Ad Valvas 1993-1994 - pagina 456

ADVALVAS 28 APRIL 1994

PAGINA 10

N ifi^uiiiflcoiTifirs n^<^v^llinii ^s^M iB^k^w^ H H^ftrt^H

^^^

Hoger onderwijs een item voor een groepje intimi? In de Tweede Kamer heeft het er veel van weg. Daarom worden aan de vooravond van de verkiezingen de platgetreden paden verlaten. Vijf nieuwe, frisse kandidaten voor een zetel aan het Binnenhof en hun persoonlijke meningen over studenten, bestuurders en alles daaromheen. Als kenner van het onderwijs,

of juist niet.

'Heel wat studenten wonen op fake-adressen'

L.H.J.M. Dankers, CDA (nummer 2 7 ) : 'Voor eindeloze verhalen heb ik geen geduld'

Pieter Evelein (HOP) In de aanloop naar de verkiezingen heeft het CDA er lang mee geworsteld: wat is de verhouding tussen studenten en hun ouders? De partij is er nog steeds niet uit, zoals ook blijkt uit de woorden van mevrouw Dankers, kandidaat-kamerlid uit Helmond. "Wij vinden in principe dat wie voldoende geld heeft, z'n familie moet bijstaan. Maar ik heb vroeger ook veel studenten gekend waarvan de ouders domweg weigerden te betalen." Daar moet iets voor worden bedacht. Gedwongen thuis wonen, dat is niets voor studenten. "Op kamers leer je zelfstandig te worden. Dat is een heel belangrijk element van je studie, dat je later niet meer kunt herstellen", kijkt Dankers (44) terug op haar tijd aan de Katholieke Hogeschool Tilburg, waar zij economie studeerde. Tot en met het concept-verkiezingsprogramma wilde het CDA de beurzen voor studenten op kamers en voor thuiswonenden gelijk trekken. Ook de aanvullende beurs moest verdwijnen. Dat leverde aantrekkelijke bezuinigingen op, en zou in één klap de beurzenfraude opheffen. Inmiddels is die harde benadering verlaten. Dankers was lid van de subcommissie die de onderwijsparagraaf in het verkiezingsprogramma schreef Zelf zou zij liefst voor één, uniforme beurs kiezen. Een basisbeurs met een toeslag die studenten de keuze biedt op kamers te gaan wonen of te reizen. De ov-kaart kan weg. Ouders worden niet verplicht bij te dragen aan de beurzen van hun kinderen, zeker niet naar inkomen. "Voor nivellering zijn de belastingen bedacht." De student die meer geld nodig heeft, voor z'n kamerhuur bijvoorbeeld, moet lenen of bijverdienen. "Op die manier kunnen we de fraude de kop indrukken. Geloof me, er wonen heel wat studenten op fake-adressen. Mensen die het adres van hun tante in Klazienaveen opgeven, het kan zo makkelijk." Bewijzen? Oud-wethouder Dankers beroept zich op haar contacten met de arbeidsbureaus in de regio-Helmond. "Getallen kun je niet noemen als het

om sociale regelgeving gaat. Wat ik heb gezien, is het topje van de ijsberg. Als gemeenten meer mensen inzetten om hun bevolkingsregisters te controleren, loopt het zeer snel op. De sociale diensten worden aan alle kanten belazerd." Studenten roepen te snel dat ze het moeilijk hebben, vindt Dankers. Protesten tegen de opeenstapeling van nieuwe maatregelen ondersteunt zij van harte. Idem tegen torenhoge studieschulden. Iedereen moet kunnen gaan studeren. Zolang dat mogelijk is, mogen studenten volgens Dankers niet klagen. "Het hele land moet inleveren. Ik heb gezien hoe het AOW-ers vergaat met niet meer dan een uitkering. Die niet kunnen klussen. Ik weet hoe bijstandsmoeders alle zeilen moeten bijzetten om hun kinderen naar school te laten gaan. ww-ers. Dan zeg ik: dames en heren studenten, het is voor niemand slecht om de armen uit de mouwen te steken. Dan pak je maar een baantje van een uur of tien per week erbij. Zo hard ben ik dan wel. Je behoort al tot een bevoorrechte klasse als je kunt studeren." De stem van een voormalig directeur van een touringcar-bedrijf klinkt door. Studeren is investeren in je toekomst. Daarvoor moeten offers worden gebracht. Maar wat dan nog? "De gemiddelde Nederlander heeft veel minder mogelijkheden om z'n tijd naar eigen inzicht in te delen." Olie op het vuur voor Simone van Geest en Sharon Dijksma, maar ze zullen Dankers niet in de commissie onderwijs van de Tweede Kamer tegenkomen. "Onderr wijs is een bolwerk waar niet doorheen te komen is. De mensen uit onderwijsland vinden zichzelf uitermate deskundig. Geluiden van buiten, die horen ze liever niet. Ze praten in een onbegrijpelijk jargon. In de gemeenteraad hielden ze eindeloze verhalen. Dan keek ik wel eens op de klok. Ik heb daar geen geduld voor."

Foto's: Bram de Hollander

Simone van Geest, Groen

Links (nummer 10): 'Je kunt je snel gaan vervelen in de politiek'

'Hooggestemde idealen zijn niet altijd kansloos' Precies een jaar geleden had Simone van Geest zich 'definitief afgekeerd van de pohtiek. Met overslaande stem beschuldigde de voorzitter van de Lsvb de fracties in de Tweede Kamer van stuitende vooroordelen over de huidige studentengeneratie. Nu staat zij op de kandidatenlijst van Groen Links. In een jaar kan veel gebeuren. Aanleiding tot haar woede-uitval was de in een veldslag geëindigde demonstratie in Den Haag, op 8 mei. Duizenden studenten waren de straat opgegaan om te demonstreren tegen de zoveelste bezuiniging op de studiebeurzen. De Tweede Kamer accepteerde echter dat studerend Nederland 600 miljoen gulden moest inleveren. Toetreden tot de Tweede Kamer is volgens Van Geest (25) de beste mogelijkheid om nieuwe ingrepen te voorkomen. Het verzoek van kamerlid Paul RosenmöUer om zich kandidaat te stellen resulteerde in de elfde plaats op de lijst, zij het dat nummer negen, Herman Meijer, inmiddels is weggevallen. Dat het Groen Links werd, lag voor de hand. Er is maar één partij die geen blad voor mond neemt, denkt Van Geest. "Ik hoef daar ook niet te konkelen en te wrijven om iets te bereiken. In die fractie kan ik heel duidelijk zijn over wat ik wil."

Van Geest lijkt voor een onmogelijke opdracht te staan. De mensen die zij nog niet zo lang geleden verketterde moet zij er nu van zien te overtuigen dat studenten écht hard werken en écht niet met minder geld toe kunnen. "Het negatieve beeld is verschrikkelijk hardnekkig. Toch zijn er wel mogelijkheden. Jonge mensen als Rick van der Ploeg en Sharon Dijksma (PvdA-kandidaten, PE) komen uit het hoger onderwijs. Bij hen moet ik steun kunnen vinden." En de oude garde moet toch willen luisteren naar redelijke argumenten. Afschaffing van de tempobeurs, terug naar zes jaar ouderowafhankelijke studiefinanciering, een extra belasting voor afgestudeerden: de idealen van Van Geest Ujken even hooggestemd als kansloos. Maar de politica in spe meldt zich al. "Natuurlijk is dat morgen niet voor elkaar. Het is een weg van de lange adem. Zonder compromissen kom je er niet. Kijk, ons voorstel voor een studieheffing zal het zeker niet zonder meer halen. Elementen ervan kan ik wel verdedigen. Als dat ertoe leidt dat het bestaande stelsel wordt omgebogen in onze richting, heb ik al wat gewonnen. Dat geduld kan ik wel opbrengen." Het zal wennen zijn. Als voorzitter van

de LSVb kwam Van Geest onvoorwaardelijk op voor haar achterban. Als kamerlid kan zij bij economische tegenwind onmogelijk nog zeggen dat er in elk geval niet op de studiefinanciering en het hoger onderwijs mag worden gekort. De kans dat de achterban dan teleurgesteld afhaakt is niet denkbeeldig. "Daarom beloof ik niets. Je kimt de discussie met de Kamer aangaan. Meer niet. Kijk naar Kok: hij zou de ontkoppeling niet meemaken. Maar er is bezuinigd op de WAO. Je wordt afgerekend op wat je niet hebt waargemaakt." En daarvoor wil Van Geest, die komende zomer tussen de bedrijven door hoopt af te studeren, zich zeker niet verbergen. Ze hoopt dat organisaties als de LSvb haar bij de les houden, ook om te weten wat er daar leeft. "Je kunt je snel gaan vervelen in de politiek. Het is een kolos die je opzuigt. Als ik in de Kamer kom, zou ik graag een persoonlijk medewerker willen hebben, naast de fractiemedewerkers. Die betaal ik zelf. Zo kan ik tijd vrijmaken om het land in te gaan. Ik wil elke maand langsgaan bij een 4 havo-klas in Hoogvliet. Daar hoor je wat er aan de hand is." ,^^ ,

Investeren, maar hoeveel? Wordt het hoger onderwijs de komende vier jaar een politiek item? Het zou wel moeten, nu zoveel politici hun zorgen uitspreken over de bedreigde internationale positie van Nederland als kennisland. In de verkiezingsprogramma's wordt echter niet over concrete investeringen gesproken. De imanietne opvatting luidt dat er niet nog meer kan worden bezuinigd op de 'kennisinfrastructuur'. De discussie tussen de partijen spitst " zich toe op andere punten. De studiefinanciering bijvoorbeeld, de indeling van het hoger onderwijs en 'selectie aan de poort'. * Studiefinanciering De WD geeft elke student vijfjaar een beurs, of hij nu veel tentamens haalt of geen een. Echter, n a vijfjaar moet voor elk studiepunt dat (nog) niet is behaald een boete worden

betaald. Een halfjaar achterstand kost al snel zo'n 4000 gulden. Wie eerder klaar is, ontvang een premie. Verder wil de WD studenten meer laten lenen.

D66 en Groen Links schrappen de leeftijdsgrens van 27 jaar. Als ouders weigeren bij te dragen aan de studiefinanciering, kan de overheid het geld innen, stelt D66.

Het CDA bezuinigt 700 miljoen op de beurzen, zonder concreet te worden. De voorkeur gaat uit naar een uniforme basisbeurs, die ergens tussen de beurzen voor in- en uitwonenden ligt. Net als de PvdA en D66 voert het CDA een maximale studieschuld in (zonder een bedrag te noemen). Bij het CDA wordt de temponorm 'waar mogelijk aangescherpt'.

^ Hoger onderwijs

D66 koppelt de studiefinanciering aan de cursusduur, die kan gaan variëren van twee tot vijfjaar. Groen Links geeft alle studenten weer zes jaar een beurs.

PvdA, D66 en Groen Links willen dat het wetenschappelijk onderwijs (wo) en het hoger beroepsonderwijs in één stelsel opgaan. De verschillen zijn al te klein geworden. Daarbinnen kunnen studenten verschillende soorten opleidingen volgen. CDA en WD zien daar niets in. Zij willen dat wo en hbo zich juist weer meer gaan onderscheiden. * Selectie WD en D66 laten scholieren een extra test afleggen voordat zij tnogen gaan studeren. De

VVD klaagt over niveauverlaging van het hoger onderwijs. Dat komt volgens de liberalen omdat de instellingen betaald worden per afgestudeerde student. De WD is sterk voorstander van meer concurrentie tussen de instellingen, met name ook in kwaliteit. Ook D66 neigt daartoe. Groen Links en de PvdA voelen daar niets voor. * Overige punten Het CDA meent dat universiteiten hun onderzoek meer moeten verdelen. Van Groen Links mag de doctorandustitel verdwijnen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen