Ad Valvas 1993-1994 - pagina 544

AD VALVAS 16 JUNI 1994

PAGINA 8

Meeste jongeren willen trouwen en werken Sociale integratie jongeren onderzocht :rv¥fer!:|aar:;lang;lilelöeiï-:3Öi*^i'se^^ ;V; v ^ b : bezig :iïi«ij^»jgftöé|sc|^

:; ,'ï'

;:^:ïtl|cfeBS;i1et08(iB,rzoeil;^0hfe^ .,". i : ^>weilcen: geftikklger^wflrieii;. vEri;^iir'rpthodofegèn f5!':;.v

V:ë0 Q¥erigé;:rf 8ijltaten:¥aii^^;lit:pri^éct';Ii|ïi-ovéf;,liet0 \: " :. aigeraeeiï'wrrassenc!, /

Petet Boerman De vu kreeg tien jaar geleden van het ministerie van o w de mogelijkheid om een grootschalig onderzoek te star­ ten naar de sociale mtegratie van jong volwassenen. "Tussen je achttiende en je dertigste neem je meestal beslissm­ gen die van grote invloed zijn op het verdere verloop van je leven", vertelt dr W. Dijkstra, via de vakgroep methoden en technieken van de faculteit der soci­ aal­culturele wetenschappen van de vu betrokken bij het project. "We wilden weten waar dergelijke beslissingen van­ daan kwamen. Ik vind het verbazing­ wekkend dat er voorheen zo weinig on­ derzoek naar deze leeftijdscategorie is gedaan." De vu stelde voor het onderzoekspro­ ject onder andere zes aio's aan bij di­ verse vakgroepen. Alle zes zijn nu of al gepromoveerd of hopen dat binnenkort te doen. In totaal ondervroegen ze voor het onderzoeksproject zo'n 1800 jonge­ ren tussen de achttien en de dertig jaar. Er werden bij alle respondenten drie metingen gedaan: de eerste in 1987, de volgende steeds twee jaar later. Hier­ door is volgens Dijkstra "een giganti­ sche dataverzameling ontstaan met zeer veel interessante mogelijkheden". Drs M.E.G. van der Velde, werkzaam bij de vakgroepen bedrijfskunde en ar­ beids­ en organisatiepsychologie, on­ derzocht in het kader van het project hoe jongeren werk waarderen. Zij ont­ dekte dat jongeren die al werk hebben in het algemeen positiever zijn dan hun leeftijdsgenoten die nog geen baan heb­ ben. De overgang van school naar werk leidt volgens haar tot positieve verande­ ringen in persoonskenmerken van jon­ geren. Jongeren die vier jaar geleden op school zaten en nu werken hebben meer zelfwaardering en minder behoef­ te aan verandering dan jongeren die na vier jaar nog steeds op school zitten. Ook hebben ze lagere scores op schalen van depressiviteit en neuroticisme. Tegelijkertijd zijn jongeren die vier jaar lang hetzelfde werk doen minder tevre­ den dan jongeren die in die vier jaar al dan niet vnjwillig van baan zijn veran­

derd. Diegenen die al vier jaar hetzelfde werk doen hebben bijvoorbeeld meer klachten over hun relatie met hun baas of vinden hun werk minder interessant geworden. Mensen die vaker van baan switchen zijn met andere woorden ge­ lukkiger dan mensen die lang op een en dezelfde stoel blijven zitten. Andere wetenschappers van de vak­ groep arbeids­ en organisatiepsycholo­ gie van de psychologische faculteit van de vu concludeerden dat vrouwen die geen goede baan hebben en vrij tradi­ tioneel denken bij het krijgen van hun eerste kind, vier keer zo vaak stoppen met werken als geëmancipeerde vrou­ wen met een goede baan. Maar dit is niet altijd een persoonlijke keuze, menen de onderzoekers drs A.W. Taris, dr J.A. Feij en drs J. Heesmk.

Kinderopvang "Vrouwen met een goede baan hebben namelijk vaak meer geld te besteden. Daarom kunnen ze ook eerder gebruik maken van mogelijkheden tot kinder­ opvang. De keuze tot al dan niet stop­ pen met werken is hier dan ook vaak gedwongen. Vrouwen die minder ver­ dienen kurmen meestal nauwelijks an­ ders dan thuisblijven." Uit een ander onderzoek van het drietal blijkt dat wanneer mannen en vrouwen een gemiddeld even hoge opleiding en een even goede baan hebben, mannen gemiddeld toch meer verdienen dan vrouwen. Dit was al zo in 1987, toen het gemiddelde verschil nog vijftien procent was. Vier jaar later is het ver­ schil tussen de gemiddelde verdienste van mannen en vrouwen zelfs opgelo­ pen tot 24 procent. De beloningsver­ schillen bestaan volgens de onderzoe­ kers al aan het begin van de loopbaan, en die worden gedurende de loopbaan alleen maar groter. De verklaring voor het verschil wordt door de onderzoe­ kers niet meteen gezocht in discrimina­ tie, maar eerder in het feit dat typische 'vrouwenberoepen' in het algemeen minder betalen dan 'mannenberoepen'. Het opvallendste onderzoek van de drie psychologen is dat naar het gedrag van jonge werklozen op zoek naar een baan.

Trouwen is weer in de mode. Zeventig procent van alle dertigjarigen is gehuwd Ook drs I.A. Bok deed aan dit onder­ zoek mee. Geconcludeerd wordt dat actief zoekende werkloze jongeren niet eerder aan een baan komen dan dege­ nen die minder vaak solliciteren. Als de werkloosheidssituatie minder aange­ naam wordt gemaakt leidt dat niet zon­ der meer tot het vinden van een baan. Ook het aanbod van arbeid blijkt na­ melijk zeer belangrijk. "Dit leidt tot de conclusie dat het minder aangenaam maken van de werkloosheidssituatie, zonder aanvullende maatregelen ten aanzien van het verruimen van de werkgelegenheid, niet zal leiden tot een vermindering van de werkloosheid", aldus de onderzoekers.

Drs L. Gerritsen van de vakgroep me­ thoden en technieken onderzocht het huwelijksgedrag van jongeren. Ze stelde vast dat meer dan zeventig procent van alle dertigjarigen in haar onderzoek ge­ trouwd was. Van alle ondervraagde jon­ geren had in 1991 bijna tachtig procent een vaste relatie. Twee derde van de mensen die in '87 nog aangaven geen parmer te hebben en ook niet te wiUen trouwen of samenwonen, deden dat vier jaar later toch. Dat is meer dan bij diegenen die in '87 wel een partner hadden en zeiden niet te willen trou­ wen of samenwonen. Daarvan bleek de helft inderdaad een zelfstandige huis­ houding voeren.

Pil tegen leesblindheid geen wondermiddel Dirk de Hoog Het geneesmiddel piracetam heeft een gunstig effect op leesprestaties van kinderen met dyslexie. Het ef­ fect is echter niet erg groot. Maar ook andere behandelingsmethodes van leesblindheid hebben een be­ perkt resultaat concludeerde de psychologe Ginny Spyer afgelopen vrijdag tijdens haar promotie aan de vu. Ze pleit voor een behandeling met medicijnen in combinatie met gerichte leestrainingen. Spyer onderzocht in een aantal deelstu­ dies verschillende in de praktijk toege­ paste therapieën om kinderen met dys­ lexie te behandelen. Ze keek vooral naar de effecten van een combinatie van behandelingsmethodes. In voor­ gaand onderzoek is vaak alleen naar óf medicatie óf leesstimulering via gerich­ te training gekeken. Sommige leesblinde kinderen krijgen

het geneesmiddel piracetam toegediend. Wetenschappers veronderstellen dat dit geneesmiddel de werking van de linker hersenhelft activeert. Die hersenhelft is essentieel voor snel en accuraat kunnen lezen. Van het middel is aangetoond dat het bij volwassenen de leercapaci­ teit en het verbale vermogen bevordert. Ook heeft het een gunstige invloed op het geheugen. Uit het onderzoek blijkt dat leesblinde kinderen met het middel net iets beter, scoren m tests dan kinderen die een placebo kregen. De meeste gevonden effecten waren zwak. Maar in combina­ tie met gerichte leestrainingen scoor­ den de kinderen beter met het medicijn dan die zonder. "Het is zeker geen wondermiddel", volgens de promoven­ da, "maar het heeft wel een activerend effect. Dus ik zie geen bezwaar tegen gebruik van ptracetam. Er zijn geen ne­ gatieve effecten of bijwerkingen van het middel gevonden. Maar je moet het naast andere therapieën en trainmgen gebruiken."

Pikant detail is dat de fabrikant van het medicijn meebetaalde aan het onder­ zoek, maar dat is volgens Spyer geen punt. "Ik heb absolute wetenschappelij­ ke vrijheid gehad. O ok is van tevoren afgesproken dat ik alle onderzoeksgege­ vens vrij mocht publiceren. Alleen heb­ ben ze meegedacht over de opzet en uitvoering van een deel van het onder­ zoek." Volgens Spyer vindt tegenwoor­ dig bijna nooit meer onderzoek plaats naar medicijnen zonder dat de fabri­ kant er financieel bij betrokken is."

Balansmodel Spyer concludeert dat een aantal bevin­ dingen uit haar onderzoek niet over­ eenkomen met theoretische veronder­ stellingen van het zogenaamde balans­ model van haar promotor prof. dr D.J. Bakker. Bij dit model is het uitgangs­ punt dat de leesontwikkeling bij een kind start in de rechterhersenhelft. Hier leert het letters en woorden onderschei­ den. Als dat eenmaal min of meer au­ tomatisch gaat neemt de activiteit in de

linkerhersenhelft toe. Daar ontwikkelt zich het echte leesvermogen. Dyslexie zou ontstaan doordat de overgang van de rechter naar de linkerhersenhelft te vroeg of juist helemaal niet plaats vindt. Dit zou leiden tot verschillende vormen van leesblindheid. In de prak­ tijk kon Spyer die verschillen echter niet precies terugvinden. Ze pleit er daarom in navolging van andere onder­ zoekers voor om het denken over dys­ lexie te veranderen. "Het is geen ziekte die je wel of niet hebt. Het is meer een glijdende schaal. Je hebt het in meer of mindere mate." De meeste weten­ schappers zijn het er volgens Spyer over eens dat dyslexie in ieder geval een biologische component heeft en geen gevolg is van opvoedingsproble­ men. Bovendien zou het deels erfelijk bepaald zijn.

Bram de Hollander

"Formeel is het onderzoeksproject nu afgesloten", aldus projectleider Dijks­ tra. "Het subsidiepotje is bijna leeg. We hebben al onze respondenten uitvoeng geïnformeerd over het verloop van het project. O ok zijn er een aantal resulta­ ten in vaktijdschriften verschenen of ge­ presenteerd op symposia. Enkele pro­ movendi moeten nu alleen hun proef­ schrift nog afronden. Te zijner tijd ver­ schijnt nog een uitvoeng verslag van alle resultaten."

Leden lezerspanel Ad Valvas Met ingang van de volgende jaargang wil de redactie van Ad Valvas de band met haar lezers versterken door het instellen van een lezerspanel, dat vijftien leden moet gaan tellen. Dit panel zal ongeveer drie keer per jaar bijeenkomen om de n u m ­ mers van Ad Valvas te bespre­ ken en van op­ en aanmerkingen te voorzien. Zowel personeelsle­ den als studenten van de Vrije Universiteit kunnen zitting nemen in dit orgaan. Het lezer­ spanel dient aUeen als klank­ bord en heeft geen bestuurlijke bevoegdheden. De benoeming van de leden ge­ schiedt door de hoofdredacteur. Gegadigden kunnen een brief met curriculum vitae sturen of contact opnemen met: Frank van Kolfschooten, hoofd­ redacteur a.i. van Ad Valvas, kamer 15B15, De Boelelaan 1 1 ^ / , 1081 HV Amsterdam, ^^ tel. 548 6930 ^'^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen