Ad Valvas 1993-1994 - pagina 116

PAGINA 8

AD VALVAS 14 OKTOBER 1993

Teamspirit bepaalt hockeysucces 'Positieve feedback is onmisbaar' De organisatie had het prima voor elkaar: op een paar lege plekken na was de aula afgelopen vrijdag goed gevuld. Het symposium onder de titel 'De wisselwerking tussen sport en psychologie' trok niet alleen veel belangstelling van studenten bewegingswetenschappen en psychologie, maar ook de landelijke pers zat vooraan.

Sport Peter Boerman "In dit Oranje is geen ruimte voor een uitzonderingspositie", zei Ruud Gullit al eerder dit jaar. Reden waarom liij woensdagavond bij de cruciale wed­ stnjd Nederland­Engeland verstek liet gaan. Zowel de in topvorm verkerende Gullit als bondscoach Advocaat bleken beiden te huiverig om de telefoon te pakken.

Mieketine Wouters en Wietske de Rui­ ter weten inmiddels ook wat het is om met de trainer overhoop te liggen. Bei­ den spelen al enige tijd in het Neder­ lands dameshockeyteam. Afgelopen vrijdag namen ze samen de laatste le­ zing voor hun rekening op het symposi­ um 'De wisselwerking tussen sport en psychologie'. H u n thema: tophockey en teamgeest. D e lezing was niet alleen interessant voor tophockeyers. Ook in het bedrijfs­ leven heeft teambuilding de afgelopen jaren welhaast een magische bijklank gekregen. Een goed en hecht team werkt immers sterk prestatiebevorde­ rend en dat wekt de interesse van inves­ teerders. Maar het kan ook misgaan, zo hielden de twee sportsters h u n gehoor vrijdagmiddag voor. Doordat beiden topscorer van de NCM­ hockeycompetitie waren, sloop er bij hun uitverkiezing in de nationale selec­ tie ook jaloezie in het team. "Concur­ rentie maakt het spelen moeilijker", vertelde Mieketine Wouters, die de spits mocht afbijten. "Vnendschap kan gaan conflicteren met je sportieve am­ bities. Je moet erkennen dat je samen één doel hebt en dan afspraken gaan maken. Maar je moet oppassen dat je niet in eikaars sporen gaat treden."

Synergie

Teambuilding in d e sport is een magisch gebeuren

Sidney Vervuurt, AVC/VU

Een sluitende definitie van teamgeest is volgens de hockeysters moeilijk te geven. Volleybalcoach Peter Murphy had het ooit over synergie: de uitkomst moet meer zijn dan de som der delen. "Ieder team is voortdurend in ontwik­ keling", aldus Mieketine Wouters. "Kort gezegd kent deze ontwikkeling als het goed is vier fasen: een oriëntatie­ fase, een probleemfase, een oplossings­ fase en een produktiefase. Jammer voor ons team was dat het nauwelijks ooit in de laatste fase is beland. De oriëntatie­ fase was echter goed. N a de Olympi­ sche Spelen in Seoel waren veel speel­ sters gestopt. D e nieuw aangetrokken coach kon toen met een prachtige scho­ ne lei beginnen. Veel nieuwe speelsters, twee routiniers, maar vooral veel en­

thousiasme. D e basis voor de ontwikke­ ling van teamgeest was daarmee ge­ legd." Vier punten waren toen volgens Wouters voor de teamgeest van belang: duidelijkheid, vertrouwen, gebruik maken van eikaars kwaliteiten en en­ thousiasme. Er trad in die eerste jaren een positieve spiraal in werking, die tot ieders verrassing in 1990 m Sydney re­ sulteerde in het wereldkampioenschap. "Steeds werd het accent op positieve dingen gelegd. T o e n we in de halve fi­ nale tegen de Engelsen moesten spelen hadden we echt zoiets van: die raggen we van het veld af. We wonnen toen met 5­0. Die Engelse huismussen lagen uitgeput in de dug­out toe te kijken."

Cultuurbotsing Na het WK ging het mis. Veel speelsters wilden even een stapje terug doen om zich te kunnen concentreren op werken of studeren. "Het was een fase van machtsverhoudingen", zo vervolgt Wietske de Ruiter het verhaal. "Ieder­ een ging aan zijn eigen belang denken. Het team communiceerde met meer. T o e n we vierde op het Europees kam­ pioenschap werden, ontstonden er dan ook conflicten." Probleemfactor nummer één was dat in het Nederlandse team drie meisjes van het Wassenaarse HGC actief zijn en ook drie van Amsterdam. Deze twee teams hebben beide een volledig andere cul­ tuur, die m het nationale team tot een botsing kwam. D e trainer had het niet meer in de hand, met als gevolg dat het team op de Olympische Spelen in Bar­ celona teleurstellend zesde werd. "Alles viel weg: de communicatie, de duide­ lijkheid en vooral het vertrouwen. Posi­ tieve feedback geven is een van de be­ langrijkste taken van een coach. Hij moet zich realiseren dat vooruitgang eerst snel gaat, maar daarna steeds langzamer. Dat gebeurde bij ons onvol­ doende. Alleen als je positief blijft, kan je genieten van eikaars kwaliteiten. Juist dat maakt teamsport nou zo ontzettend leuk."

Een God met lelijke kuiten Cultuur De Tien geboden, nieuwe verhalen Prometheus, Am sterdam 1983, ISBN 90-53331913 24 90 gulden

Dicl( Rood enburg Dat je niet mag vloeken, liegen, stelen of doden, geen overspel pleegt en je ou­ ders niet slaat, zal ons allemaal bekend in de oren klinken. Al duizenden jaren geleden kreeg Mozes het nog eens net­ jes op een rijtje gezet en wie het vloek­ verbod vergeten mocht zijn, wordt daar op de NS­stations regelmatig aan herin­ nerd. Die bijbelse tien geboden werden onlangs door regisseur Krzysztof Kies­ lowski op hun moderne waarde getoetst in zijn televisieserie Dekaloog. Al eerder, m 1956, maakte Cecil B. DeMille een HoUywood­versie van het bijbelverhaal. N u vindt ook een literaire herijking plaats. T ien Nederlandse en Vlaamse auteurs lieten zich inspireren door een van de tien geboden. Het resultaat ligt in de boekhandel. De spektakelfilm van DeMiUe volgt het oorspronkelijke verhaal: we zien Mozes met die stenen tafelen sjouwen. Kies­ lowski ging anders te werk. De tien af­ leveringen van zijn serie schetsen even­ zovele morele dilemma's, die het be­ treffende gebod illustreren zonder het expliciet te noemen. T ussen deze twee mogelijkheden ­ letterlijke weergave en abstractie ­ bewegen zich de auteurs van de bundel De tien geboden, waarbij overigens vooral de Kieslowski­metho­ de toegepast wordt.

Sabbat In vier van de tien verhalen komt het

gebod letterlijk ter sprake. Het minst geslaagd vond ik de bijdrage van Dirk van Weelden, die het tweede gebod ­ Gij zult geen godenbeelden maken ­ herschrijft tot 'Gij zult alle beelden wantrouwen'. Hij richt zich in een voorwoord tot de lezer om de bedoe­ ling van zijn verhaal uit te leggen. Een zwaktebod, lijkt me.

Hilarisch Leon de Winter greep het vierde gebod ­ Gedenk de sabbat ­ aan voor een prachtig beschreven herinnering aan de viering van een Shabbat in zijn jeugd. Zijn ouders nemen het niet zo nauw: na sjoel op zaterdag worden uitgebreid inkopen gedaan bij de plaatselijke Simon de Wit. Ook Henk Própper voert zijn vijfde gebod ­ Eert uw vader en uw moeder ­ expliciet op. In een nogal hilarisch verhaal laat hij een zeven dagen oude baby commentaar le­ veren op zijn ouders. Het baarmoeder­ perspectief dus, zoals we dat kennen uit De blikken trommel van Gunther Grass. De doop ervaart ons wonderkind als een aanslag op zijn leven, die hij a Ia Agatha Christie probeert te ontrafelen. Martin Bril nam het tiende gebod voor zijn rekening: Gij zult uw zinnen niet zetten op wat uw naaste toebehoort. De hoofdpersoon staat aan het einde van een relatie met een getrouwde vrouw en herinnert zich dat hij vroeger ook al jaloers was op de transistor­radio van de buurjongen. Het mooiste verhaal uit de bundel schreef Bas Heijne naar aanleiding van het eerste gebod: Gij zult geen andere goden hebben. Slecht ding speelt zich af m New York, waar een aantal homo­ seksuele mannen bezig is met een film ter nagedachtenis van degenen die aan de ziekte overleden zijn. Het project wordt gefinancierd door Roger, die in

de film dan ook de rol van God krijgt toebedeeld. Helaas heeft hij lelijke kui­ ten. De uit Nederland afkomstige ik­fi­ guur vindt het geheel een lachwekken­ de en larmoyante vertoning, maar kan tijdens de première zijn ontroering nau­ welijks de baas. Ook in de bijdrage van de Belgische schrijver T o m Lanoye speelt aids ­ net als bij Heijne overigens niet expliciet genoemd ­ een belangnjke rol. Onweer m de tropen is opgebouwd als een voor­ namelijk uit monologen bestaand to­ neelstuk, compleet met regie­aanwijzin­ gen. Een oudere vrouw krijgt te horen dat ze de ziekte heeft. Ze neemt een jongen als minnaar en vrijt onbe­ schermd met hem. N a verloop van tijd bekent hij de ziekte te hebben. Het ver­ haal neemt een dramatische wending als blijkt dat de oorspronkelijke diagno­ se op een vergissing berustte. Lanoye baseerde zich op het derde gebod ­ Gij zult de naam van God niet lichtvaardig gebruiken ­ en het is duidelijk dat aids de rol van God overnam. Willem Melchior koos als uitgangspunt het zesde gebod: Gij zult niet doden. Zijn verhaal grenst qua sfeer aan Kies­ lowski. Een stel zit in bad met de be­ doeling zelfmoord te plegen. Omdat wordt verteld vanuit het perspectief van de vrouw, kom je niet te weten of de man uiteindelijk meedoet.

mer zou afspelen. Ik ben benieuwd of de schnjver erin slaagt een beeld op te roepen van Nederlands meestbespro­ ken woonwijk. Want het wordt hoog tijd dat de multi­culturele samenleving ook in de Nederlandse literatuur een plek vindt. De dit jaar voor de AKO­pnjs genomi­ neerde Belgische schrijfster Kristien Hemmerechts stelt haar eigen positie ter discussie naar aanleiding van het achtste gebod: Gij zult niet stelen. Ste­ len schrijvers immers geen woorden uit de monden van anderen? Ze ­ de ik­ persoon, welteverstaan ­ bekent ooit met een man naar bed te zijn geweest uit dankbaarheid voor het woord bizar. Het negende gebod is: Gij zult tegen uw naaste met leugenachtig getuigen. Wanda Reisel schreef een aanvankelijk

luchtig, maar steeds geheimzinniger wordend verhaal over een vrouw die (Ie vriend van een vriendin op overspel be­ trapt. Moet ze het haar vriendin vertel­ len? Misschien heeft haar eigen vriend ook wel een maïtresse en bovendien duikt ze zelf met een wildvreemde in bed. Kortom, wie werpt de eerste steen? Het zou overdreven zijn te stellen dat de schrijvers in De tien geboden h u n visi­ tekaartje afgeven, want ze debuteerden allen al in de tachtiger jaren. Laten we het houden op een tussentijds bericht, waarbij de tien geboden slechts als kap­ stok fungeren. Want verdere overeen­ komsten zijn tussen de verhalen nauwe­ lijks aan te wijzen.

Bijlmer Joost Zwagerman leverde voor de bun­ del waarschijnlijk een voorpublikatie van zijn nieuwe roman in. Het frag­ ment heeft betrekking op het zevende gebod: Gij zult geen echtbreuk plegen. In dit hoofdstuk wordt het overspel niet beschreven, wel gesuggereerd. T o e n hij dit voorjaar op de vu een lezing gaf, vertelde Zwagerman dat zijn volgende roman zich voor een gedeelte in de Bijl­

Joost Zwagerman tijd ens zijn lezing aan d e vu

Dick Roodenburg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen