Ad Valvas 1993-1994 - pagina 414

ADVALVAS 14 APRIL 1994

PAGINA

Nog geen prijskaartje aan schone lucht Onderzoek maar financiële bereidheid van burger om het milieu te redden Iedereen zegt iets over te hebben voor een schoner milieu. Maar wat doet de burger als hij bij het tankstation ontdekt dat milieuvriendelijke benzine bijvoorbeeld twee kwartjes per liter duurder is dan gewone? Dit soort vragen komen aan de orde in enquêtes met de zogenaamde 'c ontingent valuation'­methode, een onderzoeksmethode die de monetaire kant van milieu­ aspecten laat zien. Dr ir R. Hoevenagel schreef er een proefschrift over, waarop hij vorige week promoveerde.

Peter Boerman

Het milieuvraagstuk stelt iedere eco­ noom voor problemen. Hoe breng je de kosten van een bos dat verloren gaat in rekening? En wat is de prijs van schone lucht? Milieuaspecten laten zich mone­ tair gezien moeilijk in kaart brengen. Maar er zijn meer (en ook complexere) problemen. Zo zullen de meeste Ne­ derlanders waarschijnlijk nooit een wal­ vis in levenden lijve zien, behalve in dierentuinen en dolfinaria. Toch zijn ook wij gebaat bij het op peil blijven van de walvisstand. Maar hoeveel is de gemiddelde Nederlander bereid daar­ voor neer te leggen? En meent hij of zij dan ook wat hij verklaart? Met andere woorden: stel dat iemand drie tientjes per maand zegt over te hebben voor het behoud van het Zuidamerikaanse re­ genwoud, kun je dan ook werkelijk bij hem of haar aankloppen voor dat geld?

len, is immers bijna nooit wat men uit­ eindelijk zal gaan betalen. De methode maakt het respondenten wat al te mak­ kelijk om strategische antwoorden te geven. Critici vragen zich daarnaast af of respondenten wel in staat zijn om op de moeilijke en onbekende vragen een verstandig, dat wil zeggen: rationeel, antwoord te formuleren. De conclusie die de promovendus geeft laat zich dan ook vrij gemakkelijk raden: de cv­methode is te grof om als basis voor overheidsbeslissingen te kun­ nen gelden. De resultaten zijn hooguit geschikt om in dit soort beslissingen verbeteringen aan te brengen.

Groene winkel

Elke Nederlan der is tegen het kappen van een hon derden jaren oude eik, maar heeft de burger ook geld over voor het behoud ervan ? Bram de Hollander

Dit zijn slechts een paar voorbeelden van de vragen waarmee R. Hoevenagel zich heeft beziggehouden tijdens het schrijven van zijn dissertatie The contin­ gent valuation method: scope and validity. In dit werk bespreekt hij de betrouw­ baarheid van de 'contingent valuation'­ methode, een statistisch werkwijze die probeert op betrouwbare wijze milieu­ veranderingen van een prijskaartje te voorzien. Afgelopen vrijdag 8 april pro­ moveerde hij erop bij de economische faculteit van de vu, na de antwoorden van maar liefst 2578 respondenten in het proefschrift te hebben verwerkt. De cv­methode die Hoevenagel onder­ zocht maakt gebruik van enquêtes waarin wordt gevraagd wat responden­ ten maximaal bereid zouden zijn per

maand of per jaar te betalen om milieu­ verbetering te 'kopen'. Als er bijvoor­ beeld milieuvriendelijke benzine op de markt zou zijn, die twee kwartjes meer kost dan de huidige, dan zullen vele re­ spondenten geneigd zijn te verklaren op de milieuvriendelijke benzine over te zullen stappen. Hoeveel mensen dat dan ook in werkelijkheid zullen doen is dan nog maar de vraag. Als puntje bij paaltje komt en mensen bij het tanksta­ tion staan is de verleiding groot om de auto met de goedkope, maar milieu­on­ vriendelijke benzine vol te gooien. Het 'laat de anderen maar betalen'­principe is een bekend probleem in de sociale en economische wetenschappen. De wil om met z'n allen iets te doen aan het milieu is er wel, maar op individueel ni­

'Er wordt heel wat afgesnoept'

veau blijkt de burger geld vaak belang­ rijker te vinden. De cv­methode is daarom controver­ sieel. Ze heeft het voordeel dat er veel meer milieuaspecten monetair gewaar­ deerd kunnen worden dan met andere economische waarderingsmethoden. Bovendien kan de methode ook 'niet­ gebruikswaarden' meten. Dit zijn waar­ den die los staan van het eigenlijke ge­ bruik. Zo zijn sommige mensen best bereid voor het behoud van de walvis te betalen, hoewel ze weten er nooit een te zullen zien. Maar de methode kent ook nadelen. Beleidsmakers schrikken er nogal voor terug om de uitkomsten van het onderzoek te gebruiken omdat deze gebaseerd zijn op hypothetische bedragen. Wat men zegt te willen beta­

De nauwkeurigheid waarmee respon­ denten de bedragen invullen valt vol­ gens Hoevenagel op een aantal manie­ ren te verbeteren. Zo pleit hij ervoor re­ spondenten ervaring te laten opdoen met het monetair waarderen van mi­ lieu­aspecten. Dit is lang niet zo mak­ kelijk als het op het eerste gezicht lijkt. Mensen krijgen in de praktijk van alle­ dag immers bijna nooit te maken met kosten die het gevolg zijn van milieu­ vervuiling. Alleen bezoekers van 'de Groene winkel' zijn hier enigszins mee bekend. "De betrouwbaarheid van de methode hangt dan ook voor een be­ langrijk deel van de 'art of asking questions' af', concludeert de promo­ vendus. Hoevenagel beseft dat zelfs als alle aan­ bevelingen die hij doet worden opge­ volgd de cv­methode niet alle milieu­ aspecten even goed kan waarderen. Hij denkt dat de methode tot minder be­ trouwbare resultaten leidt voor onzeke­ re en langdurige milieu­aspecten, zoals het broeikaseffect. Betere resultaten le­ vert de methode op voor kleine kortlo­ pende en nog omkeerbare milieupro­ cessen. In Nederland denkt hij daarbij aan geluid­ en stankoverlast, recreatie, waterkwaliteit en natuurbehoud.

J if

­

• * * ' . .

h

-gp-V ­•**.,:

Ook het personeel dat dagelijks achter de schermen werkt, is essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? De cadeaushophoudster.

Achter de schermen Cadeaushophoudster Hennie Sas-Rossou:

'De snickers enzakken drop vliegen er doorheen'

Mf^

Nico Boink ­ AVC/VU 'sy'S"„

Coen van Basten

Als je een niet al te prijzig cadeautje moet hebben, kun je er terecht. Of als je je foto's wilt ontwikkelen. Of als je zin hebt in een zak drop. De cadeaus­ hop 'Cum Laude', in de hal van het hoofdgebouw, is iedere dag open. Hen­ nie Sas­Rossou (35) tref je er regelma­ tig achter de toonbank. Samen met hartsvriendin Linda Looy­ en­Beening ("We zijn al vijfentwintig jaar bevriend.") runt Rossou het win­ keltje. "We zaten samen op de huis­ houdschool vroeger", vertelt ze. "Daar­ na kregen we een kantoorbaantje. Zeven jaar geleden besloten we weer samen naar school te gaan. Papieren halen om zelfstandig ondernemer te kunnen zijn. Dat leek ons wel wat. Iets opzetten, eigen baas zijn." De diploma's kwamen er. Al tijdens de

opleiding wisten beide dames wat hun wens was. Rossou: "Een winkeltje op­ zetten in een grote instelling zoals een hotel of een ziekenhuis. Dan werken we om de beurt. Op deze manier is werk perfect te combineren met je gezin thuis. Want Linda en ik hebben allebei twee kinderen zie je." "We belden heel wat in het rond om de plannen omtrent onze shop te promo­ ten. En op een gegeven moment had ik hoofd gebouwbeheer van de vu, de heer Brosky, aan de telefoon. Eigenlijk wilde ik het vu­ziekenhuis benaderen voor ons winkeltje. Maar Brosky vond onze ideeën zo goed, dat hij ons uimo­ digde voor een gesprek. Wij blij natuur­ lijk." En zo is het gekomen. 'Cum Laude' in het universiteitsgebouw. "Een toevals­ treffer dus eigenlijk", lacht Rossou. In­ middels is de cadeaushop al vier jaar in

de hoek van de hal gevestigd. Voor alles kun je er terecht. Drop, drank en sigaretten. Maar de nadruk ligt op cadeautjes voor afgestudeerden. Gekke bekers, knuffelbeestjes met de bekende 'afzwaaipet met kwatje'. Ver­ der kun je er spelden kopen voor in het haar. S trikjes, broches, horloges, oor­ bellen. Buttons met condooms. "Wel­ licht gaan we in de toekomst ook con­ dooms verkopen. Nergens in dit hele gebouw zijn er condoomautomaten. Terwijl er zoveel jonge mensen rondlo­ pen." "We spelen in op wat klanten willen", legt Rossou uit. "We zouden best nog meer willen verkopen, maar daar is geen ruimte voor." In hun vrije tijd ­ wanneer de kinderen naar school zijn ­ doen Rossou en Beening de adminis­ tratie van de winkel. En verzorgen ze de inkoop. "Het begint nu winstgevend

te worden", verklapt Rossou. Cijfers en getallen wil ze liever niet noemen. Maar: "Dankzij de cadeaushop konden Linda en ik afgelopen zomer naar Ame­ rika." Ze vindt het werk in 'Cum Laude' heel leuk. "Je hebt contact met veel mensen. Vooral studenten. Ze klagen en kletsen gezellig tegen je aan. Bijvoorbeeld als ze tentamens hebben. Dan zeg ik 'Kop op. Nog even volhouden, je ktint het best'. Ik leef met ze mee hoor." Meestal kopen studenten snoep. "De snickers en zakken drop vliegen er doorheen", grirmikt Rossou. "Ja, er wordt heel wat afgesnoept op deze uni­ versiteit. Een enkele maal is er weleens wat ge­ stolen uit de winkel. Zo ook met kerst. "We hadden een grote kunstboom voor de winkel staan. In de winkel paste deze niet. Na een borrel in het bruine

café hebben een paar malloten de halve boom meegenomen." Over vroeger en nu: "In het begin was het heel stil in de winkel. Kwamen er tien klanten per dag, dan was dat veel. Nu komen er rond de vierhonderd mensen per dag. Dat vinden we het leukst. Als het druk is bedoel ik. Ik her­ inner me nog een congres van de plat­ telandsvrouwen hier, een paar jaar gele­ den. Na het congres stond de winkel vol. Ze kochten van alles. Linda en ik kregen er de slappe lach van. Schudde­ buikend stonden we achter de toon­ bank. Zoiets hadden we nog nooit mee­ gemaakt."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen