Ad Valvas 1993-1994 - pagina 137

PAGINA 5

I D V A L V A S 28 OKTOBER 1993

9931

)e andere kant van de familie Flodder ^einig effect van hulp­aan­huis bij probleemgezinnen standen aan die een buitenstaander doen gruwen: baby's die tussen de glas­ scherven van gebroken flessen kruipen of kinderen van zeven jaar die noodge­ dwongen de verantwoordelijkheid voor het gezin op zich hebben genomen. Hij IS er laconiek onder. "O ndanks de el­ lende is er een sterke band tussen de gezinsleden. Er is wel degelijk sprake van liefde en loyaliteit want ze gaan zoiets moeilijks aan als home­training om te proberen toch bij elkaar te blij­ ven. Zij kunnen niet met elkaar maar ook met zonder elkaar leven. Je merkte ook een zekere genegenheid tussen ou­ ders en kinderen. Bij het invullen van de vragenlijsten keken de kinderen soms met de ouders mee en moesten dan vreselijk gniffelen om wat zij invul­ den."

Er zijn van die gezinnen waarin alles mis is. Er wordt gesla gen en geschreeuwd, gedreigd en gehaat. Uit huis pla a tsing van de kinderen was vroeger dè remedie. Tegenwoordig blijven de gezinnen zoveel mogelijk bij eikaar met intensieve begeleiding van hulp­ verleners thuis: home­training. Ontwikkelingspsycholoog Bas Vogelvang promo­ veerde op de effecten van twee verschillende methodes bij thuishulp.

Mislukt

groter dan bij de 'videogroep'. D e ge­ zinsleden zijn ouder, de moeilijkheden bestaan al langere tijd en de gedrags­ problemen van de kinderen zijn gigan­ tisch. Eigenlijk is uit huis plaatsing van de kinderen het enige alternatief, toch wordt het nog een keer geprobeerd met /zome­training. In alle zestien onderzochte PAH­gezin­ nen bleek er sprake van minstens één echtscheiding die steeds met grof ge­ weld tegen vrouw of kinderen gepaard ging. In veel gevallen is er na de schei­ ding een lange stoet van 'ooms' ge­ volgd, die meestal ook losse handen hadden. H e t kostte de hulpverleners dan ook heel Wat moeite het vertrou­ wen van de kinderen te winnen. "Soms scholden pubers de hulpverlener door de intercom verrot als hij aanbelde. Maar na verloop van tijd stonden ze hem in de hal al op te wachten, dan keken ze echt naar zijn komst uit." Ook de promovendus kreeg heel wat over zich heen van de lieverdjes, maar zij drapeerden wél een plastic zak over zijn zadel toen het begon te regenen. Vogelvang kwam bij de gezinnen aan huis om ze vragenlijsten te laten invul­ len. Aan het begin en aan het eind van de therapie werd ze gevraagd naar de problemen. Achttien 'videogezinnen' en zestien PAH­gezinnen, deden mee aan de enquêtes. Vogelvang trof er toe­

Vogelvang vergeleek het functioneren van de gezinnen voor en na de hulp­ aan­huis. Zo kreeg hij een beeld van de effecten van de methodieken. Boven­ dien vroeg hij de hulpverleners aan te geven hoe zij nou eigenlijk te werk gin­ gen tijdens de home­training. Nadat Vogelvang zijn enorme hoeveelheid ge­ gevens had verwerkt, kon hij conclusies trekken die er niet om liegen. Verbete­ ring was er vooral bij de PAH­gezinnen, waar de therapeut een activerende, aan­ sporende rol had gespeeld. D e huishou­ ding liep beter, en het contact met de kinderen was ook minder problema­ tisch. H e t 'videoproject' leverde voor de meeste gezinnen te weinig op. D e groep als geheel is op geen enkel punt voor­ uitgegaan. Integendeel zelfs. D e huis­ houding draait niet beter en de opvoe­ dingsproblemen van de kinderen zijn over het algemeen ook al niet vermin­ derd. Van de vijftien betrokken kinde­ ren zijn er nu slechts twee beter af, maar liefst vier kinderen kregen nog grotere problemen en bij negen kinde­ ren gebeurde er helemaal niets. De va­ ders, voor zover aanwezig, waren m eerste instantie niet zo enthousiast voor het project. N a afloop zijn zij helemaal met meer te porren voor hulpverlening. T o c h vindt de promovendus deze uit­ komsten niet treurig. "Nee hoor, de groep als geheel is er niet beter op ge­ worden, maar individueel is er hier en daar toch wel wat op gang gebracht. In deze gezinnen is de weerstand tegen veranderingen groot, zij hebben jaren­ lang een subtiel evenwicht weten te handhaven. D u s het is al heel wat dat zij überhaupt bereid waren hulp te ac­ cepteren."

jaar geleden hebben we dit netwerk op­ gericht voor de 280 secretaresses die de vu rijk is. Doel is de communicatie en contacten lussen de secretaresses te be­ vorderen. Veel secretaresses werken nog in een geïsoleerde positie. En soms zit je met specifieke moeilijkheden, zoals time management, waar ik het net over had. O f hoe je met een tekstver­ werkingsprogramma op de computer moet omgaan. Hoe groei je met de au­ tomatisering mee, archivering, werk­ druk, loopbaanbeleid. Allemaal belang­ rijke kwesties waarover je elkaar kunt aanschieten om hulp. Ruggesteun bie­ den. Doordat je elkaar kent via het net­ werk, loop je makkelijker even bij ie­ mand binnen. Je kent immers het ge­ zicht achter de telefoonstem." Afgelopen dinsdagmiddag had het se­ cretaressennetwerk een thema­bijeen­

komst. "Het schriftelijk taalgebruik stond centraal", vertelt Glaudemans die de bijeenkomst organiseerde. We hebben gepraat over de werkwoord­ spelling. D e computer laat daar soms fouten inzitten na spellingcontrole. Verder hebben we taalkundige struikel­ blokken behandeld. Bijvoorbeeld iets aan elkaar schrijven of juist niet. O ok hebben we openings­ en slotformules van zakenbrieven besproken. Wat kan wel en wat kan met tegenwoordig. Hartstikke boeiend zo'n middag." Glaudemans vindt het beroep van se­ cretaresse een veelomvattende functie. En een functie die vaak achter de schermen plaatsvindt. "We hebben geen positie van 'jongens hier staan we'. Maar daar staat tegenover dat je je eigen tijd m kunt delen. Dat is wel prettig."

Ontwikkelingspsycholoog Vogelvang: bij regen een zakje over het zadel Liesbeth Klumper ['Heksenwerk", noemt Bas Vogelvang tijn promotie­onderzoek. N a vier jaar leverde de voormalige aio een lijvig proefschrift af en de verdediging ervan 'ging goed. Maar hi) zit er duidelijk doorheen en geeft zelf ook toe dat hij aan het eind van zijn Latijn is. De ontwikkelingspsycholoog bekeek onder meer de effecten van twee vor­ men van hulp­aan­huis die worden ge­ geven aan gezinnen met grote proble­ men. Gezinnen waar alles verkeerd ging wat er maar verkeerd kan gaan. Geen interesse meer voor eikaars doen en laten, veel geschreeuw afgewisseld met , totale passiviteit, seksueel misbruik of hardhandige 'opvoedingsmethodes'. En dat zijn dan alleen nog maar de relatio­ nele aspecten van de ellende. Dat de ambtenaren van het energiebedrijf gas en elektra afsluiten en de deurwaarder op de stoep staat omdat de afbetalings­ legeling bij het postorderbedrijf ook niet meer wordt nagekomen, komt er dan nog bij. Kortom: complete ellende. Ga er maar eens aan staan als hulpver­ lener. Waar moet je beginnen? Vroeger was hel simpel, het gezin werd opgeheven: de kinderen gingen naar een tehuis of naar een opvanggezin en de ouders kregen desgewenst begelei­ ding bij het opnieuw op poten zetten

van h u n leven. Zo'n jaar of vijftien geleden is dat prin­ cipe losgelaten. Hulpverleners proberen sindsdien vooral om het gezin intact te laten. D a t was beter, zeiden de beleids­ makers van het ministerie van wvc. En goedkoper. D e gezinnen konden met h u n problemen wel bij de Riagg te­ recht. Sinds de jaren '80 komen hulp­ verleners echter aan huis bij gezinnen die zo diep in de ellende zitten dat het zelfs voor de Riagg onbegonnen werk is. Twee van de methodes die zij daar gebruiken om de problemen hanteer­ baar te maken, bekeek Vogelvang in zijn promotie­onderzoek. JDe videocamera staat centraal in de ene methodiek: de video­hometrainmg. D e hulpverlener maakt korte filmpjes van het gezm in z'n dagelijkse doen en laten. M e t collega's analyseert hij de beelden, later bespreekt hij ze met het gezin. Daar benadrukt hij vooral de po­ sitieve momenten om het zelfvertrou­ wen van de ouders op te krikken. Bo­ vendien kan de therapeut met behulp van de videobeelden aangeven waar de situatie uit de hand loopt en wat het gezin er aan kan doen om de onderlin­ ge contacten goed te houden. "Voor de meeste mensen is het bijvoorbeeld van­ zelfsprekend dat je je naar elkaar toe­ wendt en elkaar aankijkt als je samen praat", vertelt Vogelvang. "In pro­

Zelden hebben ze contact met studenten en toch werken ze dagelijks aan de universiteit. Ook degenen achter de schermen zijn essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? De secretaresse.

bleemgezinnen bestaat zoiets nauwe­ lijks. Door de momenten aan te wijzen waarop ze elkaar wèl aankijken en dui­ delijk te maken dat er dan dus sprake is van contact, moet er een gedragsveran­ dering ontstaan. Het begint met ele­ mentaire dingen als elkaar aankijken tij­ dens een gesprek, later gaat het om in­ gewikkelder zaken als de beurtverdeling tijdens het praten en leiding geven bij het opvoeden. Eigenlijk leren ouders ef­ fectief communiceren door die video­ opnames." Zodra de ouders de vaardigheden heb­ ben aangeleerd wordt de therapie afge­ bouwd, meestal is er dan ruim een jaar verstreken.

Zelfvertrouwen De tweede methodiek, het Projekt Aan Huis (PAH), is intensiever en duurt lan­ ger. De hulpverlener 'verschuilt' zich niet meer achter de videocamera en stelt zich tijdens de bezoeken actiever op. Hij doet suggesties, helpt plannen maken, neemt deel aan gesprekken en bemoeit zich ook met niet­opvoedkun­ dige zaken. Hij probeert bijvoorbeeld regelingen te treffen voor de afbetaling van schtilden en bemiddelt als er con­ flicten zijn op school. Maar ook in deze therapie wordt er flink gesleuteld aan het zelfvertrouwen van de ouders. D e problemen bij deze gezinnen bleken

NICO Bomk, AVC/VU

Secretaresse Lieke Gla udema ns:'lk vervul een soort spilfunctie' NICO Bomk, AVC/VU

Achter de schermen

'Ik laat me niet gek maken' Coen van Basten Druk,druk, druk. Hoofden van secreta­ resses lopen vaak om. Notuleren, post sorteren, administratie bijhouden. En tussen de bedrijven door ook nog even faxen, kopieren en koffie zetten. Maar Lieke Glaudemans (33), vakgroepse­ cretaresse bij Farmacologie, is stressbe­ stendig. "Ik laat me met gek maken. Ik zeg rustig nee." Glaudemans is al sinds 1982 werkzaam bij de vu. "Ik begon als uitzendkracht in het ziekenhuis. Vervolgens werd ik als receptioniste vast aangenomen op de afdeling Traumatologic. Sinds april vorig jaar ben ik vakgroepsecretaresse op de medische faculteit." "Ik vervul een soort spilfunctie. Heb te maken met assistenten en onderzoekers in opleiding, analisten, professoren.

stafleden. En de dierverzorger. Want er worden hier proeven met ratten ge­ daan, zie je. En die beestjes moeten ook verzorgd worden. Leuk hoor, om met al die verschillende mensen om te gaan." Haar dagelijkse werkzaamheden be­ staan uit het notuleren bij vergaderin­ gen, het uitwerken van correspondentie en het bijhouden van de financiële ad­ ministratie. Verder onderhoudt Glau­ demans contacten met verschillende diensten en andere vakgroepen. En ze lay­out de examenvragen van de medi­ sche studenten. Uiteraard zijn er dan nog de te beantwoorden telefoontjes. En dient ze soms als praatpaal. O f als vraagbaak. Zoals een bebaarde man duidelijk maakt, als hij komt binnenlo­ pen tijdens het interview. "Ik zoek een grote opbergmap", zegt hij. Glaude­

mans verwijst hem door naar de boven­ ste lade van haar bureau. "Heel af en toe raak ik wel eens zenuw­ achtig als ik gestoord word tijdens een belangrijke klus. Maar dan denk ik even rustig na en heb mezelf binnen een m u m van tijd weer onder controle. Bij de functie van secretaresse weet je dat er soms spoedzaken tussendoor komen. Die moeten dan eerst afgehan­ deld worden. Uiteraard moet je wel zorgen voor een goede planning. T i m e management noemen we dat." Koffie zetten hoeft ze niet. "Daar heb­ ben we een koffiedame voor. Maar als er bezoek is, zet ik bij wijze van uitzon­ dering, een bakkie. Doe ik niet moeilijk over." Naast haar dagelijkse bezigheden is Glaudemans nauw betrokken bij het se­ cretaressennetwerk aan de vu. "Een

^J:£Si;r^ü-::3cii;^..=!i^,' I £ t S y i , 3 ; t ó \ . ­­';

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen