Ad Valvas 1992-1993 - pagina 399

PAGINA 9

AD VALVAS 18 MAART 1993

Statuut wijst studenten op rechten en plichten 'Over de herrie van een ventilator wordt alleen maar geklaagd' In augustus moet hij overal liggen: het studentenstatuut, waarin de rechten en plichten van studenten zwart op wit zijn gezet. Meer dan het bijeenvegen van bestaande, weinig concrete regels is niet nodig. Voor sommige studenten gaat dat niet ver genoeg. Zij willen b ij voorbeeld een minimum aantal uren studiebegeleiding kunnen afdwingen. Andere zijn daar juist huiverig voor. Want dan dreigen ook studenten harder worden aangepakt.

Marcel Wiegman Zodra studenten een universiteit of ho­ geschool binnenlopen, hebben zij be­ paalde rechten en plichten op het ge­ bied van examens, onderwijs en in­ spraak. Veel weten ze daar nu niet van. Die rechten en plichten zijn weliswaar vastgelegd maar staan verspreid in de wet. De meeste studenten zullen dan ook niet de moeite nemen om de wet­ steksten er eens uitgebreid op te gaan navlooien. Als alle rechten en plichten van studenten nu eens netjes op een rij worden gezet in een studentenstatuut wordt het ze al een stuk makkelijker ge­ maakt om iets te ondernemen als zij klachten hebben over colleges of tenta­ mens. Zeker als dat in helder Neder­ lands gebeurt met voldoende verwijzin­ gen voor verdere informatie. De rech­ ten van studenten zijn dan in één oog­ opslag duidelijk. Nieuw is dat idee met. In het hoger be­ roepsonderwijs werd het studentensta­ tuut al in 1986 verplicht gesteld. De nieuwe Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), die op 1 augustus m werking treedt, rept echter met geen woord over het studen­ tenstatuut. Tot ontevredenheid van de kamerleden Netelenbos (PVDA) en Boers­Wijnberg (CDA), die daarop een amendement indienden om de zaak als­ nog te regelen. Het leverde uiteindelijk niet meer dan een paar vrijblijvende volzinnen op in

Onlangs liet het Personeelsfonds van de VU een folder verspreiden, waarin het personeel nog eens op het bestaan van het fonds werd gewezen. Personeelsleden in nood moeten meer b ekend raken met de mogelijkheid om bij het fonds om hulp aan te kloppen. Verder wil het fonds donateurs werven: niet uit financiële nood, maar om de binding met het personeel te versterken. Jan-Jaap IHeii en Dick Roodenb urg Het Personeelsfonds werd in 1970 op­ gericht om werknemers van de univer­ siteit en hun verwanten die in financiële of sociale moeilijkheden raken met ren­ teloze leningen of giften te ondersteu­ nen. Het personeel kan bij de secretaris van het fonds een aanvraag indienen, waarna het dagelijks bestuur bekijkt óf en zo ja in welke mate mensen in aan­

de nieuwe wet. Met een eenvoudige op­ somming van alle bestaande voorschrif­ ten voldoet een instelling al aan de wensen van de Kamer. Wie er meer van wil maken, moet dat verder zelf uitzoe­ ken. "Ik ga er van uit dat studenten op hun instellingen een verdere aankleding van het statuut bevechten", laat Tineke Netelenbos weten. "

Maximale wachttijd Het Interuniversitair Studenten Over­ leg (Iso) is dat zeker van plan. Een eer­ ste succesje heeft de organisatie al bin­ nen. Minister Ritzen zal binnenkort voorstellen om het statuut door de uni­ versiteitsraden vast te laten stellen, nu is dat nog een bevoegdheid van de col­ leges van bestuur. Maar het Iso wil veel meer. Er moet niet minder dan een landelijke overeen­ komst komen over rechten en plichten tussen de studentenorganisaties en de gezamenlijke hogescholen en universi­ teiten. Waarbij elke afzonderlijke hoge­ school of universiteit weer met aanvul­ lingen kan komen. Bovenaan het verlanglijstje van het Iso staat het bekende trio studeerbaarheid, studiebegeleiding en onderwijskw.aliteit. Daarover is nu ook al het een en ander in de wet opgenomen, maar erg duide­ lijk is dat niet. Het blijft bij de constate­ ring dat een instelling deugdelijk onder­ wijs moet geven en de studenten hoort te begeleiden. Het Iso wil dat er een onafhankelijke commissie komt die be­ oordeelt of een instelling studeerbare programma's maakt of voldoende bege­ leiding aanbiedt. Zo'n commissie kan daar concrete criteria voor gebruiken, zoals een maximale wachttijd voor be­ geleiding of voldoende beschikbaarheid van studiemateriaal en collegeplaatsen. Als de commissie constateert dat een instelling in gebreke blijft en een stu­ dent daardoor vertraging oploopt moe­ ten er sancties volgen, vindt het Iso. Bij voorbeeld kwijtschelding van college­ geld. Daarmee zou er voor de instellin­ gen eindelijk een echte prikkel komen om hun onderwijs te verbeteren.

Onwil Het is echter nog maar de vraag of de instellingen op een landelijke prikkel zitten te wachten. De koepelorganisa­ ties VSNU (de vereniging van samenwer­ kende Nederlandse universiteiten) en HBO­raad zien echter niets in de plan­ nen van de studenten. De Landelijke Studenten Vakbond (Lsvb) beseft dat het moeilijk zal wor­ den om een en ander landelijk van de grond te krijgen. De teleurstelling over de onlangs mislukte besprekingen rond de tempobeurs zit er nog goed in. Een poging om in ruil voor studievoort­ gangscontrole landelijke afspraken te maken over studiebegeleiding en on­ derwijskwaliteit, liep vast op de onwil

Studenten heb b en het druk met hun studie en kennen hun rechten en plichten niet van de gezamenlijke instellingen. "Het hele klimaat in Nederland is gericht op decentralisering", zegt Rik Eckhart van de LSvb. "Dat hou je toch niet tegen. Het is misschien mogelijk om op lande­ lijk niveau wat richdijnen vast te leg­ gen, maar uiteindelijk moeten we toch naar de instellingen toe." Eckhart heeft als HBO­student en lid van het Som (de overlegorganisatie van studenten in medezeggenschapsraden) al enige ervanng met studentenstatuten in het hoger beroepsonderwijs. Onte­ vreden is hij daar niet over. De studen­ ten lopen weliswaar niet warm voor het onderwerp, maar op het moment dat er problemen rijzen zijn ze vaak bijzonder blij dat er een handzaam boekje met een opsomming van hun rechten voor­ handen is. En de hogeschoolbesturen werken over het algemeen heel behoor­ lijk mee, is de algemene indruk van Eckhart. Op zijn eigen Hogeschool Holland hadden de studenten daar aan­ vankelijk wel een advocaat voor nodig, maar nu men er aan is gewend kan het statuut zonder al te veel problemen ver­ der worden uitgebouwd.

De Utrechtse Lsvb­bond USF hoopt dat het aan de universiteiten ook zover komt. Geheel in de nieuwe decentrale lijn van de LSvb richt de plaatselijke bond alle aandacht op de faculteiten. Alles wat nog niet in de wet staat wil de USF regelen in facultaire aanhangsels. Van de maximale periode waarin een tentamen nagekeken moet zijn tot het recht op gebruik van het computercen­ trum. "Studenten klagen verschrikkelijk veel", zegt Rachel Broekmeulen van de USF. "Maar het blijft bij klagen. Als ze zichzelf tijdens een tentamen in de Jaar­ beurshallen nauwelijks kunnen horen denken door het lawaai van de ventila­ toren, komen ze niet eens op het idee om een bezwaarschrift in te dienen. Met een statuut weten studenten on­ middellijk waar ze aan toe zijn. Dan hoeft het niet bij klagen te blijven."

'Mensen denken nooit met het fonds van doen te krijgen' Het personeel klopt om zeer uiteenlo­ pende redenen bij het fonds aan. Groot: "Een van de meer voorkomende redenen is dat mensen plotseling moe­ ten verhuizen, terwijl ze daar geen geld voor gespaard hebben. We knjgen ook nogal eens mensen die door een echt­ scheiding in financiële problemen komen. Verder helpen we ook mensen, vooral uit de wat lagere salarisschalen, die voor onverwacht grote uitgaven in het huishouden komen te staan: het vervangen van een kapotte wasmachine bijvoorbeeld. Een vierde categorie zijn buitenlandse werknemers van de uni­ versiteit die door familieomstandighe­ den ­ ziekte of een begrafenis van een familielid ­ snel naar huis moeten, maar daar geen geld voor hebben."

Noodhulp Verzekeringen bieden in dergelijke situ­ aties geen uitkomst, eenvoudigweg omdat het niet mogelijk is om voor

recht op studievoortgangscontrole kre­ gen. De Asva is daar niet blij mee. Een aanscherping van de rechten van stu­ denten IS natuurlijk prachtig, maar aan het hoofdstuk plichten zijn levensgrote nsico's verbonden. "Wij willen onze energie liever steken in de concrete uit­ voering van een betere studiebegelei­ ding." Als dat statuut er dan toch moet komen, kiest de Asva liever voor een minimale variant. Die vormt in ieder geval geen bedreiging voor de studente­ ninspraak, want ook op dat terrein voelt de bond zich de laatste tijd voortdurend aangevallen. Zelfs op een 'rode' univer­ siteit moeten de studenten tegenwoor­ dig kennelijk op hun tellen passen. (HOP)

Geen vertrouwen In Amsterdam heeft de plaatselijke LSVb­bond Asva niet zo'n groot ver­ trouwen in de kracht van het studen­ tenstatuut. In een rondslingerend con­ ceptstatuut lazen zij dat studenten het

Brochure om personeelsfonds beleend heid te geven merking komen voor ondersteuning. Per jaar maken ongeveer dertig mensen gebruik van het fonds, aldus penning­ meester A.F.N. Groot. "De behoefte aan zo'n fonds is betrekkelijk gering. Veel mensen slagen er zelf in om hun problemen op te lossen. We hebben echter ook de indruk dat het aantal aanvragen klem is omdat het fonds met echt bekend is onder het personeel." Vandaar dat het Personeelsfonds een folder liet verspreiden, waarin het per­ soneel er nog eens op gewezen werd dat ze bij het fonds terecht kunnen. "Als mensen aan de vu komen werken, krijgen ze van de dienst personeelsza­ ken wel informatie over het fonds, maar mensen hebben de neiging om die informatie te vergeten. Ze denken dat ze toch nooit met het fonds te maken zullen krijgen. Door de folder komen misschien meer mensen op het idee dat ze bij ons hulp kunnen krij­ gen", aldus Groot.

foto Sidney Vervuurt, AVC /VU

acute financiële problemen een verze­ kering af te sluiten. Bij een bank aan­ kloppen voor een lening, kan ook niet altijd: als je om andere redenen al een lening hebt afgesloten, kun je niet zom­ aar een tweede krijgen. Vandaar dat Groot meent dat er nog steeds behoefte is aan het personeels­ fonds. Bovendien kan het fonds noodhulp ver­ lenen aan hele schrijnende gevallen. "Het komt wel voor dat mensen zoda­ nig in problemen komen dat ze geen geld meer hebben om eten te kopen. Ze kunnen dan op korte termijn geld van ons krijgen, de formaliteiten handelen we dan later af." De folder wijst verder op de mogelijk­ heid om voor een kwartje in de maand deelnemer in het fonds te worden. Groot: "Het aantal deelnemers be­ draagt op dit moment zo'n vierhon­ derd. We zouden graag zien dat het er meer werden, omdat het laten deelne­

:fr€^^T*«i men voor ons de enige mogelijkheid om een zekere binding met het perso­ neel te houden. Als stichting hebben we namelijk geen leden."

Symbolisch Het werven van deelnemers is geen fi­ nanciële noodzaak voor het fonds: het bevat volgens secretaris mr. R .T.B.M. Gerritsen twee a drie ton. Dat is vol­ doende om de renteloze leningen en giften te kunnen verschaffen. Vandaar dat de bijdrage ook maar een symbolisch kwartje is. "Vroeger was die bijdrage vijf gulden", aldus Groot. "Een paar jaar geleden heeft het be­ stuur echter besloten om haar te verla­ gen. Er is geen enkele reden om kapi­ taal te vormen als dat kapitaal nergens voor nodig is." Het verspreiden van de folder heeft al enig resultaat gehad, meldt hij. "Enige tientallen mensen hebben zich aange­ meld als deelnemer. We hebben ook de indruk dat het aantal aanvragen stijgt, maar daar kan ik pas op langere termijn met zekerheid iets over zeggen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen