Ad Valvas 1993-1994 - pagina 322

AD VALVAS 17 FEBRUARI 1994

PAGINA 6

Spanning bij sprintJcampioenschappen YSVXJ organiseert geslaagd toernooi Twee dagen voordat in Lillehammer de Olympische Winterspelen losba rstten, vond in Deventer een ander toernooi van formaat pla a ts. Daar vormde de beruchte winderige schaatsbaan het decor voor de Nederlandse studentenkampioenschappen sprint. Geen Arie Loef dit jaar, die had een paar weken ervoor de limiet gehaald en mocht na a r Noorwegen. Wel veel spanning. Peter Boerman Bij de heren zat de spanning er nog liet langste in. Rogier Pastor was in de eer­ ste 500­meterserie de enige die onder de veertig seconden dook. Daarmee bleef hij zijn naaste concurrent Arjan Overdevest in dezelfde rit ruim een halve seconde voor. Bij de tweede serie waren de rollen echter omgedraaid. Overdevest, die in de eerste rit startte, reed dankzij een razendsnelle opening (10.2) en een al even snelle volle ronde de knappe tijd van 39.20. Pastor bleef in de volgende rit welis­ waar ook weer onder de veertig secon­ den, maar moest toch net iets meer dan een halve seconde prijsgeven op de winnaar. Die tijd zou hij niet meer goed weten te maken. Op de duizend meter ging hij twee ritten na Overdevest van start, die tot dan toe de snelste tijd had gerealiseerd. Pastor had het nadeel dat hij bijna de hele rit in zijn eentje moest rijden, want zijn tegenstander Pascal van Asperdt ging al in de eerste bocht tegen het ijs (vijf ritten voordat de Gro­ ninger Eefko Klungel hetzelfde beleef­ de).

Als je pech hebt, heb je op de Deventer i jsbaan vi er l<eer wi nd tegen T. Vonk

Misschien was Pastors eindtijd (1.20.45) door deze handicap wel vol­ doende voor een zege op de dubbele af­ stand, maar net te weinig voor de eind­ overwinning. Overdevest werd op de duizend zelfs nog derde, omdat ook Jan Wubs in de 1.20 reed. M aar bang voor zijn plaats in het klassement hoefde hij niet meer te_^ijn. Het gat dat hij op de 500 meter had geslagen, was groot ge­

noeg geblekefi, al bleef hij uiteindelijk maar een tiende punt voor op de n u m ­ mer twee. Bij de dames was de strijd om de bo­ venste tree van het podium aanzienlijk minder spannend. M arlies Holwerda, die eerder al de twee vorige edities van de studenten­sprintkampioenschappen op haar naam had geschreven, werd ook nu eerste. Ze mocht daardoor de wisselbeker houden. Op de 500 meter was ze de enige die de 45­seconden­ grens doorbrak, zodat ze het op de dui­ zend meter wat rustiger aan had kun­ nen doen. M e t een ruime voorsprong van meer dan een seconde leek haar positie onaantastbaar. Het ging nog bijna mis, toen Holwerda in de laatste binnenbocht uit de baan schaatste. Ze kon haar manoeuvre nog net op tijd goedmaken. Vallend ging ze over de streep, haar eigen prestatie vervloe­ kend. Aan de tijd die ze reed, kon des­ ondanks toch niemand tippen. De overgebleven dames leverden nog wel een felle strijd om de overige podi­ umplaatsen. Ysvu­schaatster Desirée Verleur won brons. Ze werd tweede op de laatste afstand, maar had op de 500 meter te veel laten liggen om de n u m ­ mer twee, Irma Woud, te kunnen bedr­ eigen. Toch was ze zeer verguld met haar prestaties. "Ja, ik ben hartstikke tevreden. Ik dacht eerst mijn persoon­ lijk record op de duizend niet gehaald te hebben, maar dat bleek toch zo te zijn. D a n mag je denk ik best tevreden zijn. En een plaatsje op het podium is ook altijd leuk."

Bij de heren was de schaatsvereniging van de Asvu, de Ysvu, vorige week donderdag veel rninder succesvol. Al­ leen Casper Helling, die eind vorig jaar de clubkampioenschappen won, deed mee in de hogere regionen. Hij werd in de eindklassering negende. D e overigen eindigden in de achterhoede. Niet dat ze dat een tegenvaller vonden. M ichiel Veenstra, de enige van de vijf leden van het organiserend comité die op de schaatsen stond, reed op de eerste af­ stand bijna twee seconden van zijn per­ soonlijk record af. Zijn collega­organisatoren konden ook tevreden zijn. Het evenement is vlekke­ loos verlopen, ondanks dat de Ysvu pas in december hoorde dat ze de organisa­ tie moest doen. "De Jaap Edenbaan

kunnen we maar een keer per jaar huren en dat doen we met de clubkam­ pioenschappen", verklaart voorzitter Victor Plomp de keuze van de Deventer ijsbaan. "We hadden mazzel dat deze baan nog vrij was. D e baan is berucht in Nederland, omdat de wind er in kan gaan circuleren. Als je pech hebt, heb je hem dan vier keer tegen." Het werd nog even leuk bij de prijsuit­ reiking. T o e n de eerste noten van het onvermijdelijke Wilhelmus al over de ijs­ baan schalden, bleek de n u m m e r drie. Jan Wubs, er nog niet te zijn. "Die staat nog in zijn blote kont", riep een toe­ schouwer zichtbaar geamuseerd. M e t een duidelijk overhaast aangetrokken broek belandde Wubs toch nog vrij snel op het derde treetje van het podium. N o g geen half uur later stond ruim de helft van de sporters al weer op het per­ ron. D e trein naar de hoofdstad puilde even later uit met schaatsenslijpers.

Adalbert Stiften schrijver, schoolmeester en schilder Dick Roodenburg Vorige week donderdag openden rector magnificus Egbert Boeker en de Oos­ tenrijkse ambassadeur dr Otto M aschke aan de vu een tentoonstelling over Adalbert Stifter. Een zware delegatie, voor een schrijver van wie ik eerlijk ge­ zegd nog nooit gehoord had. Naast de ongetwijfeld aanwezige literaire kwali­ teiten van Stifter zullen andere overwe­ gingen zeker een rol gespeeld hebben. Als gevolg van de eenwording van Eu­ ropa vervagen de landsgrenzen, maar lijken de verschillende regio's hun cul­ turele identiteit steeds meer te bena­ drukken. Stifter wordt dan ook gepre­ senteerd als een BoAeemi­Oostenrijkse schrijver. Verder kan de tentoonstelling gezien worden in het licht van de po­

Cultuur gingen M idden­Europa ­ na het jaren­ lange Oostblokimago ­ weer terug te brengen op de westerse cultuurkaart. Afgezien van deze kanttekeningen is Adalbert Stifter - schrikkelijk schone w ereld gewoon een mooie tentoonstelling. Alleen al de maquette van de sterren­ wacht van Kremsmünster ­ waar Stifter naar school ging ­ en de prachtige ro­ zenvitrine ­ naar een beschrijving uit een van zijn romans ­ zijn de trapwan­ deling naar de tweede verdieping van het vu­hoofdgebouw waard.

Onvoltooid Adalbert Stifter (1805­1868) was naast schrijver ook schoolmeester en schilder. De tragiek van zijn leven lijkt me dat hij op al deze gebieden zelden iets afmaak­ te of af mocht maken. Zijn studie na­ tuurwetenschappen in Wenen brak hij al af wegens een zogeheten existentiële crisis en relatieproblemen. Als school­

meester klom hij op van huisleraar tot hoogste onderwijsambtenaar van O p ­ peroostenrijk. Zijn nieuwe leerplan ver­ zandde echter in de bureaucratie en zijn Leesboek ter bevordering van de humane ontw ikkeling werd door het minis­ terie van onderwijs afgekeurd. Ook in Stifters loopbaan als schrijver en schil­ der wemelt het van de onvoltooide wer­ ken. Van zijn voornemen om aan het Boheemse geslacht D e Rosenbergers een romantrilogie te wijden, verwezen­ lijkte hij alleen Witiko, achttien jaar nadat hij eraan begon. Van 1854 tot 1867 hield Stifter een Dagboek der schilderwerken bij. Van de negen landschap­ pen en twee bosgezichten die genoemd worden bestaan vele versies, maar geen definitieve. De schrijverscarrière van Stifter, die zo veelbelovend begon met de verhalenbundel Studies (1844­ 1850), eindigde in mineur. Zijn romans Kleurige stenen (1853), De nazomer (1857) en Wüiko (1867) werden alle door de kritiek negatief ontvangen. Vanaf 1865 leed Stifter aan een onge­ neeslijke leverziekte. Hij stierf op 28 ja­ nuari 1868, na zich enkele dagen eer­ der met een scheermes een snee in de keel te hebben toegebracht.

Berkesap D e tegenstelling tussen wetenschap en natuur bepaalde het leven en werk van Adalbert Stifter en loopt als een rode draad door de tentoonstelling. D e sa­ menstellers willen afrekenen met het beeld van de natuurbeschrijver Stifter, die op z'n hoogst goed is voor een uur­ tje onschadelijke ontspanning tussen het bedrijvige leven van na de indus­ triële revolutie door. Ondanks de luid tikkende klok en vitrines met onder­ zoeksinstrumenten uit het eind van de negentiende eeuw, zijn ze hier niet he­ lemaal in geslaagd. Je vraagt je af wat die wetenschappelijke apparaten nu met het werk van de schrijver te maken hebben. De uitvergrote citaten uit zijn romans en brieven laten Stifter toch

^!€',>f ' "

. , , ^StV/Sj.

'De Bewegi ng' (fragment), 1 8 5 8 - 6 2 , olieverf op doelt, 2 4 x 3 2 cm

Adalbert Sti fter foto van de Weense hoffotograaf Ludwig Angerer

uit 1 8 6 3 vooral kennen als iemand die een ideale wereld wil scheppen. Een romanticus dus. Overtuigender vond ik de manier waar­ op de tentoonstellingscatalogus pro­ beert Stifters belang voor de moderne Duitse literatuur aan te tonen. Lange tijd werd Stifter afgedaan als een schrij­ ver die mensen geen inhoud kon geven. Uit zijn personages 'liet hij het levens­ bloed wegstromen, om hun aders met berkesap, vers van het bos, te vullen'. Maar in zijn natuurbeschrijvingen lig­ gen wel degelijk de karakters van zijn hoofdpersonen besloten, hoe je daar als twintigste­eeuwse lezer ook over kan denken. Hedendaagse Oostenrijkse au­

teurs als T h o m a s Bemhard en Peter Handke hebben zich in hun werk over Stifter uitgesproken. Via zijn personage de oude meester zette Bemhard zich af tegen de opvatting dat Stifter een verte­ genwoordiger van de sentimentele mid­ delmaat zou zijn. Bovendien kun je Stifter in zekere zin beschouwen als een voorloper van bijvoorbeeld Handke, bij wie de betekenissen nooit vastliggen, maar steeds verschuiven. Ook Stifter legt in zijn gedetailleerde beschrijvin­ gen niet iets vast, maar probeert zelfs de natuur steeds te nuanceren en in twijfel te trekken. Een mooi voorbeeld daarvan is ook zijn schilderij De bew eging, waaraan hij maanden werkte om

het onmogelijke te bewerkstelligen: het vastleggen van beweging. Vanuit dit standpunt lijkt het volstrekt begrijpelijk dat Stifter veel romans en schilderijen niet kón voltooien. Tentoonstelling Adalbert Stifter­ schnlikelijk schone we­ reld, tot en met 11 maart in het hoofdgebouw van de Vnje Universiteit, tv^eede verdieping naast het auditori­ um. Openingstijden: ma.t/m vr. 9.00­22.00 uur, za. 9.00­16,00 uur.

AD

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen