Ad Valvas 1992-1993 - pagina 7

I PAGINA 7

US 19 AD VALVAS 24 AUGUSTUS 1992

^ Bezuiniging op beurzen niet uitgesloten Stilte rond begroting onderwijs lijkt gunstig voorteken Pieter Evelein H e t is dit jaar z e l d z a a m stil r o n d d e begroting van h e t m i n i s t e r i e v a n o n ­ derwijs. H o e w e l schijn k a n b e d r i e ­ gen, lijkt d a t een g u n s t i g v o o r t e k e n . D e kans o p n i e u w e g r o t e i n g r e p e n w o r d t klein g e a c h t . A l l e e n d e s t u ­ d e n t e n m a k e n zich z o r g e n . W o r d t h u n beurs t o c h w e e r a a n g e p a k t ? Insiders die regelmatig op het ministerie van onderwijs in Zoetermeer verkeren, hebben goede hoop dat de budgetten van universiteiten en hogescholen niet lager zullen uitvallen dan minister Rit­ zen hun in januari 1991 voorspiegelde in het hoofdlijnenakkoord. Bij de afsluiting van dat akkoord beloofde de minister de mstellingen dat hij hun budgetten zoveel mogelijk zou beschermen. Sindsdien heeft hij zich daar zichtbaar voor inge­ zet. Zoals Ritzen echter steeds heeft be­ weerd, kunnen zich calamiteiten voor­ doen. Zo'n geval openbaarde zich vorig jaar december. Plotseling legde Ritzen het gehele onderwijs een extra bezuini­ ging op de wachtgelden op. Een korting in het kader van de Tussenbalans, die opliep van 89 miljoen gulden in 1992, tot 365 miljoen in 1996. Ook de univer­ siteiten en hogescholen moesten hun aandeel leveren. Dat kwam hard aan. Het zijn zulke 'trucs' achteraf waarvoor enige vrees bestaat. Wat gebeurt er bij voorbeeld als de hogescholen besluiten alsnog af te zien van aankoop van hun gebouwen? Ritzen heeft de opbrengst ­ 900 miljoen ­ al in zijn begroting ver­ werkt. Maar de hogescholen eisen dat de minister eerst 200 miljoen stort in een waarborgfonds, en dat is nog lang niet zeker. Het gevaar dreigt dat de koop itó^maal niet doorgaat. D^begroting voor volgend jaar bevat in elk geval één factor, die in 1993 en de jaren daarna belangrijke effecten kan ^ b e n op de budgetten van universitei­

eraard Clin­ hurno

Ritzen heeft steeds beweerd dat zich calamiteiten kunnen voordoen ten en hogescholen: de 211 miljoen die Ritzen mag besteden aan de verbetering van de salarissen voor leraren. O m te beginnen speelt de afspraak dat Ritzen in 1993 ruim de helft van dat be­ drag ontvangt van zijn collega­ministers een belangrijke rol. Verder is de vraag hoe Ritzen zijn eigen deel gaat ophoes­ ten. Ritzens collega's hebben toegezegd hem in 1993 financieel te steunen, en zouden dat ook daarna willen blijven doen. H u n

betalen voor volgen van een tweede studie '?

iRiali 1 van

0|ndat steeds meer eerstejaars al HBO­diploma ­ ­Ij ^^^^^^ hébben komt bureau met prijzig advies film­

mis 'den

Frank Steenkamp

2 righl

Jalto I H g o ­ e r s s t u d e r e n s t e e d s v a k e r d o o r d dat o p | d e universiteit. H a d d a a r enkele ng vei j a ^ n geleden m a a r e e n o p d e vijf­ en filiit i e t eerstejaars e e n HBO­verleden, vor­ n t i k o m t een o p d e zes v a n d e h o g e ­ i de school. D e m e e s t e n h e b b e n al e e n lelfs HBp­diploma o p zak e n v o l g e n e e n 5car v e i ^ o r t e universitaire s t u d i e . •ging Da'nkzij de stroom HBO­ers konden de :uze­ universiteiten de laatste jaren aan een n hel daUng in studentenaantal èn inkomsten ther o i ^ n a p p c n . Maar minister Ritzen wil Mal­ dit|lure 'stapelen' van studies terugdrin­ door gej^. Volgens een nieuw rapport moet hij linüi daa meer doen dan hij van plan is. Voor ilechts eeti tweede studie zou een student flink dighe­ moeten gaan betalen. aar in

gramma's van twee jaar te bieden. Die tweede maatregel maakte de weg naar een academisch diploma zelfs extra be­ gaanbaar.

Extra kosten

Voor de begroting van onderwijs heeft de harmonisatiewet toch wat nut gehad, doordat omzwaaiers en doorstromers (die na de propaedeuse van studie ver­ anderen) voortaan geen jaar extra kre­ gen. I n geld uitgedrukt resteren daarom enkele tientalen miljoenen besparing ­ een fractie van het ooit gestelde doel van 180 miljoen gulden. O m ernst te maken met de strijd tegen 'inefficiënte leerwegen', geeft het CSHOB Ritzen een paar suggesties. Zo moet de extra tijd voor wie toch van HBO naar universiteit wil, verdwijnen. Veel stape­ laars zullen hun laatste jaar als auditor Dfempel verlaagd verder moeten; ze betalen dan extra col­ op eei legegeld. Bovendien zullen ze h u n basis­ D ^ feiten over het studie­stapelen zijn Mis­ beurs verliezen. 0|>j*een rij gezet door het Twentse stu­ te ditcentrum CSHOB in een rapport over T o c h zal de groeiende studieschuld niet okma ^ e f f e c t e n van de Harmonisatiewet genoeg afschrikken. Daarom wil het het ^ l e g e l d e n van juli 1988. Deze wet, be­ CSHOB iedereen die een tweede studie >le d<^ld om de studieduur in het hoger on­ doet, een groot deel van de 'werkelijke r toe­ defwijs te beperken, heeft het stapelen kosten' laten betalen. Dat gaat al gauw laatstt n i ^ geremd maar juist gestimuleerd. om tienduizend gulden per jaar. Zelfs rea zj Hftt CSHOB draagt daarvoor met statis­ dan zullen veel HBO­ers nog een acade­ nge­ tidken en enquêtes nieuwe bewijzen aan. mische titel willen halen, maar ze dek­ ;en Alteen al het feit dat in '89 plots bijna ken zo in elk geval de extra kosten. een dubbel zoveel mensen met een vers HBO­ Volledig verdwijnen zal de drang tot lOg diploma naar de universiteit kwamen 'stapelen' volgens het CSHOB pas als tus­ ( d i aantal ging van 1322 naar 2362), sen HBO en WO geen verschil meer be­ spiteekt boekdelen. Ook uit een enquête staat. Want hoe vaak de politiek ook zegt blijkt dat de wet de drempel in feite ver­ dat die twee gelijkwaardig zijn, een aca­ laagde. Enerzijds kregen HBO­ers nu demische titel heeft een hogere status en g ^ zes maar drie jaar extra inschrij­ wordt doorgaans beter betaald. Die vipstijd voor een tweede studie in het spanning is inherent aan het tweedelige Wtf, maar tegelijk werden universiteiten stelsel van hoger onderwijs, vinden de verplicht deze studenten verkorte pro­ makers v a n het rapport.

bijdrage loopt echter gevaar als hij er niet in slaagt de uitgaven aan werkloze onderwijsambtenaren te verminderen. Daar moet hij, volgens een woordvoer­ ster van het ministerie van onderwijs, zo snel mogelijk (lees: nog dit jaar) serieus werk van maken. O m daarin te slagen heeft hij de mede­ werking van universiteiten en hogescho­ len nodig. Het hoger beroepsonderwijs heeft al laten weten dat het bijzonder lastig wordt. De geplande bezuiniging in

Erno Eskens Vlak v o o r d e z o m e r v a k a n t i e h e b b e n de v a k b o n d e n en de universiteits­ raad ingestemd met de voorgeno­ m e n o p h e i B n g v a n d e sectie sociale p e d a g o g i e k v a n d e faculteit p s y c h o ­ logie e n p e d a g o g i s c h e w e t e n s c h a p ­ p e n (PPW). D e studenten van de sectie krijgen n o g t w e e jaar o m h u n specialisatiestudie af te r o n d e n . H e t gebruikelijke vijfde s t u d i e j a a r d r e i ­ gen de studenten hiermee mis te lopen. Vice­voorzitter van de faculteitsraad PPW, prof.dr. A.F. Sanders, sluit niet uit dat de genoemde datum van september 1994 op een misverstand berust. Vol­ gens Sanders is met de bestuurders van de vu afgesproken dat de studenten ge­ woon hun studie kunnen afmaken en zij zich niet extra hoeven te haasten. "Je moet gewoon de jaren rekenen die de studenten formeel nog hebben. De stu­ dierichting wordt rustig afgebouwd en er is voor de studenten geen enkele reden tot zorg." Bij het secretariaat van het college van bestuur, dat de honneurs waarneemt voor vtJ­bestuurder Donner die nog met vakantie is, blijkt echter niets bekend over vergissing in de datum.

B o e k e n l e n e n voor de verplichte tentamenliteratuur gaat v a n a f dit studiejaar een stuk moeilijk er. D e studentenboekerij is namelijk vlak voor de zomervak antie definitief opgeheven. " D e voorziening die we h a d d e n was onvoldoende voor een echte studentenboekerij. Er is een voor­ stel ingediend voor een andere opzet, m a a r dat is door d e univer­ siteitsraad afgewezen. Opheffen van de huidige voorziening is hier­ van een i m m a n e n t gevolg ", aldus hoofd van de bibliotheek dr. J.H. de Swart. Voor A e m o u d Olde, universiteits­ raadslid voor de PKV, k w a m de m e ­ dedeling van de opheffing van de studentenboekerij als een verras­ sing: "We wilden de boek erij b e ­

Foto Bram de Hollander

1992 (21 miljoen) is volgens het HBO ab­ soluut onhaalbaar. I n 1993 en 1994 denkt het HBO het aantal nieuwe uitke­ ringen te halveren, en het beroep be­ staande uitkeringen met tien procent te verminderen. Een 'maximaal' resultaat, aldus het HBO. Dat resultaat zou bereikt kunnen worden als hogescholen zich harder inspannen bij de bemiddeling en herplaatsing van wachtgelders en als de wachtgelders zelf worden aangespoord om te solliciteren. Of dat lukt is de

Sectie sociale pedagogiek krijgt nog tot september 1994

Inmiddels hebben vier hoofddocenten van de faculteit PPW hun onvrede geuit over het voorgenomen ontslag van prof.dr. H.J. Schulze, hoofd van de sec­ tie sociale pedagogiek. Deze uit Duits­ land afkomstige hoogleraar zou een ver­ vangend hoogleraarschap in de ge­ zinspedagogiek beloofd zijn. De toezeg­ ging zou impliciet zijn gedaan toen de hoogleraar enkele jaren geleden in een omstreden brief aan de faculteit PPW zijn eigen sectie voor opheffing aandiende.

Onaanvaardbaar "Het voorstel had het karakter van een toezegging aan Schulze", schrijven de hoofddocenten van de faculteit in en

Studentenboekerij vlak voor de zomer opgeheven h o u d e n en verbeteren, m a a r h a d ­ den b e z w a r e n tegen facetten van de nieuwe plannen. We waren zek er niet voor sluiting." O p dit m o m e n t ziet de studenten­ geleding weinig heil in initiatieven de studentenboek erij w e e r tot leven te r o e p e n . Olde: "Wegens financië­ le p r o b l e m e n k omt er een volledige reorganisatie van de bibliothee k . Laten we m a a r eerst k ijk en wat er d a n voor mogelijk heden zijn, w a n t

vraag. En zelfs als het lukt, levert het nog steeds niet zoveel op als Ritzen wil, waarschuwt het hbo. Dan de vraag waar Ritzen volgend jaar zijn eigen deel van het leraren­extraatje, zo'n 100 miljoen, vandaan haalt. De studentenbonden sluiten een nieuwe korting op hun beurzen niet uit. Een maand nadat hij had beloofd dat hij geen pijnlijke ingrepen meer zou doen in de studiefinanciering, kwam minister Ritzen daar op terug. Ritzen beëindigde in juli plots het overleg met de bonden over 'veelbelovende' aanpassingen in de studiefinanciering, zoals de mogelijk­ heid voor elke student om zijn beurs te lenen. De Landelijke Studentenvakbond (Lsvb) sloeg direct alarm. I n het hoger onderwijs zijn zo'n beetje alle budgetten beschermd door het hoofdlijnenak­ koord, behalve de studiefinanciering. Dreigde een nieuwe ingreep, nu Ritzen op zoek was naar geld voor de leraren? H a d d e n zijn collega's in het kabinet hem verboden de studenten toezeggin­ gen te doen? D e laatste veronderstelling is juist, wordt binnen het ministerie bevestigd. Of er weer ingegrepen wordt in de beur­ zen is onduidelijk. Niemand weet hoe de meevallers van Ritzen er voor 1993 uit­ zien, of ze structureel zijn of incidenteel en of ze, in het laatste geval, voor de le­ raren kunnen worden bestemd. Misschien tovert Ritzen de MBO­beur­ zen wel uit de hoed. D e minister over­ weegt de beurzen in het middelbaar be­ roepsonderwijs te .verlagen. Dat kan vanaf 1993 enkele tientallen miljoenen guldens per jaar opleveren. Verder wordt de Vut­leeftijd volgend jaar ver­ hoogd van 60 naar 61 jaar. Geschatte, eenmalige opbrengst: 31 miljoen gul­ den. Of Ritzen die voor de leraren kan gebruiken is echter zeer de vraag. De bonden hebben het bedrag al geclaimd voor ouderenbeleid. Die eis kan Ritzen niet makkelijk negeren. Er rest kortom nog een groot, ongevuld gat.

brief aan het bestuur van de vu. "Hij zou deze leerstoel (in de gezinspedago­ giek, red.) gaan bezetten en zo voor de vu behouden blijven." Dat Schulze nu toch ontslagen dreigt te worden vinden de briefschrijvers 'onaanvaardbaar'.

Pijnlijk Volgens de vice­voorzitter van de facul­ teit, prof. Sanders, is er voor Schulze, hoe pijnlijk de situatie ook is, weinig hoop op het vervangende hoogleraar­ schap. Het reorganisatierapport biedt geen ruimte voor een nieuwe hoogle­ raarspost in de gezinspedagogiek. "Wel zullen we voor iedereen en speciaal voor professor Schulze een vervangende functie zoeken", aldus Sanders. Overigens bestaat er voor de sociaal pe­ dagogen, Schulze inclusief, nog een klei­ ne hoop dat zij op hun huidige plek mogen blijven zitten: met opdrachton­ derzoek en commercieel onderwijs mogen de sociaal pedagogen proberen h u n eigen salaris te verdienen. Als ze daar niet in slagen, dan is het bestuur van de vu echter onverbiddelijk en ver­ dwijnen in september 1994 bijna zes for­ matieplaatsen. Het college van bestuur van de vu belooft in de brief aan de fa­ culteit PPW dat daarbij geen secretarieel personeel ontslagen wordt. Dit perso­ neel is binnen de vu herplaatsbaar. Voor het overige personeel zal de v u elders een passende baan zoeken. (EE)

het k lopt dat de studentenboek erij in de huidige v o r m niet echt func­ tioneerde. Meestal was een boe k toch niet te k rijgen." Het voorstel tot een andere opzet van de studentenboek erij hield in dat een a b o n n e m e n t aangeschaft kon worden m e t de garantie dat de verplichte basisliteratuur in vol­ doende m a t e verk rijgbaar is. O p zichzelf stond de universiteitsraad niet onwelwUlend tegenover uit­ breiding en verbetering van de s t u ­ dentenboekerij, m a a r een m e e r ­ derheid vond de financiële onder­ b o u w i n g van het voorstel onvol­ doende. B e i d e medewerk sters van de s t u ­ dentenboekerij hebben b i n n e n de bibliotheek een andere b a a n gek re­ gen. (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen