Ad Valvas 1992-1993 - pagina 290

AD VALVAS 2 1 JANUARI 1 9 9 2

PAGINA 8

'Je moet niet te gauw denken dat je echt geestig bent' Gabaret­recensent P atrick van den Hanenberg begeleidt workshop kleinkunst Kleinkunst workshop ACC Uilensted e d ond erd ag 21 ja nuar t/m 18 februan 20 00-22 00 uur informal e 548

Dick Rood enburg Op donderdag 21 januan begint op Ui­ lenstede een stoomcursus kleinkunst Onder het motto 'Hoe word ik verdien­ stelijk cabaretier in vijf lessen' zal de aandacht vooral uitgaan naar het schrij­ ven van een liedtekst De workshop wordt begeleid door P atrick van den Hanenberg, recensent bij De Volkskrant en leraar geschiedenis op een school voor voortgezet onderwijs Wij zochten hem op, om alvast te vragen wat de grootste fout is die een cabaretier kan maken ­ Het IS een bekend vooroordeel dat recen­ senten eig enlijk liever zelf op het toneel zou­ den staan Door deze cursus wordt die ver­ denking alleen maar sterker "Nou, ik maakte jarenlang muziek, in folkclubs en ook op straat In Amenka heb ik er zelfs een half jaar mee in mijn levensonderhoud voorzien Het door­ snee­repertoire van een zanger met gi­ taar. Gat Stevens, James Tayler Geen Dylan, daar heb ik een bloedhekel aan Soms eigen liedjes, m de stijl van die voorbeelden Daar heb ik nu absoluut geen behoefte meer aan Voor avonden op school schnjf ik wel eens teksten, maar die zou ik in mijn hoedanigheid van recensent niet de hemel in pnjzen "

vind het een sympathiek duo, dat ik vanaf het begin, sinds ze m Leiden won nen, volg Maar dit keer ging de beuk erin "

V

­ Wie zijn de nieuwe talenten na Freek, Youp, Herman en Brig itte^ "Dan moet ik eerst zeggen dat het ver­ schrikkelijk IS dat onlangs Ronald Sm­ eenk is omgekomen bij een auto­onge­ luk Vong jaar won hij samen met Hans Teeuwen het Camaretten festival, Heist heette hun programma Fantastisch, zo ontzettend goed, het leek wel of ze de draad van Neerlands Hoop weer oppik­ ten Daarvan dacht ik die gaan het ca­ baret­gezicht van de jaren negentig be­ palen " "Een paar namen Andre Manuel, een jongen die humor met sociale bevlogen­ heid en ook nog een portie muzikaliteit weet te combineren Wat wil je nog meer Komt uit Twente, een beetje de­ zelfde tongval als Herman Finkers, maar daar heeft hij werkelijk niets mee te maken En Job Schunng, een heel taalvaardige jongen Dan heb je nog Jaap Visser, een Groninger Ik weet met of hij een jong talent genoemd kan wor den, op grond van z'n bescheiden haar­ dos zou je concluderen dat hij al wat ouder is Hij verstond de kunst me fi­ naal op het verkeerde been te zetten Zo erg dat ik me een halfuur lang gruwelijk aan hem heb zitten ergeren, wat een minkukel, en dat hij daarna toch duide­ lijk wist te maken dat die flauwiteiten nodig waren om tot iets briljants te komen Heel intelligent "

Cabaret

Een kwestie van voorbereiding ^ "Zeker, hoewel je het op een gegeven moment ook op routine wel redt Laatst zag ik het cabaretduo Verreck en P le­ ijzier Een heel vervelende avond Later hoorde ik dat die jongens een ofï­day hadden Toen dacht ik je hebt toch die tekst in je kop' Dan kunnen de omstan­ digheden een keertje wat minder zijn, maar met vijfjaar ervaring moet je dat zo kunnen brengen dat het niet al te zeer opvalt T o t nu toe had ik hun op­ tredens altijd heel mild beoordeeld Ik

­ Zijn er grappen die je als cabaretier niet kan maken Woordspeling en op namen bij voorbeeld, als iemand Van den Hanenberg heet over kippen beg innen­' "Alles mag Laatst sprak ik Dirk P ieter Uys Die vertelde dat op dit moment m Zuid Afnka mensen rondlopen die op het toneel winden laten En het publiek uitnodigen hetzelfde te doen Als je een zaal aan het lachen wilt knjgen, is elk middel geoorloofd Ik vmd het ver­ schrikkelijk Als iemand over Kippen­ burg begint denk ik ook dat hoor ik al vanaf de kleuterschool Maar een bnl­

Foto Bram de Hollander

jante vanant op mijn naam, hupsakee, kom maar op Ja, Freek de Jonge maakt ook wel eens van dat soort grappen Die zijn dan ook lang met altijd geslaagd Als cntenum geldt de groep mensen die je voor je hebt De grootste fout die je als cabaretier kunt maken, is een ver­ keerde inschatting van je publiek Als je pakweg in De Kleine Komedie met ba­ nale poep­, pies­ en kakgrappen komt, maak je een ongelooflijke blunder Breng je diezelfde grap om vier uur 's

'De ene bul is gewoon de andere niet'

Eigenlijk moest het niet meer dan een klemschalige, ludieke actie worden, zei de in Amsterdam gepromoveerde schei kundige Klukhuhn nadat de camera's van de NOS al lang waren verdwenen Maar het zaaltje bovenin het Utrechtse Polman's Huis puilde zondagmiddag uit Eerst Klukhuhn en daarna Vroon

.', 4

­ In de ACC folder heb je het over recensen­ ten­imtatie "Als een theaterdirecteur gevulde zalen wil, zorgt hij ervoor genoeg cabaretiers in huis te halen Een aantal uitgevenjen dnjft op bestsellers als Youp van 't Hek, Kees van Kooten en Freek de Jonge Maar ik heb vooral het laatste jaar het gevoel dat er misbruik gemaakt wordt van de populanteit van het genre Dat impresanaten mensen laten optreden waarvan je eigenlijk zou zeggen, tja Ik

­ Is een leraar te vergelijken met een caba­ retier^ "Ja hoor, elke dag zes keer optreden Je publiek zal niet zo gauw de zaal uit lopen, maar leerlingen laten wel merken wanneer het niveau hen niet aanstaat Hoe ik mezelf als leraar zou recenseren' Soms ben ik vreselijk op dreef en kan ik prachtige verhalen vertellen Dan zitten dertig kinderen met half open mond naar me te luisteren Maar er zijn ook lessen dat ik de geest met heb, dat ik beter een ander vak had kunnen kie­

Pieter Evelein

-n"

h

* "••

Het caharetwereldje ts met zo g root Veel mensen ken je persoonlijk "Dat is heel vervelend Maar het bete­ kent niet dat ik ze daarom positiever be­ oordeel Eerder omgekeerd iedereen weet dat ik hem of haar goed ken en vind ik het niet zo'n geweldig program­ ma, nou, dan zal ik ook schnjven dat het echt kut is Hoe dan ook, je laat je erdoor beïnvloeden "

wil absoluut niemand het podium afja­ gen, maar ik vind het niet nodig om elke keer meteen de pers uit te nodigen Zo'n folder met persfoto en de datum van de premiere Dan denk ik 'premie­ r e ' ' Laat die gasten toch gewoon eerst eens een paar jaar doorspelen Voor ca­ baretiers geldt hetzelfde als voor schnj vers of voetballers je moet met te gauw denken dat je goed bent In dit geval echt geestig of verschnkkelijk scherp Vaak wordt te weinig kritisch naar be­ ginnende cabaretiers gekeken 'Maar ik vind het zelf zo leuk' Nou, het is niet leuk Ze moeten door iemand op hun fouten gewezen worden "

De Utrechtse rectormagnificus Van Ginkel sprak na afloop van een 'niet ad equate actie' tegen liet ere-d octoraat van Albert Heijn. Piet Vroon en André Klukhuhn had d en naar Nijenrode moeten stappen. Afgezien daarvan: de waarde van een bul hangt in het algemeen toch al af van de waardering voor het instituut d at hem uitreikt. "En Albert Heijn past best bij Nijenrode."

je nu binnen x jaar moet afstuderen en met meer zoals jij en ik jaren kunt ver­ kwanselen om andere dingen uit te pro­ beren Er zijn nog steeds veel studenten die aan cabaret doen, maar die vanzelf­ sprekendheid van de jaren zestig is verd wenen De interesse blijft natuurlijk, het publiek in De Kleine Komedie en Belle vue bestaat nog steeds voor een belang­ njk deel uit studenten "

Waarde van titel nauw verbonden met instituut spuwden in een kort betoog hun gal over de verloedering van de academi­ sche waarden aan de universiteiten, waarna zij hun bullen overhandigden aan P aul Hogervorst, directeur van een academische boekhandel ter plaatse H u n bullen leverden zij in, hun titels echter met Klukhuhn, directeur van het bureau studium generale m Utrecht "Ik gebruik mijn titel als ik buitenlandse sprekers uitnodig voor een lezing Anders komen ze niet En dat blijf ik doen" De actie was een vermakelijke aanloop naar het echte debat, dat was gewijd aan de universitaire identiteit Verloe­ dert de universiteit met nu zij wordt overstroomd met duizenden studenten' Is het met stuitend dat maar een heel klem deel van hen wetenschappelijke aspiraties heeft, en dat de rest zonder op­ of omzien doorspnnt naar het doc­ toraal diploma, als tussenstap op weg naar een dik betaalde baan in het be­ drijfsleven' Ja, vond sociologe prof dr Chnstien Brinkgreve Studeren is tegenwoordig een kwestie van gedrang, geprop en ge­ hijg Modulen van zes weken bieden met de tijd voor reflectie en discussie,

en dat had zij (tussen 1968 en 1974) nou juist zo gewaardeerd aan haar stu­ die Nee Tenminste we moeten de zaak vooral niet overdrijven, vonden forum­ leden als collegevoorzitter drs Jan­ Karel Gevers (Universiteit van Amster­ dam) en onderwijssocioloog prof dr Jaap Dronkers D e programma's zitten beter in elkaar, de studenten werken harder en internationaal is het niveau van de Nederlandse student niet slech­ ter Zeker met in de tweede fase, aldus Gevers En met die gefrustreerde drang naar academische vorming viel het volgens Dronkers reuze mee In vroeger tijden was ook maar een klein groepje echt bevlogen Verreweg de meeste studen­ ten gebruikten hun (in ruime mate aan­ wezige) vnje tijd om van het leven te genieten Aan reflectie hadden ze hele­ maal geen behoefte Dat is een mythe Dat de drs ­titel minder waard is ge­ worden, komt volgens Dronkers omdat zoveel mensen die nu voor hun naam mogen zetten De enige manier om de massaliteit op te lossen is ervoor te zorgen dat de band tussen titel en opleiding sterker wordt, stelde Gevers "Het moet werk­ gevers duidelijk zijn dat een doctoran­ dus van de ene universiteit een ander soort opleiding heeft gevolgd dan de doctorandus die aan een andere instel­ ling is afgestudeerd " (HOP)

nachts op een boerenbruiloft waar ie­ dereen strontlazarus is, dan hoort het erbij " ­ Gelden de universiteiten nog steeds als een kweekvijver voor cabarettalent'' "Het studentencabaret heeft uiteraard een njke traditie in Nederland Vooral in de jaren vijftig en zestig zagen we fan­ tastische groepen Maar die traditionele Imk tussen student en cabaret wordt steeds minder, om de simpele reden dat

­ Wat kun je mensen in vijf lessen bijbren­ gen'^ "Ik begin de cursus met een overzicht van de verschillende richtingen van de kleinkunst Daarbij wijs ik de deelne­ mers op allerlei technische zaken En wat er daarna gaat gebeuren, ik weet nog met hoe les twee tot en met vijf er uit zullen zien Dat moet de groep zelf bepalen Ik ga er van uit dat de deelne­ mers zelf wel eens iets hebben gemaakt en bereid zijn opdrachten uit te voeren, die we een volgende bijeenkomst be­ spreken Als het echt goed gaat, kunnen we een programmaatje maken Mis­ schien IS iemand muzikaal genoeg om de tekst op muziek te zetten En wie weet zit daar wel het ene bnljantje tus­ sen "

Ook voor de groenteboer is een ere­ doctoraat mogeiijii Wetenschappelijke verdiensten zijn niet nodig voor het ontvangen van e e n doctoraat hortons causa, zoals de Latijnse omschrijving luidt. Ook culturele o f m a a t ­ schappelijke verdiensten kunnen aanleiding zijn e e n persoon op dergelijke wijze te eren. D a t is de strekking van het b e ­ treffende artikel in de wet op het wetenschappelijk onderwijs ( w w o ) . Ook de wet op het h o g e r onderwijs en wetenschappelijk o n ­ derzoek (W HW ), die op 1 augustus in werking treedt en de w w o ver­ vangt, biedt een universiteit de mogelijkheid o m bij wijze van spreken e e n groenteboer m e t e e n ere­doctoraat te o n d e r s c h e i d e n . OfGcieel heet het dat i e m a n d w e ­ gens 'zeer uitstekende v e r d i e n ­ sten' een ere­doctoraat kan w o r ­ den toegekend. H e t is aan de u n i ­ versiteit o m te bepalen h o e zij dat invult. D e Rijksuniversiteit Leiden b e ­ schouwt het doctoraat sinds 1974 zeer nadrukkelijk als een w e t e n ­ schappelijk eerbetoon. I e m a n d als Winston Churchill, die vanwege zijn rol in de T w e e d e W ereldoor­ log in 1946 een ere­doctoraat ont­ ving, zou h e m nu waarschijnlijk niet m e e r krijgen. Bij de Rijksuni­ versiteit Utrecht w o r d e n andere

n o r m e n gehanteerd. In 1986 w e r d daar W innie M a n d e l a een e r e ­ doctoraat toegekend. Haar onder­ scheiding was onder m e e r o m s ­ treden o m d a t wetenschappelijke kwaliteiten daarbij geen rol speel­ den. Het is overigens aan de Eerste K a m e r te danken dat het criteri­ u m voor e e n ere­doctoraat vorig jaar niet is beperkt tot w e t e n ­ schappelijke verdiensten. Zonder dat de T w e e d e k a m e r dat in de gaten had, was de voorwaarde uit de w w o veranderd. In het tweede lid van artikel 7.19 van de W HW stond: 'wegens zeer uitstekende wetenschappelijke verdiensten'. In de Senaat lette m e n beter o p . H e t CDA vroeg m i n i s t e r Ritzen o m uitleg, die hij niet kon geven. D e tekst was onder zijn voorganger D e e t m a n aangepast. Ritzen v e r z e ­ kerde dat het nooit zijn (Ritzens) bedoeling was geweest de voor­ waarde aan te scherpen. D e juiste tekst zal door m i d d e l van een 'be­ z e m w e t ' alsnog in de W HW worden o p g e n o m e n . Naspeuring b i n n e n het ministerie van onderwijs wijst uit dat de toelichting op de tekst­ wijziging onder D e e t m a n o n t ­ breekt. Kennelijk was het een prive­initiatief van een overijveri­ ge a m b t e n a a r . (PE, HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen