Ad Valvas 1993-1994 - pagina 399

?T 1991 ) VALVAS 31 MAART 1994

rfondl

PAGINA 3

IVIeer invloed studenten op onderwijs

lederland dreigt weg te zakken als iroduktief onderzoeksland ^leidooi voor betere voedingsbodem nk Steenkamp

Ins l a n d s t a a t n o g sterk in e e n ireed scala v a n v a k g e b i e d e n . D a t jlilkt u i t e e n r a p p o r t o v e r d e t o e ­ stand v a n d e N e d e r l a n d s e w e t e n ­ schap. M a a r d i e p o s i t i e r a a k t o n d e r ­ iiijnd door dalende uitgaven en een « a g a a n t a l s t u d e n t e n in d e e x a c t e mget vakken. undt .ecre I Volgens de onderzoekers zijn weten­ 1 mi' schap en techniek niet erg geliefd en al­ wee leen met imago­campagnes verandert dat met. O m het draagvlak te verster­ ken, moet de overheid meer investeren ente in onderzoekprogramma's met duidelijk iheel maatschappelijk nut. Pas als de overheid Ikun Ipat zien dat het ernst is met het vormen lam^i van een kennisintensieve samenleving, rsite zullen bedrijven en burgers aan weten­ exti schap en technologie 'een meer promi­ nente rol toedichten'. e uil j D a t staat in het Observatorium­rap­ leers | o r t waarin Leidse en Limburgse onjder­ ussei loekers de toestand van de Nederlandse al d­ wetenschap schetsen. Ze baseren h u n gege stellingname op de spanning die uit h u n ns d 'indicatoren' naar voren komt: de we­ rijgei tenschap in ons land heeft nu nog een behoorlijke 'output', maar de voedmgs­ bodem daarvoor raakt ondermijnd. Over de output stelden de rapporteurs J WVCI

voor het ministerie van ow uitgebreide statistieken op, die voor ons land gun­ stig uitpakken. Het aantal internationa­ le publikaties is behoorlijk, in enkele vakken zelfs zeer goed. E n de 'impact' ervan, afgeleid uit hoe vaak ze geciteerd worden, is hoog. Die grote invloed geldt vooral voor de exacte vakken, waar Nederlandse publi­ katies de laatste tien jaar precies een kwart vaker werden aangehaald dan het 'wereldgemiddelde'. Vooral in de mate­ riaalkunde, landbouwwetenschappen, wiskunde en informatica en sinds eind jaren tachtig enkele technische vakken slaat Nederland een p n m a figuur. Maar ook sterrenkunde en tandheelkunde worden veel geciteerd. I n de alfa­ en gammavakken is het beeld wisselender. Sociale en politieke wetenschappers en hun collega's bij letteren publiceren, volgens maatstaven van hun vak, wei­ nig. Economen schrijven veel, maar worden weinig geciteerd. En het omge­ keerde geldt juist voor de alfa's: het wei­ nige dat die publiceren, trekt gemiddeld veel aandacht.

Afkalven Nederlands onderzoek heeft interna­ tionaal veel invloed. En toch zijn de op­ stellers van het rapport bezorgd. Want de voedingsbodem voor sterk onderzoek is aan het afkalven. T e n eerste door geldgebrek. D e on­

derzoeksuitgaven door bedrijven zijn sinds 1987 scherp gedaald, met meer dan een kwart. Vooral Philips snoeide. Maar in datzelfde jaar begonnen ook de overheidsuitgaven in te zakken. I n ande­ re landen was er juist een stijging. Op de ranglijst van 'kennisintensieve' landen is Nederland daardoor de aansluiting kwijt op toplanden als de VS, Duitsland en Japan: ze steken relatief anderhalf keer zoveel in onderzoek. D e voor­ sprong op Fransen, Engelsen, Belgen en Scandinaviërs is verdwenen of slinkt.

Exacte vakken De andere bron van zorg ­ vorige week nog voor heel Europa onderstreept in een rapport van industriëlen ­ is de in ons land extra lage prioriteit van de exacte vakken. Dat betreft zowel de ver­ deling van geld als het aantal studenten. Minder dan een kwart van de universi­ taire studenten kiest een technische of bètastudie. D e populaire alfa­ en gam­ mastudies zorgen meer nog dan elders voor werkloosheid onder hoger opgelei­ den, terwijl er tegelijk een tekort aan top­ onderzoekers en ­technici dreigt. D e opstellers van het rapport wijzen erop dat juist ons land op zijn tellen moet passen. Vijf multinationals zijn goed voor de helft van de bedrijfsre­ search en deze bedrijven kunnen dat werk relatief eenvoudig naar het buiten­ land verplaatsen. Een signaal is het feit

dat Nederlandse bedrijven wel veel oc­ trooien aanvragen, maar dat dertig pro­ cent ervan de oogst is van elders uitge­ voerd onderzoek. Als gemeenschappelijke oor2aak van geringe onderzoeksuitgaven en lage stu­ dentenaantallen bij de meest research­ gerichte studies noemen de rapporteurs de matige interesse van het Nederlandse publiek voor natuurwetenschap en de kritische houding tegenover bepaalde technologieën. Het draagvlak voor ont­ wikkeling van een concurrentiekrachti­ ge, kennisintensieve samenleving is daardoor niet erg sterk. Maar met alleen imagocampagnes is dat probleem met op te lossen. De over­ heid zelf moet een sterk 'commitment' aangaan om te mvesteren in wetenschap en technologie ­ op een manier die voor het grote publiek herkenbaar is. De schrijvers van het Observatoriumrap­ port doen hier een suggestie die vorig jaar ook gedaan is door de Adviesraad voor Wetenschaps­ en Technologiebe­ leid (AWT). Namelijk: kies duurzame ontwikkeHng als centraal thema voor technologiebeleid. D e resultaten zullen niet alleen goed voor het milieu zijn, maar ook voor de 'publiekshouding ten opzichte van technologie en weten­ schap'. (HOP)

erge groti ;nter ns t( r he i; wi at dl mdi "Deze foto steekt met kop en 1 be schouders boven de andere )0t') inzendingen uit", zei Gert de Jager, ister die namens de j ury afgelopen hun donderdag de uitslag bekend ' e so­ niaakte van de fotowedstrij d die liet eden Algemeen Cultureel Centrum en het Vormingscentrum hebben igin georganiseerd. Het thema was 'de >rps­ kunst van het leven', waaraan ook op een reeks lezingen en een srhilderproject waren gewij d. Slechts acht inzendingen kwamen binnen. "Een beetj e teleurstellend," vindt De Jager, die programmacoördinator bij het ACC is. Maar volgens hem was de kwaliteit van alle foto's bij zonder goed. Lonneke Bar, derdej aars studente Woord en Beeld, maakte de winnende foto drie j aar geleden in n, Utrecht. Volgens de jury geeft de on foto een originele kij k op het n- thema. "Het laat zien hoe simpel de an kunst van het leven kan zij n." De winnares had een wat andere kij k op haar inzending. "Het was een beetje provocerend bedoeld. Voor mij lijkt het net of die zwerver ligt opgebaard. Dan is het een soort daodsfoto. Maar andere mensen denken weer dat hij lekker in het zonnetje ligt." De winnares is niet professioneel met fotografie bezig, maar zou er later 'best iets' mee V iüen doen. De prij s bestaat uit een ë ote wissellij st voor foto's of affiches. (DdHb

e kunst van het leven

Nog veel t e veel s t u d e n t e n w o r d e n g e d w o n g e n e e n financiële b i j d r a g e te b e t a l e n v o o r e x c u r s i e s , a p p a r a ­ tuur e n zelfs h e t g e b r u i k v a n d e k a n ­ tine. D e L a n d e l i j k e S t u d e n t e n v a k ­ bond (Lsvb) wil d a t d a a r o n m i d d e l ­ lijk e e n e i n d e a a n w o r d t g e m a a k t . Volgens de wet moet een student kun­ nen studeren zonder dat zijn universiteit of hogeschool hem opzadelt met onvrij­ VMllige extra kosten. Er mag alleen geld gevraagd worden voor faciliteiten die de student kan weigeren, zoals readers. Het

Letterlijk komt er in de wet te staan dat de studenten tot taak krijgen om de faculteitsraad te adviseren over 'alle aangelegenheden betreffende het on­ derwijs'. Gevraagd of ongevraagd. Minister Ritzen heeft dit onlangs voorgesteld aan de Tweede Kamer. Deze zal hiermee m mei instemmen, zo mag worden aangenomen. De oplei­ dingscommissie wordt voortaan be­ noemd door de faculteitsraad. Naast het uitbrengen van adviezen wordt haar taak om jaarlijks de uitvoenng van de onderwijs­ en examenregeling te beoor­ delen. Eerder was al vastgelegd dat de helft van de commissie moet bestaan uit studenten. Ritzen wil dat studenten zich meer kunnen bemoeien met het onderwijs in h u n vakgroep of faculteit. De klachten daarover zijn nog altijd legio. Een ster­ kere rol voor de universitaire oplei­ dingscommissies (voorheen: studierich­ tingscommissies) kan de studenten meer zelfvertrouwen geven om in actie te komen. De wetswijziging loopt vooruit op een integrale aanpassing van de regels voor de bestuursstructuur van universiteiten. Ritzen heeft de Kamer daar reeds apart voorstellen voor gedaan. De minister kon het echter nog niet met het parle­ ment eens worden. Voor het hbo is de wet wel reeds aangepast. (PE, HOP)

Lijsttrekkers in debat 7f't

T e r g e l e g e n h e i d v a n d e verkiezin­ g e n v o o r d e u n i v e r s i t e i t s ­ e n facul­ teitsraden organiseert de studenten­ v a k b o n d SRVU e e n d e b a t t u s s e n d e drie u n i v e r s i t a i r e s t u d e n t e n f r a c t i e s . Eerst zullen de zittende fractievoorzit­ ters van de Progressieve Studenten Ver­ eniging (PKV), de Vrije Universiteit Stu­ denten Organisatie (Vuso) en de kies­ vereniging van het vu corps het gevoer­ de beleid verdedigen. Daarna komen de nieuwe lijsttrekkers aan het woord om de goede voornemens uiteen te zetten. D e stembiljetten voor de verkiezingen worden op 15 april verstuurd. D e biljet­ ten moeten 16 mei ingeleverd zijn. Het debat vindt plaats op maandag 11 april om 15.30 uur in zaal 15A­02 van het hoofdgebouw. (DdH)

Arrestatie VUstudenten onterecht D e politie e r k e n t d a t er w a a r s c h i j n ­ lijk e e n fout is g e m a a k t bij d e a r r e s ­ tatie v a n t w e e v u ­ s t u d e n t e n . D e t w e e w e r d e n in d e n a c h t v a n 2 4 fe­ bruari voor het bordes van het hoofdgebouw opgepakt wegens fietsendiefstal.

.SVb wil verbod op 'vrijwillige' bijdrage Pieer Evelein

S t u d e n t e n in o p l e i d i n g s c o m m i s s i e s krijgen er v o l g e n d studiejaar e e n wettelijk h a n d v a t bij o m m e e r i n ­ vloed uit te oefenen op het onder­ wijs a a n h u n universiteit. H u n b e ­ v o e g d h e i d o m zich t e b e m o e i e n m e t het onderwijs wordt een wette­ lijke t a a k .

collegegeld is volgens de wet de enige verplichte bijdrage van een student aan zijn onderwijs. In de praktijk lappen vooral hogescho­ len die regel aan h u n laars. Studenten betalen enkele tientjes tot honderden guldens voor onderdelen die zij niet kunnen missen, of waarvoor geen alter­ natieven worden aangeboden. Volgens de LSvb beseffen studenten meestal niet dat zij de bijdrage kurmen weigeren. Waar zij dat doen, ontstaan vaak con­ flicten. D e LSVb noemt een lerarenopleiding Duits die 450 gulden vraagt voor een verplichte excurüe naar Berlijn. Studen­

ten van een heao moeten 150 gulden be­ talen voor 'onderhoud aan gebouwen en gebruik van de kantine'. I n Eindhoven worden studenten gedwongen een dure laptop aan te schaffen. Een agrarische opleiding laat de studenten bescher­ mende kleding kopen voor een praktijk­ stage van een week. Daarna hebben zij de kleding nooit meer nodig. Aan universiteiten komt de ongewens­ te 'vrijwillige' bijdrage steeds vaker voor, is de indruk van de iLSVb. Een hoogleraar organisatiesociologie van de Universiteit van Amsterdam vroeg onlangs aan zijn studenten vijftig gulden nakijkkosten. Hij is inmiddels tot de orde geroepen.

Het ministerie van onderwijs moet paal en perk stellen aan dergelijke, 'on­ wettelijke' praktijken, aldus Lsvb­be­ stuurder M . Hurenkamp. Dat zou kun­ nen door heldere, niet mis te verstane richtlijnen uit te vaardigen. D e kans daarop is echter niet groot, laat een woordvoerder van Onderwijs weten. Op aandrang van studenten stuurde minister Deetman (ondervdjs) al in 1989 een brief naar hogescholen om h u n op de vingers te tikken. Hoewel de situatie sindsdien is verbeterd, krijgt de LSVb nog regelmatig klachten over 'vrij­ willige' bijdragen. (HOP)

"Er is gewoon een fout gemaakt", zegt politie­agent Camero van het bureau Van Leijenberghlaan. "Die jongens hebben vanuit de stad gelopen, pakken bij de v u zomaar een fiets en rijden weg. Dat was verdacht. Ze zijn toen door col­ lega's voor ondervraging opgebracht." Probleem was dat de studenten niet konden bewijzen dat de fiets h u n eigen­ dom was. Er zat geen slot op de fiets en dus hadden de studenten geen sleuteltje waarmee zij konden aantonen dat zij wel degelijk de rechtmatige eigenaar waren van het vehikel. "De volgende ochtend zijn de jongens verhoord", ver­ telt agent Camero. "Mijn mening is dat die jongens geen diefstal hebben ge­ pleegd. Daarom zijn ze na verhoor ook direct vrijgelaten." Of de twee studen­ ten h u n fiets snel terugkrijgen, blijft nog onduidelijk. Hoewel ook de politie m­ middels overtuigd is van de onschuld van de twee, moet de officier van justi­ tie zich verder over de fiets uitlaten. D e studenten hebben inmiddels een brief aan de politie geschreven waarin zij hun beklag doen over de gang van zaken. (EE)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen