Ad Valvas 1993-1994 - pagina 187

JDVALVAS 25 NOVEMBER

195

PAGINA 7

1993

De vier W's van Egbert Boeker Nieuwe rector magnificus heeft een idealistische inslag faarden, waarheid, raardigheid, ijsheid. Dat zijn de ier W's die voorop itaan voor rof.dr Egbert Boelter, ie Cees Datema is ipgevolgd als rector lagnificus van de 'rije Universiteit, loeker tieeft er zin in. et enige dat er nu lij inschiet is het lalen van een frisse eus tussen de liddag. "iVlaar dat is lagen op niveau."

iui .en e

en 'cht o's

Rector Egbert Boeker: 'Het gevaar dat de universiteit bedreigt heet cynisme, egoïsme, cultuurpessimisme'

Ben Rogmans Midden in de Isarner van de rector mag­ nificus staat een uitgevouwen paraplu c sft te drogen. Egbert Boeker (56) staat op, ooi begint te ijsberen, vouwt de paraplu netjes in en tikt al pratend, glimlachend en gesticulerend met de punt van het regenscherm op de vloer. Zet af en toe een voet op tafel en leunt met de elle­ boog op de vooruitgestoken knie. D a n volgt weer een loopje met zwaaiende paraplu, bijna parmantig, maar daar­ voor net iets te energiek. Is dit nu het prototype van de 'grijze mannencul­ tuur' die sommigen zo karakteristiek vinden voor de vu? Wat Boeker nog het meeste mist in zijn nieuwe functie, is de mogelijkheid om tussen de middag even een halfuurtje door het Amsterdamse Bos te kuieren. N u de motor is verkocht ('te onveilig, te vervuilend') en het reizende leven zich in het openbaar vervoer afspeelt, is er te weinig frisse lucht in het leven van de rector. " D e agenda is overvol. H e t gaat iets beter dan in het begin, maar tijdens de lunch heb ik niet meer dan tien minuten om even een frisse neus te halen. Maar ja, tijdgebrek is een klacht van alle rectores, en het is natuurlijk klagen op niveau: er zijn ergere dingen in het leven."

Collegiaal Boeker heeft een vrij helder beeld van de dingen die hij wil bereiken als rector magnificus. " H e t eerste jaar, heb ik b e ­ n ver­ sloten, wil ik vooral intern op de v u bezig zijn. Nieuwe dingen worden voor­ is al geaccepteerd van nieuwe mensen. se Nu luisteren ze nog naar me. In het 1­ tweede jaar is dat al een stuk minder." "Voordat ik voor het eerst een vergade­ ring a's lid van het college van bestuur had, heeft Harry Brinkman ook gezegd: 'Zoj nu houd ik een jaar lang mijn iie mond over de universiteit en mag jij jn praten.' Dat vond ik bijzonder collegi­ ;rs aal. Ze willen m e de kans geven o m een eigen inbreng te hebben, ze willen me Ie­ bewust niet voor de voeten lopen. En le iedereen weet dat ik nogal idealistisch ben ingesteld, dus men weet ongeveer ­jwat er van mij te verwachten valt." fHoe lang ik als rector in het college ?e l'lijf, staat nog allerminst vast. Elke uni­ ï'ersiteit heeft daarover eigen regels, en ug op de vu geldt een periode van twee Baar. We hebben gezegd dat er alleen s

nog een periode aan vast wordt geplakt als we het goed met elkaar uithouden." D e kern van wat Boeker de universiteit wil meegeven vat hij samen in de 'vier W's': waarden, waarheid, waardigheid en wijsheid. "Die zullen terugkomen in elk artikeltje dat ik schrijf en in elk toe­ spraakje dat ik houd. D e belangrijkste verworvenheid in het wetenschappelijk onderwijs van de afgelopen twintig jaar vind ik dat er veel meer eenheid is ge­ bracht in de studieprogramma's. Door de druk van buiten zijn we gewoon ge­ raakt aan interne en externe kwaliteits­ toetsen. D e programma's zijn tegen het licht gehouden en op papier gezet. Vroeger deed iedereen wat hij wilde, nu is er meer samenhang. W e weten ook meer van elkaar wat we doen." "Die eenheid geldt vooral voor het vak­ inhoudelijke deel van de studiepro­ gramma's. W a t ik n u beoog is dat er ook meer eenheid komt in de culturele ­ en vormingsaspecten van de studies. Ik noem dat de waarden, de eerste W. Op dat punt weten de meeste docenten nog niet van eikaar wat ze doen. H e t gebeurt te veel hapsnap." "Ik wil daar meer aandacht voor en ook proberen er meer lijn in te krijgen, door alle faculteiten heen. Je kunt daarover natuurlijk heel cynisch doen en een beetje mopperen dat de bestuurders niet deugen enzo, maar dat lijkt me niet de beste houding om jonge academici voor de volgende vijftig jaar op de we­ reld te zetten. Er moet hoop zijn. H e t is nu veel moeilijker dan toen ik studeer­ de, in de jaren vijftig. We zaten toen in een periode van opbouw, van groei. N u is het andersom en op z'n best gaan we niet te veel achteruit."

Waarheid D e tweede W staat voor waarheid. "Als er vu­Amsterdam op een rapport staat, moet dat een betrouwbaar rapport zijn. Niet naar de mond van opdrachtgevers geschreven. Niet alleen gericht op toe­ passingen of onder pressie van belan­ gengroepen. De wetenschapsbeoefe­ ning aan de Vrije Universiteit moet sterke elementen van onafhankelijk­ heid, betrouwbaarheid hebben. Steeds meer geldbronnen eisen wetenschappe­ lijke resultaten die praktisch bruikbaar zijn, bijvoorbeeld de EG­programma's en het derde geldstroom­onderzoek. Op zichzelf is daar niets tegen, mits het niet leidt tot wetenschappelijke uitspra­

ken die niet deugen, of die te ver gaan om de opdracht­ of subsidiegever tevre­ den te stellen, zoals ik op allerlei andere plaatsen, tot en met Princeton heb zien gebeuren." "Ik ben rond 1980 vice­voorzitter van de PPR geweest. Maar uiteindelijk wringt er toch iets tussen politiek en wetenschap. Binnen die partij was er een stroming die niet alleen de bestaan­ de kerncentrales wilde sluiten, maar ook de onderzoekscentrales in Petten en Delft. Ik was daar tegen. Het is toch onzin om wetenschappers te verbieden om onderzoek naar kernenergie te doen? Het voorstel om alles te sluiten heeft het toen gelukkig niet gehaald, maar ik vroeg m e wel af wat ik had moeten doen als het het wel had ge­ haald. Een voorstel verdedigen waar ik niet achter stond... Hier op de v u hoef ik nooit compromissen te sluiten tussen mijn gewone geweten en mijn weten­ schappelijke geweten. D a t is het unieke van deze instelling."

Waardigheid "Een derde element is waardigheid. Dat uit zich bij liturgische vieringen, bij het afscheid van hoogleraren, waarvan de v u meer werk maakt of wil maken dan sommige andere instellingen. De toespraakjes bij de uitreiking van de doctoraalbullen zijn onderhand in N e ­ derland tamelijk uniek. H e t zegt iets over de zorgvuldigheid waarmee je ook dat soort gebeurtenissen benadert." "Neem bijvoorbeeld de ontvangst op 20 november van de nieuwe hooglera­ ren. W e verwelkomen ze in de boven­ zaal van de Nieuwe Kerk. Moet je na­ gaan, in hartje Amsterdam, in de kerk waarvan Abraham Kuiper tijdens de doleantie nog eens een deur heeft inge­ slagen om binnen te komen. In een hele bijzondere, maar ook persoonlijke sfeer halen we de nieuwe hoogleraren van de vu binnen. Daar kunnen ze aan de UVA niet aan tippen!" D e vierde W is van wijsheid, voor Boe­ ker een alomvattend begrip, zoals je het in Spreuken en Prediker tegenkomt. Boeker: "Ik heb de afgelopen weken meer wijsheid aangetroffen dan ik had verwacht. Ik ben zelfs verrast over de instemming bij het college van decanen en de mensen bij Wijsbegeerte met het plan om de kwaliteit van de vormings­ aspecten in de studieprogramma's te verbeteren. Voor een deel gebeurt dat

natuurlijk onder druk van de buitenwe­ reld en de concurrentie met andere uni­ versiteiten, maar ik voel toch ook een houding van 'we moeten met z'n allen een goed produkt maken'." "Als ik het over waardigheid heb, ben ik op zoek naar iets dat voor alle cultu­ ren geldt, niet alleen voor de christelij­ ke. Tegen de economiestudenten heb ik onlangs gezegd: over twintig jaar is twintig procent van de studenten in de collegezaal gekleurd. Daar moet de v u mee leren leven. Er is ook niks ver­ keerds aan om te zoeken naar een litur­ gische viering die ook voor moslims ac­ ceptabel is. Desnoods zetten we een moskee op de campus, waarom niet. Mits de waardigheid blijft behouden. Een voorbeeld. Ik was laatst bij tand­ heelkunde op bezoek. Daar hebben ze een vrouw die zorgt voor de intake van buitenlandse studenten. Daar blee^ al gauw dat met name moslim­studenten er moeite mee hebben dat ze voor een plaats afhankelijk zijn van een vrouw. In die situatie gaat voor mij de waardig­ heid van de vrouw verre boven die van de waardigheid van andere culturen. Als ze daar moeite mee hebben, gaan ze maar etgens anders studeren."

Cynisme Betekent het verhaal van Boeker nu dat er op de VU meer ruimte komt voor menselijkheid, gezelligheid en warmte? Boeker proeft het woord warmte, staat op, pakt een stukje papier en schrijft op: ' W A R M T E ' . Hij lijkt tevreden en zegt: "Weer een W erbij. Warmte. Ja natuurlijk." Hij plant zijn voet weer eens op tafel. Glimlacht. "Ik heb het ze verteld, de commissie die de kandida­ ten selecteerde voor het rectoraat. Ik ben een idealist en ik wil dat uitdragen. Geen cynisme maar hoop. Ik hou geen verhalen over de structuur van het we­ tenschappelijk onderwijs, of over een salarismaatregel van drietiende procent. Dat is allemaal zo verschrikkelijk saai en ik ben daar ook niet geschikt voor. Het gevaar dat de universiteit bedreigt komt niet uit D e n Haag. H e t komt van binnenuit en het heet cynisme, egoïs­ me, cultuurpessimisme." "We zijn nu bezig met een instellings­ werkplan, dat moet in mei 1994 bij de minister zijn. Daarin zal iets van de W's terug te vinden zijn. H e t ambitieniveau is hoog, maar we hebben hier een be­ trekkelijk homogene groep docenten en

Nico Boink, AVCAU

ik hoop wat extra medewerking te krij­ gen door alle faculteiten te bezoeken."

Reclame Is Boeker dan niet het tegendeel van de moderne universitaire manager, die trots meldt dat zijn universiteit een omzet van zoveel honderden miljoenen per jaar heeft? "Ik heb er geen enkele moeite mee om ook in die termen over de universiteit te spreken. D e boel moet goed bestuurd worden. Ik ben bijvoorbeeld ook hele­ maal niet tegen de reclamecampagne die de v u voert, mits we kunnen waar­ maken wat we beloven." Boeker wijst op enkele brieven m e t de Griffioen: " D a t is toch ontzettend leuk, al die vogeltjes.... Natuurlijk is dat een tijdsbeeld. Over tien jaar hebben we misschien weer een ander logo. D e tra­ dities zou ik niet kwijt willen raken, zoals het symbool, de maagd in de tuin, dat gemaakt is bij de oprichting van de universiteit." Vervolgt: "Neem nou die reclame op de trams.... al voordat de v u daarmee bezig was heb ik zelf ook reclame ge­ maakt op de tram. D a t was in mei 1990. Op lijn 1 reed de zogenoemde Liefdestram, een stunt van een recla­ mebureau. En ik heb toen op die tram laten zetten 'Marian, 31 jaar grote lief­ de, Egbert'. Ik ging op het L eidseplein zitten met een kleinzoon. E n toen die tram voorbij kwam, richting Centraal Station, heb ik mijn vrouw gebeld en gezegd dat ze even op het L eidseplein naar iets moois moest komen kijken. Ze kwam en een kwartiertje later kwam de liefdestram weer terug van het CS over het L eidseplein. Prachtig toch?"

g. -^^g^gVgf^^X >J4?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen