Madras lijkt 'eenzaam, armoedig, afstotelijk, beestachtig en kort'. Enige nuance van de ellende is echter op zijn plaats, adus De Wit. Met name de vrouwen zorgen er in de wijken voor dat veel huishoudens het hoofd net boven water kunnen houden. "Ik kan niet anders zeggen dan dat de vrouwen in de krottenwijken meer ver­ antwoordelijkheidsbesef aan de dag leg­ gen dan mannen. Vrouwen zorgen voor het huishouden en werken daarnaast ook vaak als huisbediende bij rijkere fa­ milies. Bovendien zijn ze actiefin de wijken: ze houden de straten schoon en ze verdelen het beschikbare drinkwater. Zo zorgen ze er voor dat veel huishou­ dens zich net kunnen redden." In sommige gevallen blijkt bovendien dat overheidsmaatregelen wel degelijk een positieve invloed op de positie van de armen hebben. De Wit: "In de Van­ niyar­wijk die ik heb onderzocht, heeft

'De onaanraaicbaren hebben geieerd zich passief op te steiien. Dat doen ze nog steeds'

de lokale overheid met steun van de Wereldbank een verbeteringsproject uitgevoerd. Ze heeft een aantal voorzie­ nmgen als lantarenpalen aangelegd, le­ ningen verstrekt voor het opknappen van de hutten en, heel belangrijk, de mensen de grond waarop ze woonden in eigendom gegeven. Daardoor wisten de bewoners dat ze konden blijven waar ze zaten. Als je die zekerheid hebt, is het makkelijker om iets aan je situatie te doen." Dit beleid werkte redelijk goed, zo , meent hij. "Ik was in 1984 ook al in die wijk geweest en toen was het er echt een zooitje. Later zag het er veel beter uit: betere huizen, minder troep op straat."

Balkon Een onbedoeld effect was echter dat het project de verschillen tussen arm en rijk in de krottenwijk accentueerde. De rijkere wijkbewoners hadden er veel meer baat bij dan de armen. De Wit: "In 1984 waren de verschillen tussen arm en rijk onzichtbaar, omdat ieder­

,*v *.

'

'Het verhangen is telkens een aanslag op je lichaam' Het ramen lappen was eigenlijk be­ doeld als vakantiebaantje, meer niet. Clifton van Esveld was toen achttien. Om zeven uur beginnen en om één uur al klaar, dat beviel hem wel. En het was mooi weer, zomer, elke dag buiten bezig en steeds ergens anders. Van Es­ veld maakte de detailhandelschool nog wel af, maar koos voor het ramen lap­ pen. Tien jaar doet hij het nu. Inmiddels is de werkdruk hoger gewor­

De Wit is dan ook somber gestemd over de toekomst van de Indiaase armen. In het beleid kan best het een en ander verbeteren, het zou bijvoor­ beeld meer gericht kimnen zijn op het scheppen van werkgelegenheid, maar de uitvoeringsproblemen zijn daarmee niet verdwenen. Toch ziet hij wel mogelijkheden. "In Kerala, een deelstaat die grenst aan Tamil Nadu, hebben de communisten traditioneel veel invloed. In die deel­ staat is het onderwijs voor de bevolking veel beter. Dat heeft tot grote verbete­ ringen geleid. Kerala is ook arm, maar de kindersterfte is er lager, mensen let­ ten meer op hygiëne en het politiek be­ wustzijn is er veel groter. Mijn hoop is daarom gevestigd op alfabetisering. Als mensen meer onderwijs krijgen, leren ze hopelijk op den duur om beter voor zichzelf op te komen."

Geitepik

^

den, de werkdag is pas om vier uur ten einde. En boven op torens zijn de win­ ters koud, helemaal wanneer er ook nog een windje staat. Hij is ook al eens naar beneden gevallen. Sindsdien wei­ gert hij ramen te lappen op vier, vijf hoog met als enige steun een smalle vensterbank van oud hout. Sinds vier jaar lapt Van Esveld voor de firma Van Dijk, die onder meer de vu­ campus doet. Met z'n tweeën of drieën krijgen ze een gebouw toegewezen. De ruiten van het Hoofdgebouw, van 'de

cus tot wijkbewoner ­ een poging doet om plat gezegd in de kas te graaien. Van het beleid komt daardoor weinig terecht."

het gebouw: "Ik zag dat ze bezig waren met dieren. Maar de andere kant opkij­ ken, kan niet."

Zelden hebben ze contact met studenten en toch werken ze dagelijks op de universiteit. Ook degenen achter de schermen zijn essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? Deel 7: de glazenwasser.

Harriet Kroon

een, ook de mensen met wat meer geld, in dezelfde krotjes woonde. In 1988 trof ik in de wijk echter huizen met twee verdiepingen en een balkon aan, en hutten waar helemaal niets aan ge­ daan was. Het bleek dat de rijkere be­ woners veel handiger gebruik hadden gemaakt van het beleid om grond in ei­ gendom te geven. Sommigen waren er bijvoorbeeld in geslaagd om meerdere stukjes grond te bemachtigen, die ze met winst konden doorverkopen." Het overheidsbeleid in Madras heeft wel vaker dergelijke onbedoelde effec­ ten, aldus De Wit. Veelal zijn de resul­ taten zelfs totaal anders dan de oor­ spronkelijke bedoelingen. De Wit wijt dat aan 'uitvoeringsproblemen': "India wordt vanwege het hindoeïsme en de goeroe's wel eens geïdealiseerd. In wer­ kelijkheid is het een door en door mate­ rialistische maatschappij, waarin ieder­ een alleen maar aan zijn eigen hachje denkt. Wanneer er bijvoorbeeld een verbeteringsproject voor een krotten­ wijk komt, dan leidt dat ertoe dat écht iedereen ­ van hoog tot laag, van politi­

Foto J. de Wit

.^

medische' en van 'wis­ en natutirkun­ de' heeft hij allemaal gewassen. "Het prettigst is het Hoofdgebouw," vertelt hij. "Daar zijn allemaal balkons, dus heb je niet meer dan een huishoudtrap­ je nodig." Het wis­ en natuurkundegebouw is het zwaarste dat er is in het vak: werken met een hangladder. "Het verhangen is telkens een aanslag op je lichaam," zegt

Van Esveld. "Het gebouw heeft daken op verschillende hoogtes, dus moet de ladder steeds worden overgehangen." Bij het gebouw van de medische facul­ teit is dit probleem goed opgelost. Rondom het hele dak loopt een rails. De één staat op het dak en geeft de lad­ der steeds een zetje. De ander wast zo verdieping voor verdieping. Van Esveld heeft onplezierige herinneringen aan

Het werkgerei bestaat uit een emmer, een wisser, een spons, een zeemleren lap en een inzetter, of in vakjargon de 'geitepik' ­ het is een stok met een vacht eromheen. De ruiten worden ermee nat gemaakt. Van Esveld: "Daar­ na neem ik de kozijnen met de spons af, dan wis ik het raam droog en als laatste spons ik de vensterbank af Als het raam klaar is, kijk ik automatisch op strepen. Die haal ik eventueel weg met m'n zeemlap." Tien jaar geleden werden de ramen on­ geveer twaalf keer per jaar door de gla­ zenwasser onder handen genomen, maar de bezuinigingen hebben ook hier toegeslagen. Neem de vu, drie a vier keer per jaar wordt er nog gelapt. Clif­ ton van Esveld vindt dit dom: "Ramen wassen hoort bij het behoud van het ge­ bouw. Door minder vaak te wassen, worden de ramen slechter van kwaliteit. De zure regen tast ze aan. Bij de vu zie je dat de ramen aan de wegkant slech­ ter zijn, verweerder." "Op een gegeven moment krijg je ze niet meer schoon. Dan moet je zuur ge­ bruiken en dat is heel duur. Om verwe­ ring tegen te gaan zou je minimaal zes keer per jaar buiten moeten wassen en binnen drie keer. Bovendien, als je de binnenboel maar een maal per jaar doet, gaat je muur naar de knoppen. Dat vieze zwarte water loopt dan langs de witte muur."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen