Ad Valvas 1993-1994 - pagina 455

ADVALVAS 28 APRIL 1994

PAGINA 9

HAFMO doet VU aan D66-lijsttrekker spreekt gezelschap van leraren toe op 'Dag van de Staatsinrichting' Peter Boerman Statig kwam hij binnen. Voorgegaan door een snorrende camera, het blauwe jasje open, de schouders een beetje opgetrokken, met de bekende gulle lach om de lippen. D e zaal zat nog onoplettend aan de kofEe, maar kreeg al gauw in de gaten dat hij achter de sprekerstafel was gaan zitten. Prompt werd het stil. Van Mierio is een ster in de Nederlandse politiek, dat was in de zaal te voelen. Hij is waarschijnlijk de enige Nederlander die alleen al aan zijn voorletters herkend wordt. "Dat zo'n man speciaal voor ons hier naar toe komt", fluisterde een leraar uit een klein dorp in de provincie Gelderland. Even was Van Mierio 'gewoon een andere leraar maatschappijleer'. Dagvoorzitter dr H.J. Langeveld, werkzaam bij de vakgroep geschiedenis van de vu, meende dat de goede opkomst bij de 'dag van de staatsinrichting' vooral te danken was aan de actualiteit van het onderwerp. Maar zou de opkomst even hoog zijn geweest zonder HAFMO? Langeveld verwees naar wat het dagblad Trouw de afgelopen week over Van Mierio schreef. "Veertig jaar televisie heeft slechts een mediagenieke politicus opgeleverd, die inmiddels tot de dinosaurussen van de politiek is gaan behoren", citeert hij. "Het avontuur heeft hem altijd gelokt. Diep in zijn hart is hij een bohémien. Mag ik u voorstellen: Hans van Mierio." N a het applaus werd het even stil. De lijsttrekker van D 6 6 keekrustig rond voor hij begon. "Ik heb de uitnodiging voor deze dag aangenomen omdat het voor mij een moment van rust en kalmte zou zijn in het rumoer van de verkiezingscampagne, en misschien ook wel omdat u, die de staatsinrichting aan anderen duidelijk moet maken, misschien wel het belangrijkste gehoor van een politicus bent." D e uit het hele land naar de vu afgereisde leraren ziaten meteen recht overeind. Het instituut voor didactiek en onderwijspraktijk van de v u kon zich in de handen wrijven. Met Van Mierio hadden ze een goeie m huis gehaald.

Het auditorium was aardig gevuld afgelopen donderdag, dat wel. Maar een gemiddelde verkiezingsbijeenkomst trekt meer publiek. Toch had D66-lijsttrekker Hans van Mierio het geven van een lezing over de Nederlandse staatsinrichting verkozen boven een dagje Artis of de welbekende wandeling door de oude wijken. slechts een aantal punten op papier staan, de uitwerking van zijn verhaal deed hij al improviserend. Steeds meer kwam de politicus in Van Mierio boven. Hij begon een tirade tegen het CDA. "Die partij is zo oppermachtig dat we denken dat het een meerderheid is. En dat is precies wat er volgens mij mis is met onze democratie." Hij verontschuldige zich even voor zijn politieke stellingname. "Ik probeer zo afstandelijk mogelijk te praten, maar ik kan niet in één nacht afkicken, dus zal er af en

toe een zweem doorklinken van waar ik me zo dadelijk weer mee ga bezighouden." Wanneer de 'Dag van de staatsinrichting' niet nu, maar op een willekeunge andere dag ver na de verkiezmgen zou zijn georganiseerd, hadden hij waarschijnlijk een andere verhaal verteld. "Dat staatsinrichting een vak is dat leerlingen niet aanspreekt is een probleem van de politiek", vervolgde Van Mierio. "Onze staatsinrichting is in 1917 vast komen te liggen en nog

Steeds niet veranderd. De huidige politiek doet me denken aan de buurman die zijn huis verbouwd heeft, maar je vervolgens geen blik gunt om al dat moois te aanschouwen. De mensen lopen niet snel warm voor iets dat achter een schuttmg ligt." Zo praatte Van Mierio vrolijk door. Over vervreemding, de legitimatie van de macht, over het monisme, kortom: alle oude thema's van D 6 6 passeerden de revue. D e zaal luisterde ademloos toe. N a ruim een uur moest voorzitter Langeveld Van Mierio tot zijn spijt vragen een punt achter zijn betoog te zetten. Het referendum en de gekozen minister-president zouden misschien nog in de discussieronde aan de orde kunnen komen. De tijd drong immers, en de campagnekaravaan stond buiten al weer klaar voor de volgende activiteit. Maar eerst kreeg professor Hans Righart nog een beurt. D e veertigjarige professor geniet vooral via HP/De Tijd nationale bekendheid, maar toonde zich ook een boeiend spreker, met ge-

voel voor humor. "Gisteren zag ik op televisie zo'n programma met toevallige passanten die politieke vragen gesteld kregen. Eentje dacht dat het GPV gemeentelijke politieverordening betekende. Een ander dacht dat het CDA stond voor centrum democraten Amsterdam. Als Hans Van Mierio nog lang als de dinosaurus van de Nederlandse politiek wordt geïntroduceerd, zal misschien ook de D van D 6 6 van betekenis veranderen." Dagvoorzitter Langeveld greep al snel in, vanwege Van Mierlo's andere verplichtingen. "Het lijkt me niet goed dat meneer Van Mierio, nu hij nog geen premier is, toch al de maximumsnelheid moet overschrijden." De zaal lachtte. Van Mierio stond op, bedankte zijn gehoor voor de geboden aandacht en liet zich in de armen vallen van zijn campagnestaf die de partijleider begeleiden naar zijn volgende adres.

Afkicken Al na een minuut of vijf had de fractievoorzitter van D 6 6 de lachers op zijn hand. Het kostte de partijleider zichtbaar moeite zijn stokpaardjes op stal te laten. "Kinderen zijn emotieloos ten opzichte van de inrichting van de democratie", vertelde hij. "En dat zijn ze, omdat hun ouders dat ook zijn. De maatschappij is wezenlijk veranderd, maar de staatsinrichting is hetzelfde gebleven. Dat is eigenlijk onvoorstelbaar." Van Mierio toonde zich een mnemend leraar. Met een hand in de broekzak en de andere hand soms tot een vuist gebald, soms weids gebarend om zijn woorden te illustreren, stak de mogelijke premier in spe een behoedzaam geformuleerd betoog af. Van Mierio had

Hans Van Mierio: 'De mensen lopen niet snel warm voor iets dat achter een schutting ligt'

Peter Wolters - AVC/VU

'Je kunt niet solidair zijn met iedereen' Studenten in debat met Wallage en Van Traa Jan-Jaap Heij E e n p o d i u m vol P v d A - k o p s t u k k e n is nog geen garantie voor een interess a n t discussie. O n d a n k s d e a a n w e zigheid v a n p r o m i n e n t e n als m i n i s ter P r o n k , s t a a t s s e c r e t a r i s W a l l a g e en k a m e r l i d V a n T r a a bij e e n d o o r de sociaal-democraten georganiseerd d e b a t m e t s t u d e n t e n over m i gratie, w a s d e s t e m m i n g m a t . Alle aanwezigen waren het van harte eens. Het debat, dat afgelopen dinsdag in het gebouw van de rechtenfaculteit van de UVA gehouden werd, stond m het teken van ontwikkelingssamenwerking en migratie. De tamelijk gevoelige vragen die daarbij aan de orde kwamen - 'Is N e derland een migratieland?' en 'Wat is nu precies het nut van ontwikkelingshulp?' - zorgden voor een behoorlijk goed gevulde zaal. Veel vuurwerk leverde dat echter niet

op, voornamelijk omdat de aanwezige studenten - voor een groot deel afkomstig van de sociaal-wetenschappelijke faculteit van de UVA - en de aanwezige politici het over de meeste zaken van harte eens waren. Pronk bijvoorbeeld, die in een inleiding uiteenzette waarom hij vindt dat Nederland een immigratieland is en in de toekomst ook blijft, kreeg deze avond niet de kritiek die zijn standpunten doorgaans ontlokken aan collega-politici van andere partijen . D e wereld is sinds de val van de Berlijnse M u u r sterk veranderd, zo betoogde de minister. Veel meer landen hebben te maken met conflicten, die vaker dan vroeger het karakter van een burgeroorlog hebben. De internationale rechtsorde heeft op dergelijke conflicten nog geen antwoord bedacht: ze is toegesneden op het bewaken van de vrede tussen grote ideologische blokken, niet op het beheersen van binnenbranden. Vandaar dat er zoveel oorlogen van het type 'Bosnië' ontstaan, en vandaar ook dat die oorlogen zo lang

blijven slepen. Het gevolg: grote hoeveelheden vluchtelingen. Die komen voor een relatief bescheiden, maar toch niet onaanzienlijk deel in het Westen terecht, en dat zal in de toekomst zo blijven. Daarnaast zijn de welvaartsverschillen in de wereld zo groot dat er altijd mensen om economische redenen naar de rijke landen zullen komen. West-Europa zal daarom ook in de toekomst geconfronteerd blijven worden met een behoorlijke hoeveelheid asielzoekers en migranten, aldus Pronk.

Probleem Daar konden de zaal en Pronks collega's zich wel in vinden. D e vraag rees echter wat dan te doen met al die vluchtelingen. D e politiek heeft geen goed antwoord op de vluchtelingenstroom, zo constateerden de aanwezige studenten: politici organiseren de opvang met goed, ze scheren economische en politieke vluchtelingen over een kam en ze bediscussiëren de problema-

tiek in nogal dubieuze termen. Het Kamerlid Van Traa, in zijn fractie vaak net zo'n eenling als Pronk in het kabinet, kon niet anders dan die constateringen volmondig beamen. "De politiek wekt de indruk dat ze het probleem niet aankan." D e vluchtelingen in Nederland zijn daarom vooral een bestuurlijk probleem, zo merkte hij op in een werkgroep die volgde op Pronks inleidmg. "Het gaat met zozeer om de vraag of Nederland vol is, maar om de omgang van de overheid met het probleem. Minister D'Ancona heeft wel eens met haar handen in het haar op TV gestaan: ze wist het ook niet meer. Ik vind dat zeer onverstandig. D e overheid kan niet alles oplossen, maar ze moet niet doen of het probleem onbeheersbaar is. Dat is niet zo: door meer flexibele voorzieningen, waarin rekening gehouden wordt met een plotselinge stijging van het aantal belangstellenden, kunnen vluchtelingen wel degelijk goed opgevangen worden. Bovendien vind ik

dat er een soort project-manager moet komen, die alle bureaucratische troebelen kan omzeilen door de eindverantwoordelijkheid voor alle aspecten van de vluchtelingenproblematiek te nemen." Ook daar kon de zaal zich best in vinden, zo bleek. Pas tijdens het afsluitende debat, onder leiding van Annemarie Grewel, klonk één hele kleme dissonant. "Als nu blijkt dat het nauwelijks mogelijk is om onderscheid te maken tussen economische en politieke vluchtelmgen, waarom dan niet iedereen toegelaten?" wilde iemand weten. Dat was Van Traa, die de hele avond braaf genuanceerd sociaal-democratisch was gebleven, net even te progressief. " K o m nou zeg. Als je niemand weigert, komen er veel te veel vluchtelingen. Je kunt niet solidair zijn met iedereen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen