Ad Valvas 1992-1993 - pagina 201

PAGINA 1 1

AD VALVAS 19 NOVEMBER 1992

Redactiebureautje als promotor 'Scriptiebegeleiders nemen soms niet de moeite goed naar een werkstuk te kijken' Het wemelt van de kleine redactiebureautjes die helpen bij het schrijven van scripties en dissertaties. Sommige bureautjes typen handgeschreven teksten uit, ander redigeren en bemoeien zich met de inhoud van een stuk. Het komt zelfs voor dat de bureaus een deel van de taken van promotors en scriptiebegeleiders overnemen. Een inventarisatie.

Erno Eskens "In de )aren zeventig werd er heel wei­ nig aandacht besteed aan de vormgeving van een tekst", zegt P. van Gorkom van het Amsterdamse bureau Redax dat overal op de vu foldertjes rond strooit. "Tegenwoordig ziet het simpelste pamf­ letje er al redelijk goed uit. Die kwali­ teitsverbetering die in de lay­out al is doorgevoerd, krijg je nu ook bi) de tekst zelf. Dat verklaart de opkomst van de redactiebureautjes." Volgens Cor Koster, directeur van het Taaicentrum van de vu, is er sprake van een hernieuwde belangstelling voor taal. "Dat merk je aan allerlei televisiepro­ gramma's. Neem zo'n op zichzelf saai iets als de Nationale S pellingwedstrijd. Honderdduizenden mensen zitten ach­ ter hun toestel met pen en papier, en dat terwijl niemand het dictee op school echt leuk vond. Er verschijnen ook aller­ lei schrijfwijzers. De schrijfwijzer van de Volkskrant heeft een oplage waar je u tegen zegt. Door die een toenemende belangstelling voor taal maken veel re­ dactiebureaus een groei door." Alleen al in Amsterdam zijn er tientallen bedrijfjes van taal­ en tekstbewerkers. De meeste daarvan richten zich uitslui­ tend op het bedrijfsleven, omdat daar het meeste geld valt te halen. Deze bu­ reaus zitten allemaal in de lift. De bu­ reaus die binnen de universitaire wereld opereren zijn daarentegen bijna allemaal noodlijdend. Het bewerken van scrip­ ties, stageverslagen en dissertaties levert niet veel op. S tudenten en promovendi zijn immers de spreekwoordelijke kale kippen. In de Amsterdamse universiteitsbladen adverteert een aantal bureautjes dat nauwelijks werk heeft. "Goh, u bent de eerste die belt", reageert Mieke de Moor als eindelijk de telefoon bij haar over gaat. Haar eenmansbedrijfje heeft nog geen enkele klant. "Ik heb in mijn ad­ vertenties het bedrag van vijftig gulden per uur gezet. Dat zal wel teveel zijn voor studenten. Ik heb uitggrekend dat ik die vijftig gulden per uur nodig heb om met tekstverwerken evenveel te ver­ dienen'als met het leraarsberoep, dat ik nu uitoefen." Ook tekstverwerkster Cindy Neyndorff heeft nog geen enkele reactie op haar advertenties gehad. Aan de prijs kan het bij haar niet liggen: "Het kost 2,50 gul­ den per a­viertje. Het maakt me niet uit of er nu drie regels op staan of dat het blad vol is. Als ik er veel aan moet doen, kan het wel iets duurder worden, maar de bedoeling is dat het zo'n beetje fout­ loos wordt aangeboden." Met het bureau Redax gaat het ook niet echt goed. "Het is moeilijk om er van te leven", erkent P. van Gorkom van dat bureau. "Het werk is nogal arbeidsin­ tensief. Het IS ook een beetje de vraag of we op deze manier door kunnen gaan."

Bakens verzet Om financiële ondergang te voorkomen, hebben de officiële redactiebureaus van de beide Amsterdamse universiteiten in­ middels hun bakens verzet. Hoewel ze nog steeds veel voor promovendi en do­ centen werken, verdienen zij hun geld voornamelijk bij de overheden en het bedrijfsleven. "Daardoor zijn we dik uit de rode cijfers", zegt Yvonne Halink, managing director van de Taallijn van de Uva. "We bestaan nu twee jaar. In het begin hadden we wat beginnerspro­ blemen, maar nu gaat het zo hard dat we het werk nauwelijks aankunnen. We zijn steeds op zoek naar goede free­lan­ cers. Het is moeilijk om goede, ervaren redacteurs te vinden."

Studenten die met hun scripties komen aanzetten, zijn schaars bij de Taallijn. "We vragen zestig gulden per uur. Dat betekent soms dertig of veertig gulden per pagina. S oms zelfs zestig, dat va­ rieert met het niveau van de tekst. Voor studenten zijn wij gewoon te duur." Ook het Taaicentrum van de vu kan weinig voor studenten betekenen. Het vraagt 95 gulden per uur en is daarmee waarschijnlijk het duurste bureau bin­ nen de academische wereld. "Bij ons werken alleen professionele mensen," verklaart Adriaan Brugman van het Taaicentrum het hoge uurloon. "De Taallijn van de Uva is inderdaad goed­ koper, maar daar wordt gewerkt met studenten en kijkt een professional alles nog even na. Bij ons wordt alles door beroepskrachten gedaan eii is de kwali­ teit hoger, vermoed ik. Maar het is waar: voor studenten is ons tarief eigenlijk niet op te brengen."

Fouten De meeste tekstverwerk­ en redactiebu­ reaus vinden dat er aan de taalvaardig­ heid van studenten en promovendi veel schort. "Een foutloze pagina zie ik ei­ genlijk nooit", zegt tekstverwerkster Li­ lian de Jonge. "De d's en de t's en de korte ei en de lange ij, dat doet bijna ie­ dereen fout." Ook bij bureau Redax blijft men verbaasd over het gebrek aan taalbeheersing. "Ik had laatst iemand die met zijn scriptie bezig was en het lukte niet echt", volgens Van Gorkom. "Toen ik vroeg waarom het niet lukte, bleek dat die student in zijn hele studie nooit iets had hoeven schrijven. Dat snap ik dan gewoon niet. Er moet op de universiteiten meer aandacht worden besteed aan schrijfvaardigheid, denk ik dan." Maar de ervaringen ivisselen. "De mees­ te academici schrijven heel redelijk", vindt bijvoorbeeld dr. C. Koster, direc­ teur van het Taaicentrum van de VU. "Maar misschien hebben wij die indruk omdat de mensen die naar ons toeko­ men al wat ervaring hebben in het schrijven." Het Taaicentrum van de vu verbetert de fouten, maar laat de inhoud van de tek­ sten aan de wetenschappers over. Het is een strategie die de meeste redactiebu­ reaus volgen. Ze wagen zich liever niet aan inhoudelijke kritiek. Toch zien de bureaus zich vaak gedwongen om ook de inhoud te reviseren. "Als je een rare zin uit elkaar pluist, dan merk je dat er ook vaak rare argumentaties in staan", vertelt P. van Gorkom van bureau Redax. "Wij wijzen daar dan op en zoe­ ken mee naar oplossingen. De student blijft echter zelf verantwoordelijk voor de inhoud van zijn scriptie, maar het is een vage scheidslijn tussen wat wel en wat niet tot onze taken behoort." "Het komt regelmatig voor dat we hele teksten omgooien", zegt ook Yvonne Halink, van de Taallijn van de Uva. "Vaak zijn de formuleringen erg vaag. Als je dan vraagt wat er nou eigenlijk wordt bedoeld, dan stuit je vaak op een zwak punt in de tekst." Wie de vage for­ mulering bij voorbaat wil voorkomen kan terecht Mieke de Moor. Zij is bereid geheel zelfstandig artikelen te schrijven als haar de gegevens worden geleverd.

Kritisch Wanneer redactiebureaus zich met de inhoud van teksten bemoeien, nemen ze in principe een deel van de taken van de promotor of de scriptiebegeleider over. "Bij een gewone scriptie moet een bege­ leider eigenlijk op de kwaliteit toezien", vindt C. Koster van het Taaicentrum van de vu. "Maar aan de andere kant

Illustratie Bas van der Schot

weet zo'n begeleider ook dat de meeste scripties in een la verdwijnen. Daar kijkt verder niemand meer naar. Zelf nemen ze daarom soms ook niet die moeite om er goed naar te kijken." Ook M. Pearson die een Engelstalig re­ dactiebureau voert, heeft dergelijke er­ varingen: de begeleiders kijken niet altijd even kritisch naar de teksten. "Ik ben vaak zeer verbaasd over wat ik lees. Ik heb de indruk heb dat de schrijver soms gewoon niet scherp nadenkt. Dan ga ik met zo iemand praten. Ik hoor dan ach­ teraf wel eens dat ik daardoor meer hulp ben geweest dan de begeleiders. Toch vreemd."

Hopeloos Een keer heeft Pearson de bewerking van een scriptie geweigerd, omdat hij de inhoud van het stuk niet vertrouwde. "Het was een scriptie van een 65­jarige doctorandus. Die man was overtuigd van het feit dat hij een meesterwerk had geschreven. Hij stuurde mij eerst een paar pagina's en die zagen er prima uit. Maar toen ik aan de rest begon, reali­ seerde ik me dat zijn scriptie bestond uit allerlei stukken die hij gewoon had over­ geschreven. Die stukken had hij aan el­ kaar geplakt. Het was echt hopeloos. Hij was erg beledigd toen ik hem vertelde dat ik er niet aan wilde beginnen." Veel wetenschappers worden tegen­ woordig gedwongen om hun publikaties in het Engels te schrijven. Dat blijkt niet iedereen even makkelijk af te gaan, vol­ gens de Engelse Jo S wabe. "Ik kom heel veel Amerikaanse spreektaal tegen, dat men overneemt van de tv. Dat staat niet

mooi op schrift. Bovendien, Engels is Engels, vind ik, en niet Amerikaans." Soms i's het Engels dermate slecht dat Jo Swabe's redactiebureau zich er niet aan waagt. "Als'het echt heel slecht is, ga ik eerst met de mensen praten. S oms be­ grijpen ze ieder woord, maar kunnen ze geen zinnen vormen. Dan zeg ik 'jam­ mer, maar ik kan niet helpen.'" Rammelend Engels kan soms erg verma­ kelijk zijn, vertelt Koster van het Taai­ centrum. "We krijgen soms heel rare zinnen, waar we wel om moeten lachen. Je kent dat wel, vooral als je wel eens in Frankrijk bent geweest. In de lift van hotel in Parijs las ik eens please leave your values at the frontdesk. Bedoeld was valuables (waardevolle zaken). Values zijn je zeden. Dat soort onbedoelde grappen komen wij in ons werk ook wel tegen, maar helaas niet vaak genoeg." "Nederlanders maken veel fouten met de tijden", valt M. Pearson op. "Ze schrijven altijd hij he is doing this, als er he does this moet staan. En een auteur mentions iets, terwijl ze bedoelen dat een auteur cites." Ook Koster van het Taaicentrum is op­ gevallen dat er een hoop standaardfou­ ten worden gemaakt: "Verkeerde syno­ niemen, verkeerde grammatica. Men weet ook niet dat er ander afbreeksys­ teem is van woorden. In het Nederlands breken we syllabisch af, dus bijvoorbeeld te­ken. Als je het Engelse taken bekijkt, wordt dat afgekort als tak-en. Ze houden de betekenisvolle eenheden bij het af­ korten zoveel mogelijk in stand. Dat moet je even weten."

Redactiebureautjes in en om Amsterdam vergeleken Taalcentrum V U

Taallijn Uva

Redax

Lilian de Jonge

IVlieke de IHoor

Werkzaamheden

Correctie, redactie en vertaling (Ned. en Engels)

Correctie en re­ dactie

Correctie en redactie

Typewerk en correctie

Typewerk en corBewerken scripties, samenvatrectie ten,corr., sclirijven

Editorial correction Correctie en redactie

Kosten

/ 9 S , ­ per uur (ver­ talen 3 6 cent per woord)

ƒ 6 0 , - per uur (ongeveer ƒ 3 0 per pagina)

Correctie ƒ5,- per pagina, redactie tot ƒ 1 0 , - per pag.

ƒ 1 5 , - per uur (4 a 5 pagina's)

ƒ50,-per uur

ƒ 5 5 , - per uur (circa 7 pagina's per uur)

ƒ 5,- per pagina

Bijzonderheden

Ook schrijfcursus­ sen Engels

Engelstalig, gespecialiseerd in natuurwetenscliappen

Engelstalig, gespecialiseerd in sociale wetenschappen

020-61«8634

020-6759121

Naam

Telefoon

020­5483774

Cindy Neyndorff

ƒ 2 , 5 0 per pagina

Neerlandica, schrijft evt. art. zelf bij levering data 020-6382206

.

020-6974097

020-8319448

01640-40590

'

075-355057

IVI.J. Pearson

Jo Swabe

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen