Ad Valvas 1993-1994 - pagina 380

AD VALVAS 17 MAART 1994

PAGINA 8

Een beetje student roeit om te winnen Okeanos gaat er weer tegenaan bij de Heineken Vierkamp op de Amstel Voetbal en hockey vinden ze burgerzonden. Daarvoor ben je toch geen student? Immers, geen sport zo studentikoos als roeien. Zolang er universiteiten bestaan, hoort er te worden geroeid. En niet alleen voor de gezelligheid. "Roeien om te winnen", zo werft de bekende vuvereniging Okeanos zijn zieltjes. Het nieuwe roeiselzoen is weer begonnen.

^

prestaties, ook bekend om de gezelligheid. Er heerst birmen de vereniging een sterke verbondenheid, die zich deels uit in het 'uniform' van de verenigingsleden: de rood-groene pizzajasjes. De vereniging rust op drie pijlers. Allereerst de wedstrijdroeiers, dat zijn er zo'n stuk of veertig. Daarnaast de competitieroeiers, het merendeel van de vereniging. "Daar staat de gezelligheid vaak voorop", zegt stuurvrouw Gladys Kuurstra. "Die trainen vaak minder en zijn wat recreatiever bezig." Belangrijk binnen Okeanos zijn verder de commissies, zoals de almanakcommissie en de materiaalcommissie en niet te vergeten de barcommissie "Roeien is niet alleen vanwege de vele

^

Sport

Peter Boerman

Nu de kans op de Elfstedentocht voorbi) IS, de krokussen ontloken zijn en de zon zich af en toe laat zien, is het weer tijd voor de buitensporten. Het mag dan heerlijk zijn om je eens goed uit te sloven m de sportzaal, niets is zo verfrissend als de open lucht. Ook studentenroeivereniging Okeanos vaart daar wel bij. Letterlijk, wel te verstaan. Mede dankzij hun schitterende locatie bij de Bosbaan, mogen zij zich al jaren verheugen in een grote belangstelling. Deze week begint de lente-introductie die nog ongeveer vier weken duurt. Vier weken waarin de studenten in groepjes van vijf kennis kunnen maken met de vereniging en met het roeien an sich. Aan het eind van de periode moeten ze een roeiexamen doen. "Maar", zo worden de nieuwe roeiers gerustgesteld, "daarbij gaat het er niet alleen om hoe goed je kunt roeien.

De dames eerstejaars hopen aanstaande zondag hun slag te slaan

maar vooral hoe voorzichtig je omgaat met het materiaal. Want voor een beetje roeiboot kan je toch een aardig autootje kopen." Okeanos heeft het geluk te beschikken over een van de mooiste roeibanen van Nederland. Het is de oudste van Nederland; aangelegd voor de Olympische Spelen die m 1928 in Amsterdam zijn gehouden. Okeanos roeit de meeste wedstrijden op de Bosbaan, maar ook daarbuiten is de vereniging actief Zo doen jaarlijks veel teams mee aan de Varsity, de meer dan honderd jaar oude race tussen de verschillende Nederlandse universiteiten. Komend weekeinde

neemt Okeanos met een groot aantal roeiers deel aan de Hemeken Roeivierkamp op de Amstel. Aan deze race, georganiseerd door de uvA-coUega's van Nereus, verschijnen dit jaar meer dan tweeduizend roeiers aan de start. Okeanos zal met zeven boten actief zijn. De race vormt de officiële opening van het nieuwe roeiseizoen. Er zullen in twee' dagen vier afstanden worden geroeid, die alle precies de helft zijn van de bekende allround-afstanden bij het schaatsen. De roeiers van de Holland Acht hebben m ees-flffïciële brief buitenlandse topploegen uitgedaagd om aan de roeivier-

Nico Boink - AVC/VU

kamp van komend weekeinde mee te doen. Vorig jaar stelde de Holland Acht nog teleur met hun vijfde plek op de WK, maar ze wonnen wel overtuigend de prestigieuze Rotsee Regatta in het Zwitserse Luzem.

tradities een bijzonder studentensport, maar ook omdat je betrekkelijk snel aan de top kunt komen. Sommige roeiers die meedraaien in de internationale top zijn pas op hun achttiende begonnen!" zegt Gladys. De tempobeurs lijkt veel studentenverenigingen de kop te gaan kosten. Ook voor Okeanos dreigt dat gevaar. "We zijn nu heel erg met studiebegeleiding bezig", zegt Gladys. "De studenten hebben mmder tijd, dus komen er minder aanmeldingen en dat moeten we nu opvangen. Ze zeggen altijd dat je alleen maar goed kan roeien als ook je studie goed loopt. Daar wordt bij Okeanos nu heel veel aandacht aan besteed. Vooral in de beginperiode is goede studiebegeleiding ontzettend belangrijk."

i

Pizzajasje Dit jaar hebben ze weer grote plannen, hoewel goud op de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta het hoofddoel is. De definitieve selectie moet later dit jaar duidelijk worden. Een week na de Heineken wordt de Head of the River gevaren, op dezelfde Amstel. Okeanos is naast zijn aansprekende

Anatomisclie les: liet lijk in de hoofdrol Dick Roodenburg

Niet alleen kunstkenners mogen blij zijn met de restauratie van Rembrandts Anatomische les van dr Deijman uit 1656. Het uitgebreide onderzoek naar het schildenj - door Norbert Middelkoop - leverde voer op voor medici, ethici, histonci en zelfs scheikundigen. Bovendien komen ook de liefhebbers van een goed verhaal aan hun trekken: de levensbeschrijving van de afgebeelde personen laat zich lezen als een roman en de geschiedenis van het schilderij zelf doet denken aan een film van de Russische regisseur lossellani, waarin een gigantisch achttiende-eeuws genrestuk via allerlei omzwervingen eindigt in een klein lijstje boven een twintigsteeeuwse schoorsteen. Ruim honderd jaar had het Rijksmuseum De anatomische les van dr Detjman in bruikleen van de stad Amsterdam. Na

huidige formaat is één meter bij een kleme anderhalve meter. Maar een Rembrandt blijft een Rembrandt. De verkleining zorgde voor een nieuwe compositie van - dus een andere rolverdeling op - het schildenj. De oorspronkelijke hoofdpersoon was uiteraard Jan Deijman, die in 1653 Nicolaes Tulp opvolgde als voorlezer in de anatomie. We zullen nooit weten hoe hij eruitzag, want door de brand is hij onthoofd. Heel sneu, want ieder betaalde voor zijn eigen beeltenis. Van de waarschijnlijk tien mensen die Rembrandt schilderde bleven slechts twee goed zichtbaar: de dode en een man links van hem, die volgens het bewaard gebleven verslag van de anatomische les ene

Cultuur een grondige schoonmaak werd het schilderij vorige week aan de gemeente teruggegeven. In een expositie presenteert het Amsterdams Historisch Museum haar nieuwe bezit, samen met zes andere anatomische lessen uit de collectie. De achtergronden en geschiedenis van de Dr Deijman worden uitvoerig - en zelfs letterlijk - belicht. Als gevolg van een brand in 1723 is het schilderij dat we nu zien slechts een gedeelte van het door Rembrandt gemaakte werk. De tentoonstellmg maakt dat aanschouwelijk door op een reconstructie van het totaal het overgebleven fragment uit te lichten. Om een mdruk te geven: het oorspronkelijke schilderij was ruim twee en een halve meter hoog en drie meter breed, het

Tekening van 'De anatomische les van dr Deijman'

'De anatomische les van dr Deijman' na restauratie Collectie Amsterdams Historisch Museum Foto's Rijksmuseum

Gijsbert Calkoen moet zijn. Lange tijd dacht men dan ook dat hij dr Deijman was. De nieuwe hoofdpersoon is ongetwijfeld het lijk, met alleen door zijn centrale positie, maar ook doordat de witte verf van lichaam en lendendoek beter tegen de hitte van de brand bestand bleek. Een chemicus kan dat uitleggen.

Donder-hoer De dode heette Joris Fonteijn alias Zwarte Jan, een tot de strop veroordeelde boef. De verslagen van zijn verhoor in de zogeheten Confessieboeken van het toenmalige rechterlijk archief doen uitvoerig verslag van zijn levenswandel, inclusief zijn relatie met Elsje

Otte, alias de Donder-hoer. Bij eerdere veroordelingen wegens diefstal en geweldpleging bleef de straf meestal beperkt tot geseling en verbanning, maar in Amsterdam bekende Zwarte Jan nadat hem letterlijk de schroeven aangedraaid waren - zoveel misdaden dat het hof tot de doodstraf besloot. Twee dagen voor zijn arrestatie had hij in de Sint-Antoniebreestraat - waar Rembrandt woonde! - nog een broek en een rok gestolen. Op het schilderij staat dr Deijman op het punt de kern van de hersenen bloot te leggen, volgens de zestiende-eeuwse medicus Andreas Vesalius de zetel van de menselijke ziel. Theologen moeten maar eens nauwkeurig kijken.

In 1552 vormden de Amsterdamse chirurgijns een eigen gilde, waartoe overigens ook de barbiers behoorden. Enkele jaren later kregen ze van landvoogd Filips II officieel toestemming om eenmaal per jaar sectie te verrichten op het lijk van een ter dood veroordeelde. Vanaf 1619 vonden deze ontledingen plaats in de Sint-Antoniswaag en in de Vleeshal aan de Nes, tussen welke gebouwen het gilde in de loop van de zeventiende eeuw een paar keer heen en weer verhuisde. Leerlingen en publiek konden de les bijwonen in een klein anatomisch theater. De anatomische les van dr Deijman vond plaats aan de Nes en het schildenj van Rembrandt heeft daar ook enige jaren na de voltooiing gehangen. Toen het chirurgijnsgilde in 1691 weer naar de Waag vertrok, verhuisde het schildenj mee. Op 8 november 1723 brak een brand uit in het portaal op de eerste verdieping van de Waag, die naast de Dr Deijman ook Nicolaes Eliasz' Anatomische les van dr. Johan Fonteijn onherstelbaar beschadigde. Het schildenj van Rembrandt raakt enigszins in de vergetelheid, verdwijnt zelfs voor enige tijd naar Engeland, maar wordt in 1882 door de stad Amsterdam teruggekocht. En wie dacht dat het vernielen van schildenjen slechts aan eigentijdse gekken is voorbehouden, heeft het mis: m 1931 ging een man De anatomische les van dr Deijman met een bijl te lijf. Laten we hopen dat Zwarte Jan in het Amsterdams Historisch Museum eindelijk zijn definitieve rustplaats vindt. Ook misdadigers hebben daar recht op. Tentoonstelling Welkom Rembrandt, de anatomische les van Dr Deijman, tot en met 17 april in het Amsterdams Histonsch Museum, Kalverstraat 92 Amsterdam, telefoon 5231822. Open op ma t/m vr 10 00-17 00 uur, za en zo 11 00 17 00 uur

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen