Ad Valvas 1992-1993 - pagina 149

AD VALVAS 22 OKTOBER 1992

I PAGINA 1 1

Ontwerper nieuwe wegwijzers weerlegt Icritieli Sanders 'Wie zoekt in vredesnaam het huisnummer van het eigen werkadres?' In een interview In Ad Val­ vas van 8 oktober uitte de VU­psyclionoom prof.dr. A.F. Sanders forse kritiek op de voorstellen voor de bewegwijzering van de campus. Zo had de ont­ werper eerst eens moeten peilen waar nou precies be­ hoefte aan is en In een testsituatie moeten onder­ zoeken of het systeem ook aan die wensen voldoet. Bovendien zijn de nieuwe wegwijzers volgens San­ ders moeilijk leesbaar en lelden de grote griffioenen alleen maar af. Pikant de­ tail: Sanders had de be­ wegwijzering graag zelf ter hand willen nemen. Hieronder volgt een reactie van de ontwerper, Edo Smitshuijzen van bureau BRS Premsela Vonk.

benoemen van gebouwen niet echt een grote hulp is bij 't vinden van de juiste bestemming. Bij de Vrije Universiteit is er daarnaast nog een bijzonder probleem: het is te verwachten dat de besluitvorming rond de invulling van deze namen erg veel tijd zal kosten. Dan is er nog de optie de bezoekers­ingangen te benoemen naar de faculteiten die er huizen, of naar drukbezochte diensten, of naar de functie van het gebouw, of alle drie door elkaar. Het lijkt een optie die goed

past bij de 'sfeer en functie' van een universiteitscampus. Maar is die ook goed bruikbaar? Helaas niet. Allereerst spelen namen van de facul­ teiten een minder prominente rol. In publikaties van de Vrije Universiteit voor aankomende studenten, worden ze al niet meer genoemd. N a m e n van stu­ dierichtingen en lesprogramma's zijn belangrijker geworden. Dat zijn er ech­ ter tientallen! En dat is nog niet vol­ doende, daarnaast moeten belangrijke diensten ook genoemd worden. Denk

bij dit alles eens aan de mutatiegevoe­ ligheid van het systeem. Faculteiten en diensten verhuizen. Er komen nieuwe studierichtingen bij (dat is tenminste te hopen) en er vallen er af. Bovendien geeft de universiteit onder­ dak aan vele instituten en instellingen overdag en 's avonds. Niet erg gastvrij om daarmee geen rekening te houden in het verwijzingssysteem. Een eenvou­ dige, overzichtelijke richtingaanduiding kunt u gerust vergeten. Kijk maar wat er nu op de campus staat. Niet echt voor herhaling vatbaar.

Fabrieksterrein Professor Sanders vergelijkt de Vrije Universiteitscampus met een kazerne of een fabrieksterrein. Hij stelt dat, zodra je zo'n terrein betreedt, je straten en adressen vergeet. Dat lijkt me onmoge­ lijk, omdat je niet kan vergeten wat je niet kan weten. Zoals de heer Sanders ongetwijfeld weet betreedt men dit type terrein door een poort, de zogenaamde kazerne­ of fabriekspoort. Die poort is meestal het enige adres voor bezoekers. Daarachter bevinden zich geen adres­ sen meer. Zoals iedereen weet heeft de Vrije Universiteitscampus geen poort of andere eenduidige ontsluiting van het campusterrein en is daarom de vergelij­ king van de heer Sanders in vele op­ zichten nogal ongelukkig en curieus. Wil je toch een vergelijking maken dan is de vergelijking met een mini­indus­ trieterrein of mini­winkelcentrum meer voor de hand liggend. Die zijn ook, zoals bij de Vrije Universiteit, gewoon in het gemeentelijke stratenplan opge­ nomen.

Leesbaarheid Edo Smitshuijzen Prof. Sanders veronderstelt dat het ont­ werp in het hoofd van één persoon is ontwikkeld. Niets is minder waar. In november 1989 werd een begeleidings­ team voor dit project ingesteld, hierin hadden zitting: de heren Broski (ge­ bouwbeheerder), Schuurman (gebouw­ beheerder), Slothouber (destijds voor­ lichting), Jansen Steenbergen (project­ leider) en de dames Fitters (huishoude­ lijke dienst, terreinbeheerder) en Van der Lugt (voorlichting). Deze groep heeft het gehele proces begeleid. Incidenteel is overleg gevoerd met: de heren Meier (hoofd gebouwendienst), Dirkzwager (hoofd centrale techniek). Poel (architect) en D e Laaf (ontwerper binnenterrein). De plannen zijn daarnaast ter beoorde­ ling en goedkeuring voorgelegd aan: het college van bestuur, de Secretaris­ sen/Beheerders, de commissie Bouwza­ ken en de universiteitsraad. Essentiële onderdelen van het plan (be­ zoekadressen en een namenlijst) zijn aangereikt door de universiteit zelf. Het hele proces van ontwikkelen van voor­ stellen, opmerkingen verwerken en goedkeuring verkrijgen is inmiddels bijna twee jaar oud.

Huisnutnmersysteinatiek Het is verbazingwekkend hoe fel er door sommigen wordt gereageerd (pro­ fessor Sanders staat hierin niet alleen) op de voor de hand liggende systema­ tiek van de huisnummers. Dit systeem zou verwarrend zijn en ondoorzichtig. Dat is nauwelijks voor te stellen. Het is een 'systeem' dat iedereen kent en door iedereen vrijwel dagelijks wordt ge­ bruikt. D e Vrije Universiteit gebruikt het in alle publikaties, correspondentie en uitnodigingen die zij verstuurt. O ok derden die de gebouwen van de Vrije Universiteit gebruiken voor lespro­ gramma's, congressen en symposia be­ nutten de huisnummers. Dit gegeven zou al voldoende moeten zijn om de huisnummers als uitgangspunt te nemen. Daarnaast is deze systematiek het minst onderhevig aan mutaties en is het aantal te verwerken mededelingen binnen het systeem het geringst. Waren er andere ­ wellicht minder tri­ viale ­ opties? Eigenlijk niet. Er is de mogelijkheid de diverse gebouwen op de campus een naam te geven. Mis­ schien wel een ludieke gedachte, maar niet erg praktisch. Er zijn gebouwen met diverse bezoekersingangen in dat gebouw, die vervolgens weer apart be­ noemd moeten worden. Als u wel eens in Tokio bent geweest, weet u dat het

Foto Nico Boink, AVC/VU

Sanders vindt dat de aanduidingen op de richtingborden voldoende leesbaar moeten zijn vanuit een rijdende auto. Het is niet duidelijk of hij hierbij de cri­ teria voor de ANWB stadsbewegwijzering hanteert. De ontwerpers hebben de na­ druk gelegd op gebruik door fietsers en voetgangers en alleen het woord parke­ ren op de borden benadrukt. Het leek ons volstrekt buiten proportie enige pri­ oriteit aan gebruik vanuit de auto te geven. Een verrassend bezwaar van Sanders betreft de griffioen boven de aanduidin­ gen op de borden. Het zou de identifi­ cering van het bewegwijzeringsbord vertragen. M e t andere woorden: door de griffioen boven het bord te plaatsen, wordt het bewegwijzeringsbord als het ware minder bewegwijzeringsbord, vol­ gens de professor. Ik veronderstel dat deze bewering niet gestoeld is op enig empirisch onderzoek, als dat al uitvoer­ baar is, maar meer een ingenieus be­ doeld postulaat. Het door de ontwerpers beoogde effect is overigens een ander, namelijk: een duidelijke markering van het gehele campusterrein te bewerkstelligen, waar­ door deze zich duidelijker onderscheidt van de omringende bebouwing. Boven­ dien ontstaan er opvallende informatie­ punten die van verre herkenbaar zijn. Op basis van de proefmodellen is te verwachten dat bij uitvoering van het totale plan deze doelen bereikt zullen worden. Afgezien van pertinente onjuistheden zijn er mijns inziens nogal wat onge­ rijmde redeneringen in het interview. Een paar voorbeelden. "Het feit dat er zoveel discussie is, geeft al aan dat het niet overtuigt." Het lijkt me een onlogi­ sche bewering. Ik neem tenminste aan dat men ook bij de vu niet de moeite neemt een 'verhitte discussie in be­ stuurlijke kringen' te voeren over een stelling die niet een substantieel aantal mensen overtuigt. Een tweede voorbeeld: "Ik heb een heel klein onderzoekje gedaan onder twintig personeelsleden van de Vrije Universi­ teit. Van hen wisten er een stuk of drie op welk nummer ze werken." Dit lijkt me een onderzoekje met de minst denkbare relevantie: wie zoekt er im­ mers naar het huisnummer van het eigen werkadres? Hoeveel werknemers kennen het eigen doorkiesnummer of sofinummer? Welke conclusies denkt de heer Sanders daaruit te trekken? Het is te hopen dat de professor weinig tijd in dit onderzoek heeft gestoken. T e n derde: De heer Sanders kan niet zeggen hoe hij het probleem had opge­ lost, omdat .er geen behoefte­analyse is gemaakt. Het weerhoudt hem niet van

de pertinente bewering: 'ik vind het een slecht systeem'. Als laatste: Wat te denken van een we­ tenschapper die enerzijds de stellige verwachting uitspreek dat de kans op later (te laat?) komen en zelfs ongeval­ len worden vergroot en anderzijds na­ tuurlijk (?) niet te weten of dat te meten zal zijn? Kortom een bewering doen, zonder enig zicht te geven op de bewijs­ voering van die bewering.

Somber Ik wil hier stoppen en eindigen met een sombere bespiegeling in de hoop dat u de arme ontwerper onder zoveel hoog­ geleerde besluitvorming wil vergeven: De Vrije Universiteit gebruikt al jaren op zijn campus een bewegwijzering die inhoudelijk voor een belangrijk deel on­ juist, onvolledig en achterhaald is. Ik vind dat strijdig met de kwaliteit van de gebouwde omgeving en de universiteit. D e technische uitvoering en de visueel communicatieve kwaliteiten van deze bewegwijzering is zonder overdrijving uiterst onprofessioneel te noemen. Als de universiteit niet in staat is om het beeld van kwaliteit en bij­de­tijd zijn ook naar buiten toe zichtbaar te maken, dan zal er in ieder geval steeds minder bewegwijzering in de toekomst voor de Vrije Universiteit nodig zijn.

Edo Smitshuijzen werl<t als ontwerper bij riet bureau Premseia Vonl<. Hij is mede­verantwoordelijl< voor de be­ wegwijzering aan de vu.

Bestuurlijlte strijd rond wegwijzers woedt voort Martin Enserink Zullen ze er ooit komen, de wegwij­ zers op het vu­terrein? Wie de be­ stuurlijke discussie rond het onder­ werp volgt, vraagt het zich zo lang­ zamerhand af College van bestuur en de universiteitsraad (UR) zijn nu al maanden verwikkeld in een hefti­ ge discussie over dit kleine onder­ werp. Daarbij is de nummeringssystema­ tiek inmiddels niet meer het obsta­ kel. De commissie financiën en bouwzaken van de UR bleek twee weken geleden bereid de bezwaren tegen de huisnummers in te slikken, mits er vier extra borden naast de geplande 38 borden zouden komen, waarop in twee talen de namen van de faculteiten en de bijbehorende huisnummers vermeld zouden wor­ den. Collegelid Donner vond dat geen probleem. Verder wilde de commissie de offertes voor de bor­ den even inzien om te controleren of het college zich geen oor had laten aannaaien. O ok daarvoor kon ge­ zorgd worden. En dus kreeg een driemansdelegatie uit de commissie inzage in de offertes. Afgelopen maandag bracht die dele­ gatie verslag uit. Daarbij rezen ech­ ter weer talloze nieuwe vragen. Er blijkt, zo ontdekte de commissie, sprake van verschillende offertes. D e laatste, die nog zeer kort geleden is uitgebracht, bevat veel lagere bedra­ gen dan de eerder dit jaar opgestel­ de. De commissie wilde daarover graag het naadje van de kous weten. Het werd allemaal nog ingewikkel­ der toen bleek dat het college van bestuur naast haar oorspronkelijke voorstel om 340 000 gulden voor de wegwijzers uit te trekken, een nieuw voorstel had gelegd, om de borden wat eenvoudiger en ruim een ton goedkoper te laten uitvoeren. Ook de in dat voorstel genoemde bedragen riepen weer vragen op bij de commissie, waarop collegevoor­ zitter Brinkman de antwoorden schuldig moest blijven. Ir. J.C. M e ­ ijer, hoofd van de gebouwendienst, bleek al naar huis en kon dus ook niet te hulp schieten. Afgesproken werd dat het college in een nieuw stuk nog eens alle feiten op een rijtje zet. Daarna vergadert de commissie financiën en bouwza­ ken verder. Dat zal dan onderhand de zesde keer zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen