Ad Valvas 1993-1994 - pagina 401

199j I D V A L V A S 3 1 MAART 1994

PAGINA 5

Ik wil er altijd voor hem zijn' jan

kudenten-buddy's staan seropositieve drugverslaafden bij in bange tijden Drugverslaafde aidspatiënten raken door hun ziekte in een steeds groter isolement. De 'buddy's' van stichting De Regenboog geven emotionele steun. Een gesprek met drie vustudenten die zich bekommeren om het lot van seropositieven.

Coen van Basten

I

Drugverslaafden met aids hebben een dubbel probleem. Door h u n verslaving zi)n ze al veel vrienden kwijtgeraakt. Ze zijn door de maatschappij in de steek gelaten, en door hun ziekte komen ze helemaal in een isolement terecht. D a n kunnen ze dus wel iemand gebruiken die voor hen klaarstaat", zegt Arjan Bos (23), student sociale psychologie aan de yu. Sinds twee jaar is hij buddy en begeleidt hij een drugverslaafde die besmet is met het Hiv-virus. f'Ik zag destijds een advertentie hangen hier op de universiteit bij een koffiepunt", vertelt Bos. "Er werd een buddy gezocht. Ik zat net te denken om vrijwilligerswerk te gaan doen. Iets dat niets met m ' n studie te maken had. Iets nuttigs. Buddy leek me wel wat. Je kunt iemand helpen met praktische zaken en praten over zijn emoties." Via stichting D e Regenboog, die zich richt op druggebruikers, kwam hij na :en training bij een getrouwd echtpaar lit voormalig Joegoslavië terecht. Beiien verslaafd, beiden besmet. "De /rouw had aids in een ver gevorderd tadiimi. Zij kreeg een buddy toegewezen en ik werd buddy van haar man. Laten we hem Zlalo noemen, cliënt nnd ik zo'n koel woord. Aanvankelijk deden we met z'n vieren leuke dingen. Biertje drinken enzo. Maar de echtgenote werd steeds zieker. Zij betekende alles voor Zlato. Hartverscheurend om te zien. Want je weet dat ze geen toekomst samen hebben." Na een halfjaar overleed ze. T o c h nog onverwachts. Bos ving Zlato op. "Hij

vu-studenten Bos en Bang werken als buddy met seropositieve drugverslaafden was totaal kapot. Ik hielp hem om de begrafenis te regelen. Dat was een trieste bedoening zeg. Een handjevol hulpverleners en een stuk of vijf bevnende landgenoten kwamen haar de laatste eer bewijzen." Vervolgens ging Bos met Zlato verder. Hij gaat een keer per week met hem de hort op. Naar de kroeg of thuis televisie kijken. Of samen naar de wijkpost waar Zlato zijn methadon haalt. "We praten ontzettend veel. Vooral over politiek. En over de oorlog in zijn land. Dat levert leuke discussies op." "Zlato is ook geïnteresseerd in mij. Dat is wel uniek te noemen voor een drugverslaafde. Hij wil weten wat ik doe en hoe het gaat met m ' n studie. Zelfheeft hij rechten gestudeerd. Over zijn verslaving laat hij trouwens niet veel los. Dan begin ik er niet over. Hij bepaalt zelf wat hij kwijt wil." Lucien Geelen (30), eerstejaars culturele antropologie, heeft het als buddy soms niet zo makkelijk. Hij doet het

werk sinds vier maanden vanwege persoonlijke betrokkenheid. Ooit waren zijn broer en zus verslaafd aan drugs. "Als mijn cliënt ziek is, heb ik het gedaan. Ik ben de enige die hij ziet, dus spuwt hij tegen mij zijn gal. Soms belt hij D e Regenboog op met het verzoek om een andere buddy. Allemaal aandacht vragen. Daar staat tegenover dat hi), als hij zich goed voelt, mij een toffe gast vindt." Gelukkig kan Geelen wel tegen een stootje. "Je weet van tevoren waar je aan begint. E n je weet dat drugverslaafden wisselend gedrag vertonen. Bovendien kan ik me wel voorstellen dat je je knap beroerd kunt voelen. Bijvoorbeeld als je net te horen hebt gekregen dat je, als gevolg van het aidsvirus, iets mankeert." Voor veel studenten is vrijwilligerswerk uit den boze. Zij willen een bijbaantje dat harde pegels oplevert. "Zo'n baantje heb ik ook hoor", lacht Bos. "Ik werk bij het Tuschinski-theater. D a n

NICO Bomk - AVC/VU

krijg ik vrijkaartjes zodat ik Zlato mee kan nemen naar de bioscoop, want daar heeft hij geen geld voor. E n net als ik is hij dol op films." Zijn relatie met Zlato klinkt eerder als een vriendschapsrelatie dan als een buddyrelatie. "Hij zou mijn broer kunnen zijn", beaamt Bos. "Inderdaad, we zijn goede vrienden. We lachen veel. We gaan heel leuk met elkaar om. Relaxed." Maar er zijn ook moeilijke momenten. "Als hij depressief is en geen zin heeft om erover te praten. E n als hij angst heeft over zijn gezondheid. N u is die redelijk goed, maar straks zal dat veranderen. Dat heeft dan ook consequenties voor mij. Als buddy sta ik hem immers bij. Ik zal hem meer moeten verzorgen, wat de emotionele band zal versterken. Een ding staat voor mij als een paal boven water: ik wil er altijd voor hem zijn." Aan het buddywerk gaat een training van enkele dagen vooraf. "Men krijgt

1n het veld is alles primitief ""> uft"^v

"^W^*

Ook het personeel dat dagelijks achter de schermen werkt, is essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? De archeologisch tekenaar. Peter Boerman H.J.M. Burgers werkt op de tekenafdeling van de vakgroep archeologie en ktmstgeschiedenis. Daar tekent hij alles wat archeologen in de grond vinden, haarfijn na. Vazen, potten, munten, bijna alles heeft Burgers wel eens in zijn vingers gehad. Zijn werkkamer toont een proeve van zijn kunnen. Bij het raam hangt een tekening van de D o m van Keulen, aan de andere kant een aantal muntenschetsen op jampotdeksel-formaat. Hij haalt speciaal wat spullen uit de kast om zijn liefde voor de archeologie te tonen. Een dissertatie waarvoor hij de tekeningen verzorgde, samen met een groot aantal uit de Romeinse oudheid stammende potscherven, maken het beeld van de aimabele schatgraver compleet. Burgers kan honderduit over zijn vak vertellen. Door de vele jaren ervaring die hij heeft, zit hij vol met verhalen. Vooral over Italië. "Daar wordt zoveel gejat. Daar mag je niks vandaan meeArcheologisch tekenaar H. Burgers: 'Als je in het veld bent, moet je alles zelf uitvinden NICO Bomk - AVC/VU

nemen. Als je alleen maar bukt, loop je al kans van het erf gestuurd te worden. D a n moet je als tekenaar heel snel en heel nauwkeurig kunnen werken." Hij laat een klompje steen zien, gevonden in Oosterbeintum in Nederland. "Iedereen zou hem eigenlijk weggooien. Maar met een röntgenfoto blijkt dat er in feite een hele mooie gesp inzit." De stroom voorbeelden die hij uit alle hoeken van zijn kamer weet te toveren lijkt niet op te kunnen drogen. "Het is onvoorstelbaar wat je allemaal voor gekke dingen in de grond kan vinden. Hier zie je een tekening van fibulae, dat zijn sluitspelden. Ze hadden vroeger geen knopen, snap je." Burgers werkt inmiddels al zo'n achttien jaar aan de vu. Daarvoor heeft hij van alles gedaan. Hij was ontwerper, werkte bij een beeldhouwer en gaf les. Hij heeft zijn tekenakte en zijn handenarbeidakte. Zijn liefde voor de archeologie begon toen hij in zijn toenmalige atelier een voorwerp vond. "Ik heb toen gedacht: dat moet iets merkwaardigs zijn. Het bleek een drieduizend jaar oude bronzen bijl te zijn!" Hij kreeg vervolgens een baan aan de Katholieke Universiteit Nijmegen als illustratief tekenaar. "Je kan het zo gek niet verzinnen of dat tekende ik daar wel: van plantjes tot wiskundige modellen en technische apparatuur. Daar leer

voorlichting over aids en drugverslaving", vertelt Michelle Delleman, praktijkcoördinator bij D e Regenboog. "Wij vertellen over de mogelijkheden en onmogelijkheden. Een buddy mag bijvoorbeeld nooit geld lenen aan zijn cliënt. Zijn adres en telefoonnummer geven mag ook niet. D e vertrouwenspositie tussen buddy en cliënt moet gehandhaafd blijven. E n dat is niet het geval wanneer de cliënt geld verschuldigd is aan zijn buddy." Een buddy moet zich volgens Delleman solidair voelen met aidspatiënten en geen vooroordelen hebben tegen druggebruikers. Verder moet de buddy acht uur per week tijd hebben gedurende een periode van minimaal een jaar. Delleman: "Seropositieven krijgen pas een buddy als zij aan het hiv-virus gerelateerde klachten krijgen en zich niet zo goed meer alleen kunnen redden. Op dit moment hebben we 49 buddy's. Hiervan zijn vier studenten van de Vrije Universiteit." J.A. Bang ("Iedereen noemt me Bang") is een van hen. D e vierdejaars antropologie is buddy van een seropositieve veertiger die het stadium van aids inmiddels heeft bereikt. "Hij leeft op straat", vertelt ze. "Het is soms een hele speurtocht om hem te lokaliseren. Ik help hem met dingen zoals zichzelf verzekeren. Hij zegt steeds 'Ja, mor- . gen'. Dan zeg ik 'Nee, nu'. Samen gaan we dan naar het ziekenfonds." Twee keer per week ziet Bang haar cliënt. D a n drinken ze koffie en praten over ditjes en datjes. "Soms praten we over zijn ziekte. Als er iemand aan aids is overleden bijvoorbeeld. Hij verdringt de dood, accepteert niet dat hij aids heeft. Hij is helemaal op z'n eentje. Zijn familie wil niks van hem weten. Maar hij heeft ook iemand nodig." Bang vindt het een kwestie van medemenselijkheid dat zij zich om hem bekommert. . Als ze samen op pad zijn, zijn er vele ogen op hen gericht. "We zijn een gek stel samen", verklaart Bang grinnikend. "Hij ziet eruit als een junkie en ik draag vrij nette kleding. Soms worden we geweigerd wanneer we ergens koffie willen drinken. D a n gaan we gewoon naar een café op de Zeedijk. Daar zit ik dan als enige vrouw tussen de junkies. Maakt toch niet uit?" Op 12 april start er weer een buddytrammg. Inlichtingen 020 - 625 3737

Achter de schermen je het vak wel." N a een korte tijd voor de klas gestaan te hebben, kwam hij bij de v u terecht. "En sindsdien heb ik het steeds ontzettend druk gehad." Hartstochtelijk laat hij schetsen zien van een thermenpand, opgegraven bij Valesio, tussen Brindisi en Lecce in Italië. Archeologie herbergt vele wetenschappen in zich, meent Burgers. "Ook medici kunnen bijvoorbeeld een belangrijke bijdrage aan bepaalde vondsten leveren. Zo constateerde men in Engeland eens veel ziektes. D e archeologen dachten eerst dat dat te wijten was aan overbeschaving. Maar wat bleek: de mensen daar hadden aan de wijn lood toegevoegd om 'm lekkerder te maken. Ze hadden gewoon loodvergiftiging opgelopen." "Als je in het veld bent, moet je alles zelf uitvinden. Dat is ook het mooie. Je kan nog zo technisch zijn, in het veld is alles zo primitief, dan is het toch allemaal anders. Als je je niet kunt aanpassen aan dat soort omstandigheden, dan ben je weg. Dat gebrek aan voorzieningen maakt de archeologie heel boeiend. Als je de mensen van vroeger wilt leren begrijpen, is het heel goed om er zelf achter te komen hoe de mensen toen geleefd hebben."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen