Ad Valvas 1992-1993 - pagina 307

AD VALVAS 28 JANUARI 1993 I

I PAGINA 9

Forse kritiek op rapport van wetenscliapswinkel Opdrachtgever niet tevreden over economische studie naar biotechnologie­ Genetische manipulatie van poot-aardappels zal het voortbestaan van kleine teelbedrijven niet bedreigen, zo concludeert de economiestudent Jean Halferkamps in zijn onderzoeksrapport Biobintje of gif pieper?. Tijdens de presentatie van het onderzoek, afgelopen vrijdag, bleek echter dat opdrachtgever Kritisch Landbouw Beraad met deze conclusie niet uit de voeten kan. De socioloog dr. G. Ruivenkamp, die in de studie veelvuldig wordt aangehaald, betwijfelt zelfs de wetenschappelijkheid van het onderzoek. Arjan Spit

Halferkamps, inmiddels afgestudeerd in de bedrijfseconomie, onderzocht voor de wetenschapswinkel wat de economi­ sche gevolgen voor pootgoedtelers zou­ den zijn wanneer er in de toekomst ge­ netisch gemanipuleerde aardappels op de markt komen. Het onderzoek vond plaats op verzoek van het Kritisch Landbouw Beraad (KLB). Deze organi­ satie van boeren, consumenten en ver­ tegenwoordigers van milieu­ en Derde Wereld­organisaties vindt dat er aan de invoering van biotechnologie in de

door genetische manipulatie resistent is tegen ziekten als aardappelmoeheid.

Multinationals

G e n e t i s c h e manipulatie van aar dappels z o u het voor tbestaan van kleine t e e l b e d r i j v e n niet b e d r e i g e n Foto Bram de Hollander

landbouw veel strengere voorwaarden gesteld moeten worden dan nu het geval is. Het KLB wilde daarom weten of kleine teelbedrijven, die het toch al niet gemakkelijk hebben, door de in­ voering van genetische manipulatie bij het ontwikkelen van nieuwe aardappel­ rassen niet over de kop zullen gaan. Volgens Halferkamps is dit gevaar niet reëel: andere ontwikkelingen in de landbouw, zoals mechanisatie en auto­ matisering, spelen in het schaalvergro­ tingsproces een veel grotere rol. Vol­ gens de onderzoeker bedreigt de toe­ passing van biotechnologie de kleinere

bedrijven dan ook niet. Daarbij tekent hij wel aan dat de financiële scenario's die hij voor de toekomst van pootgoed­ bedrijven schetst veel onzekerheden be­ vatten. Deze economische berekenin­ gen zijn echter met representatief voor alle pootgoedtelers, zodat er volgens Halferkamps zelf niet veel waarde aan gehecht kan worden. Hij stelt dat uit­ eindelijk het marktmechanisme de toe­ komst van de Nederlandse pootgoed­ telers zal bepalen en dat ze daarom kwalitatief goede aardappels moeten blijven produceren. Een goede soort zou bijvoorbeeld een aardappel zijn die

D e vrees dat multinationals door de bi­ otechnologie een steeds grotere invloed op het agrarische produktie­proces zul­ len krijgen acht Halferkamps onge­ grond: D e pootgoed­telers zullen met van hen afhankelijk worden voor wat betreft de nieuw­ontwikkelde soorten. Daarmee gaat hij in tegen de socioloog Guido R uivenkamp, die enige jaren ge­ leden promoveerde op een onderzoek naar de sociaal­economische gevolgen van de invoenng van biotechnologie in de Nederlandse landbouw. Tijdens de presentatie toonde R uivenkamp, werk­ zaam bij de Westelijke Land­ en Tuin­ bouw Organisatie, zich daarover verbol­ gen. Hij stelde in weinig verhullende bewoordingen dat het onderzoek van Halferkamps de werkelijkheid te veel versimpelt en te zeer alleen op de eco­ nomie gericht is. Volgens R uivenkamp speelt biotechno­ logie wel degelijk een belangrijke rol bij de ingrijpende veranderingen m de landbouw, maar is hierbij geen sprake van een directe causale relatie. R uiven­ kamp vond dat Halferkamps juist alleen maar naar zo'n oorzakelijk verband had gezocht en daarom tot de conclusie kon komen dat biotechnologie, in concreto genetische manipulatie, geen invloed heeft op een proces als schaalvergro­ ting. "De conclusie die nu is getrokken IS het gevolg van de gekozen aanpak." Ruivenkamp betwijfelde of Halfer­ kamps uitspraak over de gevolgen voor kleine bedrijven wel wetenschappelijk genoemd kon worden.

Geen hoge pet

len welke rassen er nog gekweekt wor­ den." Het was duidelijk dat hij geen al re hoge pet op had van het onderzoek zoals dat er nu lag. Halferkamps verde­ digde zich kortweg tegen de kntiek door te stellen dat zijn tijd en mogelijk­ heden nu eenmaal beperkt waren, en dat het KLB zelf om deze studie had ge­ vraagd.

Politiek niet goed Voor het KLB lijkt het onderzoek uitein­ delijk geen slimme tactische zet te zijn geweest. Tijdens de presentatie erkende KLB­medewerker T h e o Vogelzang dat economische factoren alleen, niet ge­ noeg zeggen over de toekomst van de landbouwbedrijven. Eigenlijk zouden ook met­economische verschillen tus­ sen bedrijven, bijvoorbeeld de diverse bedrijfsstijlen, onderzocht moeten wor­ den om iets zinnigs te kunnen zeggen over de gevolgen van biotechnologie. Intussen zit het KLB echter met een on­ derzoeksresultaat dat hen politiek niet goed uitkomt. "De discussiepunten zijn net zo belangrijk als de conclusie," stel­ de Vogelzang daarom. Hij doelde op de maatschappelijke vragen die aan het einde van het rapport even kort worden aangestipt, zoals bijvoorbeeld het feit dat de vrije beschikbaarheid van poot­ aardappels ernstig in gevaar komt wan­ neer het octrooirecht wordt uitgebreid naar planten. Het is de vraag of in de politieke discussie over een controver­ sieel onderwerp als genetische manipu­ latie, het onderzoek wel zo genuanceerd behandeld zal worden als het KLB voor­ stelt. Het Kritisch Landbouw Beraad kan daarom met de uitkomst van het eigen onderzoek om de oren krijgen: "Dit rapport wordt nu al tegen ons ge­ bruikt."

Daar bovenop zei bestuurslid Spaan van het KLB dat de uitkomst van het onderzoek bij boeren niet de angst weg zou nemen dat "techneuten gaan bepa­

Zelden hebben ze contact met studenten en toch werken ze dagelijks op de universiteit. Ook degenen achter de schermen zijn essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? Deel 3: de medewerkster lay-out.

,>\ V

'Voorzichtig i^omen ze met liun stapeltje' Harriet Kr oon

Kerstkaarten, proefschriften, readers, studentenbladen, programmaboekjes van het vu­orkest, redes, pasjes en aan het begin van het studiejaar de smoe­ lenboeken. Irma Peijnenburg, mede­ werkster lay­out van de vu­huisdrukke­ rij, maakt alles persklaar. Ze ontwerpt, knipt, plakt en rastert. "Geen enkele dag is hetzelfde," vindt ze. Irma Peijnenburg (23) is de jongste van de elf medewerkers die de huisdrukkerij telt. Niet dat ze last heeft van 'de oude­ re mensen'. Want in de pauzes is het 'hartstikke leuk'. Samen met haar colle­ ga Corrie, met dertig jaar de één na jongste, zorgt ze voor leven in de brou­ werij. "Wij verzinnen de maffe dingen. Als iemand jarig is, nemen we hem C^ÜÜB

'S

flink in de maling met trekbommetjes enzo. Laatst was de chef jarig, hebben we om zeven uur 's ochtends de ont­ bijtservice laten komen. Hij balen, want hij was vrij, ha ha ha." D e baas komt binnen. "Morgen vóór twaalf uur moet ik 4300 van deze brie­ ven hebben. Ben je er morgen? En dan moet je ook nog even een pasfotootje voor me rasteren." Weliswaar krijgt ze op maandag altijd een lijst met klussen voor de hele week, maar er komen al­ tijd opdrachten tussendoor. Soms komen studenten langs die hun verslag van vijftig pagina's tweemaal gedrukt willen zien. Die verwijst Irma Peijnen­ burg naar de kopieerinrichting. "Wij doen alleen grote oplagen en we heb­ ben geen kassa." Sinds juli '91 werkt Peijnenburg in de

huisdrukkerij. Zowel met de hand als op de computer maakt ze de werkteke­ ningen. Min of meer toevallig is ze in het lay­outen terechtgekomen. Na een opleiding voor goud­ en zilversmid be­ dacht ze geen zin te hebben in het werk in een duffe juwelierswinkel. Ze werd receptioniste bij een reclamebureau, waar ze de art­director wel eens mocht helpen. Ze bleek talent te hebben en werd bevorder tot assistent. Daarna solliciteerde ze bij de vu.

Pantserglas Afgelopen jaar werd er drie keer inge­ broken bij huisdrukkerij. Een keer was Peijnenburgs complete computerset weg. Met als gevolg dat ze nu in een soort hol zit: de huisdrukkerij is bevei­ ligd met gordijnen waar geen blik door

te werpen is en daar achter zit pantser­ glas. De manier waarop de promovendi h u n proefschriften aanleveren verschilt nogal. "Voorzichtig komen ze met hun stapeltje, ze hebben er immers zo lang aan gewerkt. Sommigen komen met complete werktekeningen, anderen komen met van alles aanzetten," vertelt ze. "Die hebben geen idee hoe het gaat. Komen ze met kopietjes van kopietjes van kopietjes. Daar blijft niks van over. Soms vermelden ze met waar je hun statistieken en plaatjes moet plakken. Moet ik er achteraan bellen." "Het leukste is natuurlijk als mensen geen idee hebben van hoe of wat, mij om ideeën vragen en me m ' n gang laten gaan. Maar sommigen hebben geen fantasie, of willen het per sé zoals

V -> "^„-.^ •' " •

Foto NICO Boink, AVC/VU

ze zelf bedacht hebben. Dan vind ik het grafisch misschien niet zo mooi, maar als het proefschrift klaar is, zijn die mensen zo blij met hoe het eruit ziet. Daar gaat het om. Je hebt er die de vol­ gende dag met een taart komen aanzet­ ten." Als het erg druk is helpt Irma Peijnen­ burg 'achter', in de hal met de sorteer­ machine, de smjmachine, de drukper­ sen en de vouwmachine. Een hels ka­ baal maken ze samen. Het is niet altijd even leuk om er te staan, maar appara­ ten hebben ook voordelen. Ze wijst naar het seal­apparaat, de machine die pakken papier en dozen van een strak plastic omhulsel voorziet. Er staan een paarbekruimelde bordjes op. "Hij is flink warm. We gebruiken hem als tosti­apparaat."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen