Ad Valvas 1993-1994 - pagina 490

AD VALVAS 26 MEI 1994

PAGINA 8

'Er wordt hier wat afgetutteld' Tandartsen-in-spe oefenen op echte patiënten Liesbeth Klumper

Het is een wat bedrukt kijkend groepje in de lift op weg naar boven. Alleen een jongen van een jaar of elf is vol bravoure, maar ook hij valt stil als de deuren open gaan en de tandheelkunde-studenten in h u n witte pakken zichtbaar worden. Op de vijfde en zesde verdieping van het Acta-gebouw in Slotervaart zijn behandelzalen ingericht. In elke zaal staan 79 stoelen waar de tandartsen-in-spe hun vaardigheden kunnen oefenen op echte patiënten. Tijdens de drukke maanden tussen september en december, zijn bijna alle stoelen bezet. Nu veel studenten voor tentamens zitten is 60 procent van de stoelen leeg. De laatste twee jaar van hun studie besteden de studenten ongeveer de helft van hun tijd aan het practicum. Zij halen de patiënt op uit de wachtkamer en nemen hem mee naar de behandelstoel. De studenten nemen alle tijd om de patient op zijn gemak te stellen. Zij maken een grapje, laten nog wat röntgenfoto's zien en pas dan gaat de stoelleuning achterover en wordt de lamp aangezet. "Er wordt hier wat afgetutteld", zegt een van de instructeurs. Op veertien studenten loopt er één instructeur rond, tandartsen die naast hun (0,4) baan bij Acta een eigen praktijk hebben. "Onze patiënten zijn het vertrouwen in hun eigen tandarts verloren en waarderen de rust en de gezelligheid die wij hier proberen te creëren."

Veel geduld Toch wordt er nog behoorlijk geleden. Een mevrouw ligt achterover in de stoel en een student is bezig met een haakje de ruimte tussen haar tanden en tandvlees schoon te maken. Het bloedt enorm. De patiënte drukt haar vingers in haar handpalm en beweegt haar voet krampachtig heen en weer. "Het is erg gevoelig", meldt zij zodra zij de kans krijgt iets te zeggen. De student roept zijn instructeur er bij, die een blik in haar mond werpt. "Verdoof het maar en maak het helemaal schoon." Wie zijn gebit bij Acta laat behandelen

moet veel geduld hebben. De behandelingen duren veel langer dan bij de mondhygiëniste of bij de 'echte' tandarts en men moet ook vaker terugkomen. Ook in dit geval wordt er veel van de patiënte gevraagd. De instructeur overlegt met ha^r over de verdere behandeling. "Als je het op kunt brengen, is je gebit nog voor jaren te redden, maar het gaat je veel tijd kosten als je het hier wilt laten doen. We moeten het geregeld helemaal schoonmaken. Ik zal je eerlijk zeggen: als je naar een mondhygiëniste gaat ben je elke drie maanden een uur kwijt, als wij het doen kost het je elke drie maanden twee keer een halve dag." De patiënte zegt het liefst bij Acta onder behandeling te willen blijven. "Ik kom hier al zo lang."

Tien gulden Behalve veel tijd kosten de Acta-behandelingen ook meer geld dan die bij de reguliere tandartsen, want het ziekenfonds vergoedt de kosten niet. "Wij betalen niet voor onderwijs", zeggen de ziektekostenverzekeraars. Zo moeten patiënten bij Acta voor elke vulling tien gulden voor het materiaal betalen, kosten die in de tandartsenpraktijk vergoed worden. Het werkt het patiëntentekort alleen maar in de hand. Vooral de jongerejaars die eenvoudige verrichtingen als het vullen van gaatjes moeten doen, komen daardoor in moeilijkheden. Voor ouderejaars betekent het dat zij niet met alle facetten van de tandheelkundige praktijk in aanraking komen. "Je kunt ze niet alles laten doen wat ze later in de praktijk tegenkomen. We zitten met de verrichtmgen echt op een minimaal niveau", vertelt dr J.G.A. Advokaat, het jaarhoofd van de vijfdejaars. "En ze kunnen na het afstuderen met die minimale kennis wel zó een praktijk beginnen en hoeven nooit meer een cursus te volgen als ze dat niet willen." Er is bij Acta vooral een tekort aan jonge patiënten, hoewel het vanwege de zorgzame behandeling toch de ideale plek is om kinderen met de tandarts kennis te laten maken. Een Vietnamese studente oefent op een plastic melkkies. "Omdat die kiezen zo klein zijn, is het

De behandelzaal voor patiënten in het Acta-gebouw

moeilijker werken", vertelt Advokaat. "Ze moeten het technisch perfect kunnen voordat ze kmderen mogen behandelen. Pas als ze het helemaal m de vingers hebben, houden ze tijd over om op andere dingen te letten. Zo moeten ze de pupillen van de kinderen in de gaten houden. Aan de grootte daarvan kun je namelijk zien hoe zij zich voelen en bovendien is het goed om tijdens de behandeling een praatje te maken. Als je te veel met de techniek bezig bent komt dat er niet van." Even verderop ligt een kleuter op de behandelstoel en koestert zich in de aandacht van twee toekomstige tandartsen. De moeder zit aan het voeteneinde van de stoel en leest Libelle. JVlak

als een lammetje opent de kleuter haar mond en laat een van de studenten kijken en peuteren. Advokaat: "Eigenlijk is het een zotte situatie. De helft van de Amsterdamse kinderen gaat nooit naar de tandarts en heeft een verzorgingsachterstand, terwijl wij met een tekort zitten aan jonge patiënten. Het is een financiële kwestie. Als je hier met drie kinderen komt en ze hebben allemaal drie gaatjes dan ben je zomaar negentig gulden kwijt. Dat is voor veel gezinnen een heel bedrag. Vooral bij buitenlandse kinderen zie je slechte gebitten. Er zijn nog steeds ouders die hun kinderen met een zuigfles in bed leggen, die liggen dan de hele nacht aan die speen te lebberen en dan

'Het leukste is als je een filtse storing Itunt oplossen'

Voor zijn eigen tandarts is Arnold Hofmeyer een onmisbare patiënt. "Ik hoor het meteen als er wat mis is met zijn apparatuur. Bij de snelloopboor bijvoorbeeld hoorde ik laatst dat het lager niet goed meer was." Hofmeyer werkt bij de technische dienst van Acta. Met vijf collega's doet hij het onderhoud van de apparatuur en maakt hij instrumenten voor het wetenschappelijk onderzoek. "Ik weet ook altijd precies wat mijn tandarts gaat zeggen. Tijdens de behandeling vertellen ze je toch altijd wat ze gaan doen? Dat is om je gerust te stellen, maar ik hoor dat hier m huis zo vaak dat ik exact weet waar hij mee bezig is en wat de volgende stap zal zijn." Hofmeyer werkt al zeventien jaar bij de tandheelkunde-faculteit. Eerst aan de

De Boelelaan en na het samengaan met de tandheelkundigen van de UVA, ging hij (als enige vu-medewerker) over naar de technische dienst van het nieuwe Acta. Voordat hij bij de vu terechtkwam was Hofmeyer beroepsmilitair. Bij de marine kreeg hij een opleidmg tot tandartsassistent en ook daar deed hij onderhoud aan de apparatuur. Hij is al een dikke twintig jaar bezig met tandarts-apparatuur maar moet toch steeds studeren om bij te blijven. "Vorig jaar kregen we hier nieuw.e stoelen en dan moet je de boeken induiken, want je moet er wel wat vanaf weten. Deze zomer komen de nieuwe stoelen voor de mondhygiënisten-opleiding, die ook in dit gebouw zit. De stoelen zijn hetzelfde als die van de tandartsenopleiding, maar het instrumentarium is anders. Al die zaken moet je goed bijhouden, de ontwikkelingen gaan snel." Hofmeyer en zijn collega's lopen met

krijg je de zogenaamde zuigflescariës, een totaal weggerot bovengebit. Die kinderen zijn voor ons onbehandelbaar, want zij moeten onder narcose." De jongen die vol bravoure in de lift stond IS inmiddels ook aan de beurt. In een onlangs gerepareerde kies heeft hij af en toe pijn. "Ik heb het gevoel dat er toch iets aan de hand is", meldt hij de behandelende student. Die mformeert of hij extra last heeft bij temperatuurverschillen. "Of als je bijvoorbeeld een Snicker eet?" "Een Snicker? Die eet ik nooit."

echter de

Ook het personeel dat dagelijks achter de schennen werkt, is essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? De technicus. Liesbeth Klumper

Peter Wolters - AVC/VU

Technicus Arnold Hofmeyer: 'Studenten zijn veel vrijer geworden' Bram de Hollander

een semafoon op zak zodat zij oproepbaar zijn om acute storingen te verhelpen. Maar normaal gesproken worden de storingen telefonisch of via speciale briefjes gemeld. De stonngen worden dan m volgorde van binnenkomst afgewerkt. Er zijn geen 'zorgenkindjes' onder de nieuwe stoelen, units waar steeds weer iets kapot gaat. "Alle stoelen zijn hetzelfde, maar er was een bepaalde hoek in de zaal waar steeds problemen waren. Wij hebben daar als technische dienst op zitten puzzelen, maar kwamen er niet uit. Pas na een tijdje kwam boven tafel wat de oorzaak was. In die hoek deden ze endo's (zenuw- en wortelkanaalbehandelingen, LR), en daarbij gebruiken ze een vloeistof die de slangen aantast. De fabrikant heeft daar onmiddellijk op gereageerd en alle slangen zijn vervangen." De mannen van de technische dienst hebben veel te maken met studenten,

Zij zijn de reddende engel als de apparatuur het laat afweten. "Zij zijn veel vrijer geworden", vertelt Hofmeyer. "Omdat ze het nog moeten leren, maken zij uit onwetendheid wel eens wat stuk. Dat is logisch, want we zitten in een onderwijssituatie. Vroeger geneerden studenten zich daarvoor. Dan kwamen ze schuchter naar me toe 'Mijnheer mag ik u wat vragen?' Nu is het: 'Arnold, ik heb een probleem.' Ik vind het prettig dat die drempel weg is, dat studenten niet meer bang zijn om te zeggen dat er wat kapot is." Voor de mensen van de technische dienst is het nogal eens frustrerend als zij een storing niet kunnen verhelpen omdat de onderdelen niet in voorraad zijn. Bij Acta gaan er soms onderdelen stuk die normaal gesproken jaren meegaan. De fabrikant was op die calamiteiten niet voorbereid en het kan één tot twee maanden duren voordat het

bewuste onderdeel binnenkomt. "Dan moet je de studenten sussen, terwijl het mij zélf ook niet lekker zit. Het leukste is natuurlijk wanneer je een fikse storing kunt oplossen en alles meteen pico bello kunt achterlaten", glundert Hofmeyer. "Ik werk in de gezondheidszorg en alles wat ik doe komt direct ten goede aan de patiënt. Dat maakt het aantrekkelijk." Waar Hofmeyer moeite mee heeft is het wegwerp-systeem dat met het repareren van de nieuwe stoelen samenhangt. "Je haalt er iets uit, gooit het weg en stopt er een nieuwe unit in. Dat stuit me tegen de borst. Ik zou me er in willen verdiepen, willen kijken of ik het kan maken. Dat kan helaas niet meer, tijd is geld, hé?"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen