Ad Valvas 1993-1994 - pagina 245

IvALVAS

PAGINA 5

1 3 JANUARI 1 9 9 4

/u helpt arme boeren in Costa Rica

994 VEN

trm isten en , 's 3tte t­view van ndaaj! izen i vl 3 25) I d al , ver

iet alleen In msterdam, maar ook er bulten de stads­ en andsgrenzen Is de vu ertegenwoordigd. Zo évindt zich In Costa 7, fai ica een steunpunt van Ie vakgroep )ntwlkkelingseconomle. )e vu­econoom drs Cor I. Wattel houdt zich daar vanaf 1990 bezig met onderzoeken op het gebied van de rurale intwikkeiing, het geven i^an adviezen aan verscheidene ontwikkelings­ organisaties en het begeleiden van stages n vu­studenten.

^''"

;:­fe**^

' . % * ' ­ .

sitaire samenwerking in Midden­Ame­ rika een van de redenen geweest voor het opzettten van het steunpunt. Sa­ menwerking met de universiteit van El Salvador zit m de pen en met de uni­ versiteit van Honduras hebben de con­ tacten al vaste vorm gekregen. "We zijn met de universiteit van H o n d ­ uras overeengekomen dat zij hun on­ derzoekscapaciteit gaan inzetten voor boeren en lokale organisaties in de om­ geving van hun regionale vestigingen. Die universiteit is namelijk goed in landbouwkundig onderzoek in experi­ mentele stations, maar zwak in de uit­ straling van hun onderzoekscapaciteiten naar de omgeving. Wij hebben nu met hen afgesproken dat h u n docenten gaan meewerken aan het adviseren van boe­ ren en lokale organisaties. D e staat is zich aan het terugtrekken en daarom is het voor de ondersteuning van de land­ bouwcoöperaties van groot belang dat de universiteiten met h u n aanwezige capaciteiten deze nieuwe rol gaan spe­ len", zegt Wattel.

^ .

"'i.

Luud Clercx (links) en Cor Wattel: 'Onderzoek mag niet in de verdrukking komen door advieswerk' Yvonne de Keulenaar

fvonne de Keulenaar Samen met de N ederlandse antropo­ ilopg drs Luud Clercx, een N icaragu­ laanse econoom/jurist, een Argentijnse ruraal socioloog en een Peruaans 'ma­ _nusie van alles', runt Cor Wattel het vu­steunpunt dat opereert onder de naam Centrum voor Onderzoek naar Rurale Ontwikkehng. Dit steunpunt van de vakgroep ontwikkehngsecono­ mie werkt vanaf 1989 in San José, de hoofdstad van Costa Rica. "Het meeste werken we in Honduras, El Salvador en Nicaragua, maar Costa Rica IS een handige uitvalsbasis voor het werk in heel Midden­Amerika, omdat de voorzieningen en de commu­ nicatie hier over het algemeen goed functioneren", aldus Wattel. D e thema's waar het vu­steunpunt zich mee bezighoudt zijn divers. Wattel en 'ollega's doen onderzoek en geven ad­ vies op het gebied van onder andere landbouwcoöperaties, kredietverlening en handel, en duurzame landbouw. Het vu­steunpunt onderzocht in H o n d ­ uras bijvoorbeeld verschillende niet­ gouvernementele organisaties die ruraal krediet verstrekken. "In het verleden

zijn er veel slechte ervaringen geweest met kredietverlening op lange termijn. D e daaraan gekoppelde discussies richtten zich vooral op de vraag of het de doelgroep wel wat opleverde. Onze vraag was 'Wat zijn de kredietverle­ nmgs­mechanismen die voor de doel­ groep, over meerdere jaren gemeten, het beste werken?' We hebben toen tien verschillende rurale kredietfondsen, met ieder h u n eigen ervaringen, op een rij gezet." "Het bleek dat voor een goed functio­ neren van de kredietorganisatie een aantal factoren van groot belang zijn. Naast kredietverlening is het ook be­ langrijk om spaaractiviteiten erbij te be­ trekken, omdat de boeren dan minder geneigd zijn tot wanbetaling. H u n eigen geld zit immers in de organisatie. Daar­ naast is het benutten van mechanismen van sociale controle een belangrijk punt. Het uitzetten van krediet in groepsvorm zorgt voor onderlinge con­ trole, iedereen let op of zijn buurman het krediet wel goed besteedt", zegt Wattel. Een van de hoekstenen van het werk van het vu­steunpunt is onderzoek naar organisatievormen van arme boeren.

om te ontdekken hoe deze zelf hun si­ tuatie kunnen verbeteren. Antropoloog L u u d Clercx benadrukt dat deze arme boeren­problematiek niet alleen econo­ mische kanten, maar ook sociale, orga­ nisatorische en emancipatoire. "Het probleem van onderontwikkeling hangt sterk samen met de gebrekkige organi­ satie van kleine boeren: economische vooruitgang kunnen deze boeren alleen bereiken door gezamenlijk op te treden en als groep een sterkere marktpositie te veroveren." Naast onderzoeksinstituut is het vu­ steunpunt Costa Rica ook een consul­ tancy­bureau. Het steunpunt geeft vooral adviezen aan ontwikkelmgsorga­ nisaties waarvan de projecten met steun van het Westen zijn opgezet. Zo ging Cor Wattel vorig jaar augustus een maand naar Honduras op verzoek van een Zwitsers project. Daar werkte hij met een boerencoöperatie in wording. "De boeren hadden zich georganiseerd omdat ze zich bewust waren van het feit dat ze afgezet werden. Maar ze wisten nog niet waar ze zich het beste mee bezig konden gaan houden. Er waren verschillende opties en ik heb toen met hen het hele plaatje doorgelopen om te

ontdekken wat ze het beste konden gaan doen om h u n situatie te verbete­ ren. Moesten ze zich op de verhande­ ling van koffie gaan nchten, op de ver­ koop van fruit, of bijvoorbeeld de aan­ voer van de produkten gaan organise­ ren? D e boeren moesten te weten komen hoe ze het beste tot een compe­ titieve handelscoöperatie konden uit­ groeien." Het vu­steunpunt Costa Rica heeft het druk. Vong jaar moesten Wattel en zijn collega's zelfs opdrachten voor advies­ werk laten lopen. Wattel: "We zijn klein. Maar met vier mensen zijn we groot zat. Daarbij komt dat de vu bena­ drukt dat het onderzoekswerk niet in de verdrukking mag komen door het ad­ vieswerk. Ook de universiteit wordt za­ kelijker. Fraaie doelstellingen van maat­ schappelijke dienstverlening staan n u niet meer zo op de voorgrond."

Samenwerking Naast het belang van onderzoeksresul­ taten IS het voor de vakgroep ook be­ langnjk om overzee goede contacten te hebben, zowel voor veldonderzoek als voor stage­plaatsen. Daarnaast is het zoeken naar nieuwe vormen van univer­

Ik leb }en ;rote nond'

Hij IS meer dan tevreden met zijn afwis­ selende werk op het vu­steunpunt in San José. Al zijn er wel momenten dat hij terug moet naar N ederland. "Met name de theoretische kant van het werk moet ik wel m N ederland doen. Voor toonaangevende literatuur, recente pu­ blikaties en discussies over onderzoeks­ plannen moet ik het echt hebben van mijn bezoeken aan de v u " , zegt Wattel. Ook Clercx benadrukt dat de theorie in het Westen gezocht moet worden. "Hier zit je dicht bij de praktijk, maar in het Westen wordt de toon gezet." T o c h probeert het vu­steunpunt ook in Costa Rica de theorie wat meer aan­ dacht te geven. In januari 1993 is men begonnen met het organiseren van se­ minars. Ongeveer drie keer per jaar or­ ganiseert het vu­steunpunt deze kleine discussie­bijeenkomsten, waarbij de eigen mensen en een klein groepje re­ gionale onderzoekers aanwezig zijn. "Tijdens deze seminars stellen we onze eigen onderzoeksresultaten ter discus­ sie. En daarnaast bespreken we recent uitgekomen publikaties met weten­ schappelijke innovaties. Op deze ma­ nier stimuleren we de discussie van we­ tenschappelijk interessante resultaten en voeden we de discussie vanuit de li­ teratuur. Discussie is namelijk de enige manier om academisch verder te komen", menen Wattel en Clercx.

Roosje Lewis, medewerkster voorlichting en externe betrekkingen: 'Journalisten zijn koning'

Ook het personeel dat dagelijks achter de schermen werkt, is essentieel voorde VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? De medewerkster voorlichting en externe betrekkingen.

Achter de schermen

NICO Boink, AVC/VU

Coen van Basten e maakt een Amerikaanse indruk. O p ­ jemaakt gezicht, druk babbelend met jen Amerikaans accent. En niet te ver­ geten haar achternaam. T o c h is Roosje l­ewis (47) zo N ederlands als de pest. 'Sinds twee jaar werkt ze vier dagen per eek aan de vu als administratief me­ ewerkster van de dienst voorlichting 1 externe betrekkingen, ie Amerikaanse indruk is gemakkelijk verklaren. Menige vakantie vliegt ze net haar gezin de Atlantische oceaan iver naar The States, haar favoriete land "Ik voel me er heel erg thuis"). Boven­ iien IS ze getrouwd met een Engels­ nan. De Engelse taal is haar dus wel­ lekend. Sterker nog, ze spreekt deze 'loeiend. Ik ontmoette mijn echtgenoot in een liscotheek in Londen", vertelt ze. "Ik

was achttien en werkte als au pair in Groot­Brittannië. N a vijf maanden zijn we in het huwelijk getreden." Inmid­ dels hebben ze h u n zilveren bruiloft al gevierd. "Na ons huwelijk ben ik m Engeland gaan wonen. Ging werken bij M a d a m e Tussaud. T o t ons dochtertje geboren werd. T o e n besloten we, mede door de slechte economische situatie in Enge­ land, in N ederland te gaan wonen. Mijn man is accountant en kreeg hier een baan bij een internationaal bedrijf. En ik ging moedertje spelen." N a de geboorte van nog een kind, een zoon, kwam Lewis bij het Amerikaanse consulaat te werken. "Maar helaas, toen Mister Bush niet werd verkozen, moest ik ook weg. Contract terminated. " Via het uitzendbureau kwam ze vervol­ gens bij de Vrije Universiteit terecht op de toenmalige afdeling pers en voor­

lichting. "Ik begin 's ochtends met de kranten. Lezen, knippen en plakken. We selecteren alles wat met de vu en algemene ontwikkelingen in het hoger onderwijs te maken heeft. Die informa­ tie komt in de knipselkrant. Verder ver­ zorg ik de administratie voor de weten­ schapswinkel. Op verzoek verstuur ik rapporten en dergelijke naar bibliothe­ ken en andere instellingen. En ik neem telefoontjes aan. Ren heen en weer met lijsten van promovendi. Alfabetiseer ze. En ga zo maar door." Lewis vindt het 'heerlijk' op de univer­ siteit. "De vu is mijn thuis. Er is een fijne werksfeer op de afdeling. N atuur­ lijk is er ook wel eens ruzie." Begint te lachen en verklapt: "Ik heb een ontzet­ tend grote mond. Dat weet iedereen. 'Dat is die Lewis, dus pas maar op', zie je ze denken. Ja, ik ben erg ontvlam­ baar. En ik vergeet vervolgens weer wat

ik allemaal gezegd heb. Soms is het te laat. D a n heb ik op te veel tenen ge­ trapt." Zoals in het geval van de journalist die net na Lewis' aanstelling binnenstapte. "Ik wil een telefoonboek en ik wil even bellen", sommeerde de reporter Lewis. Dat schoot haar in het verkeerde keel­ gat. "Beneden is de telefooncel en daar hangen de boeken ook", merkte ze vin­ nig op. "U gaat u gang maar." De journalist, op zijn beurt, schreef vervolgens een brief over deze 'behan­ deling' aan pers en voorlichting. En Lewis leerde dat journalisten 'koning' zijn. "Een goede weergave in de media van het reilen en zeilen op de vu is van groot belang", aldus lewis. "Daar leef je van." Soms is de werkdruk iets te hoog, meent ze. "Knippen, plakken. Onder­ tussen gaat de telefoon, staan er men­

sen aan de balie. Ze willen allerlei in­ formatie van je. H e b je hieraan ge­ dacht? H e b je daaraan gedacht? D a n roep ik 'help'. Ja, ik heb ook nog twee kids thuis, zie je", zegt ze grappend. "En een kerel die verzorgd moet wor­ den. En een hulp die niet komt opda­ gen. Ha, ha." Wat haar speciaal opvalt aan de vu? "Ik heb groot respect voor alle buitenland­ se werknemers die het gebouw schoon­ maken. Ik geef het je te doen, al die vieze troep van iedereen opruimen. Elke dag staan er weer schone borden in de kantine. Geweldig! En die lieve 'pop' in de spoelkeuken blijft vriende­ lijk als ik voor de zoveelste keer m ' n bord m het verkeerde rek plaats."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen