Ad Valvas 1992-1993 - pagina 417

PAGINA 3

ADVALVAS 1 APRIL 1993

Aanzwellende kritiek op wetenschapsbeleid Ritzen zou uitgaan van 'ficties' Frank Steenkamp Er is een golf van kritiek op gang gekomen op de nieuwe plannen van minister Ritzen met het wetenschapsbeleid. Vooral het idee om universitair onderzoek via de geldkraan meer op maatschappelijke vragen te richten, moet het ontgelden. Zowel de universiteiten zelf en onderzoeksfinancier NWO als de adviesraad AWT komen ertegen in het geweer. M e n vindt dat Ritzen uitgaat van 'ficties' en vreest overlegcircuits die slechts leiden tot 'papieren intentieverklaringen'. Steen des aanstoots is het in december uitgekomen Strategisch Beleidsdocument, dat Ritzen deze week in de vaste kamercommissie voor Wetenschapsbeleid verdedigt. Op basis van discussies en verkenningen wil hij eens per vier jaar een 'nationale wetenschapsstrategie' formuleren, met een reeks thema's die meer (of minder) aandacht verdienen. Juist ook de universiteiten zullen hiermee geconfronteerd worden: de mi-

nister wil sturend gaan optreden bi) de herbesteding van 50 miljoen gulden universitair onderzoeksgeld per )aar. Dat plan oogst veel kritiek - en niet alleen bi) de universiteiten. Eerder deze maand noemde onderzoeksfinancier NWO de plannen eenzijdig en onrealistisch. Eenzijdig, omdat Ritzen het fundamentele onderzoek dreigt te onderwerpen aan economische doelen. En onrealistisch, omdat hij minder aan onderzoek uitgeeft en toch denkt het universitaire onderzoek beter te kunnen inzetten voor maatschappelijke vraagstukken. Bovendien ziet Nwo weinig in een adviesrol bif het schuiven met universitair onderzoek: die rol geeft geen heldere invloed, maar botst wel met de hoofdtaak van zelfstandig onderzoeksfinancier. De universiteiten sloten zich deze week bij de kritiek van NWO aan. Ze zijn ongelukkig met de nadruk die Ritzen legt op het 'nut' van hun onderzoek, want de essentie van fundamenteel onderzoek is dat dat nut niet vooraf vaststaat. Ook zijn ze verbaasd dat Ritzen als coördinerend minister zijn sturingsambities met

meer richt op het op toepassing gerichte onderzoek waaraan de vakdepartementen 2 miljard gulden per jaar besteden. Bovendien wijzen ze op de "kloof tussen beleid en financiering". De uitgaven voor apparatuur en gebouwen bereiken dit jaar zelfs een "absoluut dieptepunt". Ook de Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT), de afgelopen jaren bepaald geen vaste supporter van de universiteiten, onderschnjft in een door Ritzen gevraagd advies veel van de kritiek. Volgens de raad miskent de minister de eigen taak van de universiteiten. Hij mag wel bijsturend optreden, maar moet hun budget niet gebruiken voor allerlei specifieke wensen. De raad vreest verder dat het plan om onderzoeksgeld binnen de universiteiten te verschuiven slechts tot schijnexercities zal leiden. Want stel dat de universiteiten inderdaad elk jaar toezeggen voor 50 miljoen gulden aan onderzoek te richten op nieuwe thema's, hoe controleert Ritzen dan dat dit echt gebeurt - en hoe gaat hi) na dat de plannen van dit jaar niet ten koste gaan van die van het jaar ervoor? Volgens de AWT werken de universiteiten ook niet in een

Feestelijke opening nieuwbouw crèche

Tji.jf^t

Het nieuwe onderkomen van 't Olifantje, het kinderdagverblijf van de vu, het ziekenhuis en de Sociale Verzekeringsbank is vorige week geopend. Hachim, bewoner van Sesamstraat, scheurde samen met peuters en reunisten het karton voor de deur weg, waarna tientallen ballonnen het luchtruim kozen. Omdat het kinderdagverblijf ook zijn tienjarig bestaan viert, wachtte er binnen een groot feest op kinderen en ouders. Limonade, spekkies, video, schmink, disco, een grabbelton: alles wat het leven aangenaam maakt, was in ruime mate aanwezig. (LK)

Universiteiten Idagen over liosten van Itinderopvang Prof. ir. B. Veltman, voorzitter van het bestuur van de Universiteit van Twente (TU), vindt de kinderopvang aan universiteiten, voor zowel de instellingen als de ouders, onbetaalbaar. Minister Ritzen moet daar iets aan veranderen, zo meent Veltman die zegt mede te spreken namens de universiteiten van Groningen, Delft en Nijmegen. De UT betaalt per kindplaats 20.000 gulden. Daarvan wordt 6500 gulden doorberekend aan de ouders. Monic Hodes, secretaris van de emancipatiecommissie van de vu vmdt deze bedragen absurd hoog. "Bij de vu komen de kosten voor een kindplaats op zo'n 10.200 gulden. Het aandeel van de vu bedraagt 3953 gulden."

Als zij een onlangs gepubliceerd rapport van de universiteit van Utrecht, over kinderopvang aan de Nederlandse universiteiten, ter hand neemt, ontdekt ze dat het bedrag dat Veltman noemt niet correspondeert met het bedrag uit het rapport. Daar staat vermeld dat de UT voor een kindplaats 12.340 gulden rekent en daarvan zelf 8200 gulden betaalt. De vu heeft volgens het rapport het goedkoopste kinderdagverblijf. "Misschien gaat het bij de TU nu om een hele bijzondere opvang voor kinderen", reageert Hodes laconiek op Veltmans bedrag van 20.000. "Naschoolse opvang of oppas voor 24 uur." Veltman wijt de hoge kosten voor kinderopvang aan 'excessieve loonstijgin-

gen' en het feit dat crèches worden verplicht meer medewerkers in dienst te nemen. Hodes vindt het een beetje tendentieus dat het UT klaagt over hoge kosten. "Eindelijk worden mensen die in kinderdagverblijven werken een beetje beter betaald. En waarom is kinderopvang duur? Dat heeft met kwaliteit te maken. Daar betaal je voor. Maar je krijgt er ook veel voor terug. Hoe meer medewerkers hoe meer kwaliteit de kinderen krijgen." De secretaris van de emancipatiecommissie is het op een punt wel met Veltman eens. "Het is jammer dat de kosten voor kinderopvang fiscaal met aftrekbaar zijn voor de universiteiten." (CvB)

maatschappelijk vacuüm. De minister kan ze wel met verkenningen stimuleren tot bezinning, maar dan nog zijn ze in eerste instantie zelf aan zet. De AWT boog zich ook over een alternatief voor de plarmen van Ritzen. Wil hij nieuwe ontwikkelingen stimuleren, dan mag de minister dat niet afdwingen via het gewone universitaire onderzoeksbudget: dat dient al voor structurele taken. Nee, voor nieuwe ontwikke-

lingen moet 'extra geld' naar programma's van de landelijke organisatie NWO: die kan dan de universiteiten verleiden tot goede nieuwe projecten. Die rolverdeling IS vertrouwd - en hij werkt, vindt de AWT. (HOP)

Pijn kan effectief bestreden worden Erno Eskens Terminale kankerpatiënten h e b b e n baat bij toediening van pijnstillers in het ruggemerg. O m de middelen goed te doseren k u n n e n een catheter-buis en een injectiereservoir worden ingebracht in het lichaam. Buiten het lichaam regelt een pompje een gelijkmatige toediening van de pijnstiller (sufentanil). D a t deze m e t h o d e goed werkt, blijkt uit een onderzoek van drs. F . P Boersma die vrijdag aan de geneeskundefaculteit promoveert. Dopr de nieuwe, 'epidurale' methode van toediening van pijnstillende middelen worden terminale kankerpatiënten minder afhankelijk van een behandeling in het ziekenhuis. Zij kunnen daardoor thuis sterven, weliswaar onder constante begeleiding, maar zonder dat hun steeds injecties moeten worden toegediend. De kwaliteit van het leven wordt daardoor verhoogd. In de terminale fase hebben kankerpatiënten vaak veel pijn. Door gewenning blijken pijnstillers met altijd meer optimaal te werken. De grote hoeveelheid van de verdovende middelen heeft bovendien de nodige ongewenste bijwerkingen. Daarom is het zaak de pijnstillers m een goede dosering en op de meest effectieve plek toe te dienen. De ingebouwde catheterbuis met reservoir blijkt daarvoor goed geschikt. Verdovende middelen worden daardoor direct in het ruggemerg ingebracht. Openingen in de catheter spuiten de verdovende vloeistoffen in verschillende richtingen, zodat de opname effectiever geschiedt. Door de toediening van de

pijnstillers wordt het centrale zenuwstelsel minder gevoelig voor pijnimpulsen. Bovendien dringen er door de behandeling minder pijnimpulsen in de hersenen door. De catheter kan met een vrij eenvoudige ingreep onder plaatselijke verdoving worden ingebracht in de buikholte. De zieke moet echter wel zo'n vier dagen na de operatie in het ziekenhuis blijven om bij te komen. Eenmaal thuis kan de patient in sommige gevallen zelf de wenselijke hoeveelheid pijnstillers bepalen. Dit blijkt met name handig bij ernstige pijnaanvallen die bij kanker voorkomen. De dosis kan in dat geval worden verhoogd. Niet iedere patiënt blijkt echter in staat om de pomp goed te bedienen. Vooral ouderen blijken moeite te hebben met de knopjes op de draagbare pomp. Zij bhjven daardoor aangewezen hulp van buitenaf. Uit het onderzoek, dat werd verricht in het ziekenhuis in Stadskanaal waar sinds 1982 wordt geëxperimenteerd met de zogenaamde epidurale pijnbestrijding, blijkt ook dat infectieziekten met de nieuwe methode weinig voorkomen. Wel zorgde de ingebouwde apparatuur bij een aantal patiënten voor overlast. De catheter en het reservoir belemmerden het functioneren van' organen. Maar omdat dergelijke complicaties^ uitzonderlijk zijn, concludeert Boersma dat de epidurale pijnbestrijding tamelijk effectief en veilig is. Hoewel de patiënten minder pijn hebben en ook het braken en misselijkheid afneemt, blijft hun leven moeizaam. Uit een enquête blijkt dat de patiënten de kwaliteit van hun leven, ondanks de betere pijnbestrijding, "matig tot laag" vinden. (EE)

SRVU verzamelt spullen voor Joegoslavië De studentenvakbond SRVU wil iets concreets doen voor de vluchtelingen in het voormalige Joegoslavië. Daarom is de bond maandag gestart met een inzamelingsactie. "Het idee komt van een studente die werkt voor de vrijwilligersorganisatie Dorkas", vertelt Folkert Boersma, algemeen bestuurslid van de SRVu. Dorkas zamelt goederen in voor ontwikkelingsprojecten over de hele wereld. "Als studentenbond willen wij onze maatschappelijke betrokkenheid kenbaar maken door Dorkas te helpen." Met name kleding is volgens Boersma hard nodig in de vluchtelingenkampen, in het door burgeroorlog geteisterde Joegoslavië. "Maar ook tandpasta, maandverband en zeep en zo. De spullen moeten wel licht van gewicht zijn", zegt hij met klem. "Dus geen blik en glas."

Boersma heeft al veel telefoontjes gehad van enthousiaste studenten. "Ze hebben de tassen met kleding al klaar staan." Amper een dag na het begin van de actie, staan er in de 'Blauwe barak' van de SRVU al enkele vuilniszakken met kleding opgesteld. Aan de vormen te voelen, zit er in een van de zakken een paar schoenen. Ook is er een doosje inlegkruisjes ingepakt; te herkennen aan het opschrift dat door het plastic heen te lezen is. Naast de volgepropte zakken liggen nog een oude schapewollen trui en wat lakens. De verwachting is dat er nog heel wat spullen gebracht worden. De studenten kunnen tot en met 9 april, van kwart voor een tot half vier, hun goederen kwijt bij de studentenbond. De bond zorgt ervoor dat de spullen bij Dorkas terechtkomen. Voor de geïnteresseerden is er 6 april om half vier een lezing over Dorkas in zaal lA-05 van het hoofdgebouw. (CvB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen