Ad Valvas 1992-1993 - pagina 132

AD VALVAS 1 5 OKTOBER 1 9 9 2

PAGINA 6 1

Blind chance: het lot wikt, de regisseur beschikt Blind chance van Krzysztof K eslowsk draa t op do 15 oktober om 20 00 uur n F Imhu s U ienstede The nav gatoren Back to the future 2 zjn op vr 16 oktober om resp 20 00 en 22 00 uur te zen Informatie 548 8888

Dick R oodenburg De landelijke wetenschapsweek werd dit jaar georganiseerd onder het motto De omgekeerde wereld Het Filmhuis Uilen­ stede probeert een eigen invulling aan het thema te geven, door drie films te vertonen waann de alledaagse logica enigszins op z'n kop wordt gezet In The navigator van de Australische regisseur Vincent Ward volgen we de tocht van een groep Middeleeuwers door de twin­ tigste eeuw Ook in Back to the future van Robert Zemeckis, geproduceerd door Steven Spielberg, staat het reizen door de tijd centraal, maar hier vertrekt hoofdpersoon Marty McFly vanuit het heden Het Filmhuis draait deel twee van de ­ tot nu toe ­ trilogie, waann de eenentwintigste eeuw wordt aangedaan Daar regelt Marty een aantal zaken om zijn toekomst veilig te stellen De mooiste film uit het korte program­ ma IS Bbnd chance van de P oolse regis seur Krzysztof Kieslowski Je kunt je af­ vragen wat de film met het thema Om gekeerde Wereld te maken heeft, want Bhnd chance gaat zoals de titel aan aan geeft ­ vooral over de rol van het toeval Daar zal ik verder niet over zeuren, want sommige films kunnen niet vaak genoeg gedraaid worden Krzysztof Kieslowski werd vooral be kend vanwege zijn Dekaloog, een filmi­ sche interpretatie van de bijbelse tien ge boden die bijna overal in Europa op de televisie was te zien Op grond van deze sene, met zijn grauwe beelden van de Poolse werkelijkheid die ook nog eens op een bijna Spartaanse manier tot ver­ haal verwerkt zijn, wordt de indruk ge wekt dat Kieslowski alleen maar lood­ zware films maakt Nou zou ik hem

Het zijn juist de anderen die het bijzonder vinden. Zelf vinden moeder en docliter Scliinl<ei liet iieel normaal dat zij samen hebben gestudeerd en ook nog op dezelfde dag (30 september) aan de VU zijn afgestudeerd.

"Als ik wel eens het vallen dat mijn moeder ook studeerde, werd er altijd positief gereageerd," zegt dochter Sig­ rid Schinkel "Men vond het grappig, maar ook vreemd Soms vroegen ze wat ZIJ dan voor vakken deed D a n moest ik altijd zeggen Eh, ja wat doet ze eigen lijk " Moeder vult aan "We hadden el­ kaars rooster niet We vonden ook dat we geen twee­eenheid moesten worden Je moet elkaar vnj laten " Sigrid lacht "Ze zat vaak in de KC07­zaal, vooraan D a n zwaaide ik altijd met mijn vrien­ den m ' n moeder een beetje pesten " Signd Schinkel (23) heeft een rechten­ studie gevolgd en moeder Ans (43) Be dnjfskundige economie En keurig vol­ gens het boekje, m vijf jaar Beiden zijn

zeker geen optimist willen noemen, maar opvallend is dat Kieslowski in vroegere films zijn thematiek veel min der zwaar aanzet Aan het eind van de zeventiger jaren maakte hij bijvoorbeeld Amator, een film die op een bijna licht­ voetige manier de P oolse maatschappij bekritiseert Een fabrieksarbeider krijgt een camera en filmt daarmee alles wat los en vast zit, aanvankelijk alleen bin­ nen de huiselijke knng, maar later ook op het werk Uiteraard brengt hem dit in conflict met de directie Natuurlijk kreeg Kieslowski problemen met de P oolse autonteiten Maar in een penode van relatieve artistieke vrijheid ­ na de bekende akkoorden van Gdansk,

Film waann de vakbond Solidanteit door de regenng werd erkend en Walesa de basis legde voor zijn huidige presidentschap ­ werd de film voor vertoning vnjgegeven Rond 1981 kregen we hem, samen met Personel uit 1975, ook in Nederland te zien en vestigde Kieslowski zijn naam als meest talentvolle P oolse filmer In 1982 maakte hij Przypadek, een film die pas vijf jaar later onder de Engelse titel Bhnd chance op het festival van Cannes te zien was De reden voor het uitstel was de situatie in P olen waar in 1982 de staat van beleg werd afgekon digd, die alle verworven vnjheden weer op een laag pitje zette en kritische films op de plank deed belanden Hoe gespannen de politieke situatie des­ tijds was, blijkt uit recente onthullmgen, die erop wijzen dat als generaal Jaruzels­ ki toen de noodtoestand met had afge­ kondigd, een Russische inval waar­ schijnlijk was geweest Bhnd chance vertelt dne verhalen die el kaar uitsluiten, want het gaat om ver­

schillende levenslopen van steeds dezelf­ de hoofdpersoon En een mens kan nu eenmaal maar een keer kiezen Hoofd persoon Witek ­ een 24­jange student medicijnen staat op een keerpunt m zijn leven Aan het begin van de film sterft zijn vader en hij besluit op reis te gaan Op het station aangekomen, blijkt de trein zich al m beweging te zetten ­^ Witek begint te rennen en vanaf dat mo­ ment biedt Kieslowski de kijker drie mo­ gelijkheden Levensloop 1 Witek weet nog net op de trem te springen Hij raakt m gesprek met een communist van de oude stem­ pel, die hem overhaalt lid van de partij te worden Al snel maakt hij carrière, maar als de illegale uitgeverij van zijn vnendin wordt opgerold, beschuldigen vroegere vnenden hem van verraad Levensloop 2 Witek slaagt er met in de trein te halen, omdat hij tegen een spoorwegbeambte opbotst Zijn protes­ ten doen hem in de gevangenis belan­ den, waar hij m contact komt met de verboden vakbond Solidariteit en be­ trokken raakt bij de ondergrondse oppo­ sitie Levensloop 3 Witek mist gewoon de trein en doet verder geen moeite Hij gaat terug naar huis, studeert af, trouwt en knjgt kinderen Als ans in een zie­ kenhuis wordt hij geconfronteerd met allerlei politieke misstanden, maar hij houdt zich afzijdig

Stom toeval Door de titel Bhnd chance suggereert Kieslowski dat de levensloop van Witek op stom toeval berust In de film zelf geeft hij echter momenten aan waarop Witek keuzes kan of moet maken Ster­ ker nog, m het derde deel, waann Witek zich steeds aanpast aan de loop der ge­ beurtenissen, wordt hij door de regisseur gestraft voor zijn besluiteloosheid Als arts mag hij naar een congres in het bui­ tenland, een reisje dat in deel twee niet

doorging vanwege zijn vakbondsactivi­ teiten Het vliegtuig ontploft in de lucht, puur toeval, maar wel een door Kies lowski geregisseerd toeval Bhnd chance past m de traditie van die typisch Oost­Europese films, waarin de grenzen van de menselijke waardigheid worden afgetast Hoe ver kun je je aan­ passen aan het heersende systeem, zon­ der je zelfrespect te verhezen' Het zijn met name P oolse regisseurs als Andrzej Wajda en Krzysztof Zanussi en Hon­ gaarse regisseurs als Zoltan Fabn en Mi­

'Eikaars boeken lenen, heeft in m'n nadeel gewerkt' het studeren nog niet moe Met het oog op de toekomst heeft Sigrid zich op­ nieuw ingeschreven, voor een vrije stu­ dierichting Rechten "Waarom niet, als je nog een jaar h e b t ' " Ans is verder ge­ gaan met de post­doctorale docente­ nopleiding aan de vu "Laatst zei er nog iemand tegen me 'Ik ga m ' n moe­ der zeggen dat ze ook moet gaan stude­ ren Ze zit thuis maar te zitten' " Het is geen wonder dat ze beiden zo la­ coniek blijven onder het samen af stu­ deren Al negen jaar lang volgen ze de­ zelfde weg "Ik kan me niet anders her­ inneren dan dat we hetzelfde doen," zegt Signd T o e n zij op haar veertiende naar het vwo gmg, startte Ans dezelfde opleiding in de avonduren "Ik was werkloos en kon geen behoorlijke baan vinden zonder middelbare schooloplei­ ding," vertelt Ans "Het ging zo goed en omdat ik toch eenmaal in het ritme van het leren zat, ben ik doorgegaan naar de universiteit Zo van, ik zie wel hoe het loopt De studiekeuze lag voor de hand M e t Economie was de kans

op een baan het grootst en ik vond dat een heel leuk vak " Signd heeft haar moeder gestimuleerd het vwo te doen Het werd er voor de toentertijd veertienjange Signd niet ge­ zelliger op, als enig kind zat ze drie avonden per week alleen thuis toen haar moeder aan de opleiding begon "Maar daar heb ik nooit over gezeurd Ik vond dat ze het doen moest Boven­ dien was het eigenlijk wel grappig dat mijn moeder hetzelfde deed als ik Soms had ik wel iets van shit, straks heb ik slechte cijfers bij het eindexamen en mijn moeder zeker allemaal achten Maar het was juist leuk, we hadden soms dezelfde examens en thuis verge­ leken we dan wat we hadden ingevuld " "Ik heb het nooit vervelend gevonden dat ze ging studeren Wel als ze ook Rechten was gaan doen D a n zouden we drie jaar lang dezelfde vakken heb­ ben gehad M ' n moeder zit altijd voor­ aan en ik dan zeker achterin, dat is niks Bovendien had het me kunnen belemmeren een eigen vriendenkring

op te bouwen " Moeder Ans vervolgt "We zagen elkaar helemaal niet zo vaak We deden im mers andere studies, met andere roos­ ters en een andere opzet We zaten amper tegelijk in de bus, ook al woonde ze de eerste twee jaar nog thuis in Ku­ delstaart (gemeente Aalsmeer, HK) En als je ouder bent, leef je anders Je gaat je met opgeven als mentor voor de so­ ciale introductie om met een stelletje studenten van achttien negentien door te zakken Signd deed dat wel " Signd "Toen ik naar de universiteit ging en toch thuis bleef wonen heb ik gezegd Als ik om vijf uur opbel dat ik met kom eten, moet dat kunnen " Moeder en dochter hebben de ervaring

klós Jansco die deze vraag in indrukwek­ kende films aan de orde hebben gesteld Dat hun antwoorden met altijd optimis­ tisch stemmen, zal gezien de politieke si tuatie in de toenmalige Oostbloklanden geen verbazing wekken Maar liever dat, dan het naïeve Holly­ wood­optimisme van Spielberg en de zijnen, waarin problemen opgelost wor­ den door de hoofdpersoon gewoon even een andere tijd in te projecteren Zo makkelijk laat de geschiedenis zich nu eenmaal niet omkeren

dat samen studeren voordelen heeft Ans "Het gebeurde wel eens dat ik het met meer zag zitten Dan konden we elkaar oppeppen Zij zei in het begin tegen me dat ik op de verkeerde manier studeerde Ik las bijvoorbeeld alleen de gekochte uittreksels N u lees ik ook de boeken en vul ik de uittreksels aan Ook heb ik een keer boeken kunnen lenen van Signd, maar dat heeft alleen in m ' n nadeel gewerkt Ik had bij het tentamen teveel wetboeken bij me, vol­ gens de professor Dat kon eventueel in m ' n voordeel werken, dus kreeg ik kor­ ting op mijn cijfer Zo werd mijn vol­ doende een onvoldoende De stimulans om goede cijfers te halen zoals in de vwo­periode, verdween aan de universiteit Signd "Op de middel­ bare school kon je vergelijken je had dezelfde vakken Op de universiteit niet Als ik een onvoldoende had, dacht ik met van o, mijn moeder heeft zeker een hoger cijfer Of het nou een stimu­ lans was dat mijn moeder ook studeer­ de, ach je bent misschien eerder ge­ neigd wat te doen als iemand anders ook bezig is "

Ingezonden Mededeling

Bij de viering van de 112e dies natalis van de Vrije Universiteit organiseert liet College van Dekanen een

Themadag 'Kunstmatige intelligentie: mogelijkheden en grenzen' Zaterdag 24 oktober a.s. van 10.00 -15.30 uur, Auditorium VU Hoe is de stand van zaken? Worden reikwijdte en betekenis van kunstmatige intelligentie onder- of overschaf En de toepassing van kunstmatige intelligentie in het recht Deze en nog veel meer facetten worden onder leiding van prof dr M A Maurice (wiskunde) belicht door prof.dr. J. Treur (kunstmatige intelligentie), dr mr A Oskamp (univ docent informatica van het rech^, dr. G.C. van der Veer (univ docent software engineering) en dr H Looren de Jong (univ docent theoretische psychologie) Afsluitend- discussie met u als deelnemer Aanmelding: bij secretaris College van Dekanen, kamer 2D-34, Hoofdgebouw. Kosten: f 25,- (incl. syllabus, koffie/thee, lunch) vooraf te voldoen. Nadere Informatie: College van Dekanen, tel. 020 - 548 3634.

Moeder en dochter Schinkel: 'Ik kan me niet anders herinneren dan dat we Foto Bram de Hollander hetzelfde doen'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen