Ad Valvas 1993-1994 - pagina 300

AD VALVAS 3 FEBRUARI 199.

PAGINA 16

Kijkje op Kuyper

j £ ^ ^ ^ ^ £ ^

Mr C.J. Speelman, hoofd van Rechtshulp-vu: 'We krijgen 4000 telefoontj es per jaar'

NICO Boink - AVC/VU

Rechtshulp van de VU voor iedereen Coen van Baste n "Als ik m ' n vrouw v e r m o o r d , hoeveel jaar gevangenisstraf ris­ keer ik dan?" E e n vraag die b i n ­ nenkomt bij de telefonische a d ­ vieslijn v a n de Rechtshulp­vu. H e t antwoord van de rechten­ student: "Nou m e n e e r , we raden u het natuurlijk niet aan, m a a r ik zal het wetboek er even op na slaan." Uiteraard k o m e n dit soort vra­ gen niet m e t grote regelmaat binnen. "Gelukkig m a a r " , lacht A n n e m i e k e Klarenbeek, vijfde­ jaars rechtenstudent aan de v u . " D a n zou het een gekke boel worden." A n n e m i e k e begon twee m a a n d e n geleden m e t het keuzevak Rechtshulp­vu. E e n avond per week geeft zij juridi­ sche bijstand in een buurthuis in A m s t e r d a m . E n een ochtend per week heeft ze telefoondienst op de universiteit. "Heel leerzaam o m ervaring in de praktijk op te d o e n " , m e e n t ze. "J e krijgt m e t zoveel dingen te m a k e n . Vooral h u u r ­ e n ar­ beidsrecht. En echtscheidingen. Bijvoorbeeld m e n s e n die niet zeker weten of ze willen schei­ den van tafel e n bed. Ze k o m e n bij jou o m de juridische c o n s e ­ quenties te h o r e n . Ze leggen al h u n p r o b l e m e n op tafel e n d e n ­ ken dat je alles weet. Ze ver­ wachten direct een oplossing." A n n e m i e k e doet haar diensten s a m e n m e t Ingrid van der Klooster, die net als zij ook in het vijfde jaar zit. "J e b e n t s o m s net een sociaal werker", vertelt Ingrid. "Laatst had ik een vrouw aan de telefoon die bedlegerig w a s . Ze begon haar hele levensverhaal te vertellen. Over haar overleden m a n en n o e m m a a r op. Ze had eigenlijk geen juridische proble­ m e n , m a a r zat gewoon verlegen o m een praatje." Sinds 1973 bestaat het onder­ wijsproject Rechtshulp­vu. "Het project is ontstaan uit een spreekuur dat spontaan door studenten is opgezet i n enkele buurten van A m s t e r d a m waar behoefte bestond aan rechts­ hulp", vertelt m r C.J . Speel­

m a n , hoofd van Rechtshulp­vu. "In die tijd durfde de gewone burger niet op een advocaat af te stappen. Studenten vonden dat de rechtshulp beter bereikbaar m o e s t worden. Ze hielden­ spreekuur i n rechtswinkels." Zo'n twintig jaar geleden wer­ den ook de eerste bureaus voor rechtshulp opgezet. D o o r over­ heid gefinancierde rechtsbij­ stand bleek noodzakelijk. Het verschil tussen een rechtswinkel (ook wel wetswinkel g e n o e m d ) en een bureau voor rechtshulp is dat bij laatstgenoemde profes­ sionele juristen werken die daarvoor betaald worden, ter­ wijl bij rechtswinkels vooral stu­ denten op vrijwillige basis juri­ disch advies geven. "De v u b e g o n als enige universi­ teit spreekuren te houden in drie buurthuizen", verklaart Speel­ m a n . "Een in A m s t e r d a m ­ Noord, e e n in de Schinkel­ en Hoofddorppleinbuurt e n een in de Postjesbuurt. D a t waren de m e e s t hulpbehoevende buurten vanwege een h o o g percentage werklozen en analfabeten. Ie­ dereen kon binnenlopen voor gratis advies." Tot 1988 was de Vrije universiteit de enige die m e n s e n gratis rechtshulp b o o d . D a a r n a b e g o n de universiteit van Maastricht ook m e t een soortgelijk project. "De spreekuren bleken een s u c ­ ces", vervolgt S p e e l m a n . "Al­ lerlei buurthuizen klopten bij de vu aan of wij ook bij h e n wilden gaan zitten. AanvanJ kelijk liep er ook een spreekuur op de univer­ siteit. Maar dat werd te druk. M e n s e n k w a m e n , bij wijze van spreken, m e t koffers vol d o c u ­ m e n t e n vanuit Friesland o m bij ons advies te vragen. D a a r k o n ­ den we niet aan beginnen. We hielden het voortaan op spreek­ uren in de drie buurthuizen en een telefonische advieslijn voor iedereen." E n dat geldt nog steeds tot op de dag van v a n ­ daag. Voordat studenten rechtsge­ leerdheid h u n theorie in de praktijk m o g e n toetsen, m o e t e n zij een vooropleiding van tien weken doen. Speelman: "De

vooropleiding is, in vergelijking m e t andere vakken, m i n d e r theoretisch van opzet en is in het bijzonder gericht op de rechts­ hulpverlening zoals die door de studenten naderhand wordt b e ­ oefend. Er k b m e n onderwerpen aan b o d zoals; echtscheidings­ recht e n alimentatie, verkeers­ schaderecht, huur­ en arbeids­ recht e n sociale verzekeringen e n voorzieningen.'^ Op de zesde verdieping van het hoofdgebouw is e e n k a m e r i n g e ­ richt, speciaal voor de telefoon­ dienst. Er k o m e n zo'n 4000 tele­ foontjes per jaar. In een a a n ­ grenzende ruimte bevindt zich alle jurisprudentie, de complete Nederlandse wetgeving, naslag­ werken. D e hele m i k m a k is aan­ wezig o m m e t succes juridisch te kunnen opereren. Studenten werken twee aan twee. E e n s t u ­ dent m e t buurthuis­ en tele­ foonervaring, zoals A n n e m i e k e , s a m e n m e t een nieuwkomer, zoals Ingrid. O m de twee m a a n ­ den worden de koppels voor de

helft vervangen. "Het voordeel van deze constructie is dat de kennis wordt overgedragen aan de volgende", legt S p e e l m a n uit. "En e e n cliënt krijgt altijd weer een bekende aan de telefoon als hij terugbelt." Ingrid vindt het wel prettig m e t een ervaren 'maatje' te werken. "Je voelt je nog een broekie. Al die p r o b l e m e n . E n wie b e n ik dat ik alles op m o e t lossen. D a n is het erg handig als je maatje ervaring heeft e n wel v a n w a n ­ ten w e e t . " Annemieke over de telefoon­ dienst: "Mensen bellen ons wel­ eens als ze iets willen ontduiken. E e n aanslag van de sociale dienst of z o . O p dat soort vragen geven wij geen antwoord. Infor­ m a t i e verzwijgen aan de sociale dienst is strafbaar." A n n e m i e k e e n Ingrid zijn zeker twintig uur per week bezig m e t Rechtshulp­vu. "We hebben s a m e n 22 cliënten", zegt Ingrid. "Dat is best veel. Je bent verant­ woordelijk voor alle post, p r o c e ­

De natuur heeft voor de mens slechts een leven van 3 0 tot 4 0 j aar voorzien (Proefschrift Luc M.A.B, van Bortel)

"O vleezen vereeniging van in­ nerlijke tegenstellingen! Wat rust me die leuke bovenlip op een grof zinnelijken collega, en dan dat kokette kinnetje, waarop de onderlip uitsullend hangt! De hals is gezwollen van bedwongen levensdrift. Hoe ijselijk gulzig en toch zoetelijk hangen de wangen als slappe vrouwenbuikjes naar beneden." Aldus een tachtig jaar oude beschrijving een portret van politicus Abraham Kuyper ­ tevens oprichter van onze be­ minde Vrije Universiteit ­ gete­ kend door Albert Hahn. In het Vakbondsmuseum in Am­ sterdam is tot 1 april een ten­ toonstelling over Hahn te zien, waaronder talloze spotprenten op Kuyper. Hahn: "Ik vond hem een vreeselijk lollig kereltje, een m a n die wat is hè?" Hij noemde ' Kuyper zijn "hoofd van Jut, zo'n kop waar je alles mee doen kunt, en daar ga ik mee vertellen wat « ik te zeggen h e b " . Albert Hahn had dan ook een boodschap uit te dragen, en daarbij werkelijk groot tekentalent. Ik kan onder de cartoonisten van dit moment niemand noemen die hem eve­ naart. Daarbij waren Hahns ge­ drevenheid en produktie enorm, ondanks z'n niet al te lange leven: hij stierf 41 jaar oud aan de tuberculose, waar hij sinds zijn negende aan leed. Hoe ie­ mand met zo'n zwak gestel, en opgegroeid in een echt gebrekki­ ge onderklasse, zoveel zeggings­ kracht kon ontwikkelen, dwingt bewondering af. Albert Hahn stak het verguisde volk beeldend een hart onder de riem in zijn strijd tegen krotten en sloppen, voor algemeen kiesrecht, en voor AOW. En onze oude Kuyper komt er daarbij af als een schijnheilige verdediger van rijke mensen, met de mond vol Bijbelteksten. Kuypers nakroost in de vorm van de SGP heeft nog niets bijgeleerd als het om kiesrecht gaat, en dat andere Kuyperse kleinkind, het CDA knabbelt inmiddels alweer aan de AOW. Waar blijft de nieu­ we Hahn? SELMA SCHEPEL

Heti moet lïord dedi meei

Het

h

dures en het verloop van de | rechtsgang. J e wilt geen fouten J m a k e n . H e t gaat o m m e n s e n . " Ni Maar beide juristen in spe zijn' het erover eens dat ze ontzet' tend veel leren van het val Rechtshulp­vu, waar jaarlijks 44 Zo' plaatsen voor beschikbaar zijn.tj hee Annemieke: "J e leert ad r e m te! vu zijn. Als een cliënt blijft doorze­ afvl m e l e n over privéproblemen bij­f; Co voorbeeld. In het begin probeer Un je nog tactisch te zijn. D o o r je om boeken dicht te slaan o f je tas in der te pakken. Maar als i e m a n d dan sch nog doorgaat m o e t je gewoon' ste( zeggen dat er nog m e e r cliënten stel zijn. Niks aan te d o e n . " El "Verder leer je formele brieven schrijven, processtukken opma' kon ken e n telefoneren. E n je w e g te nee vinden via instanties. Boven' stra dien kun je zelf optreden in een' tall Orr procedure als g e m a c h t i g d e . " ong Natuurlijk zijn rechtenstuden­ woi ten niet eindverantwoordelijk!' der voor e e n 'casus'. Ze worden be geleid door twee advocaten van Rechtshulp­vu. Matthé Verd­I aasdonk is een van h e n . "Als zij' niet weten welke weg zij moeten bewandelen, k o m e n ze bij ons. B o v e n d i e n hebben w e , de dag na het spreekuur in het buurthuis, een gezamenlijke werkbespre­ king m e t alle koppels." "De kracht van het project VE Rechtshulp­vu is dat de studen­ fa( ten verantwoordelijkheid dra­ lei gen en zelfstandig werken", dv concludeert Verdaasdonk. T oen dv hij rechtsgeleerdheid aan de vi'i D studeerde, volgde hij ook dit ge keuzevak. "J e hebt er veel aan en be het staat goed op je curriculum Sc vitae. H e t is een pre, dat heb il< ak zeker gemerkt."

1

E

Wtl

oj no^ korte r.

Moordlustigen krijgen via de| advieslijn (5482611) te h o r e n dat zij levenslang riskeren.

pl ve ke

I va vij Fa pe

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen