Ad Valvas 1993-1994 - pagina 44

AD VALVAS 9 SEPTEMBER 1993

PAGINA 1

ISO-voorzitter wil heilige huisjes slopen Claudy Lubbers:'Wij hebben een machtige oplossing voor de studiefinanciering'

De opvatting dat onderzoek veel interessanter is dan onderwijs, de angst om met het libo samen te werken - Claudy Lubbers weet hoe weerbarstig de universitaire cultuur kan zijn. IVIaar zelfs onwrikb are standpunten kunnen de nieuwe voorzitter van het Interuniversitair Studenten Overleg (iso) niet ontmoedigen. "Ik zit hier voor de studenten en voor niemand anders."

Pieter Evelein "Hoe groter de problemen m het hoger onderwijs, hoe groter de uitdaging, vind je niet?" Claudy Lubbers (geen fa­ milie) weet het wel: als een nieuwe voorzitter zegt dat zij werd aangetrok­ ken door 'de uitdaging', klinkt dat als een afgnjselijk cliché. In haar geval ligt dat anders, protesteert zij. In het jaar dat zij voorzitter is van de 'pragmati­ sche studentenorganisatie' ISO ("Libe­ raal of behoudend, dat vind ik van die ellendige typenngen.") wordt immers ook een nieuwe Tweede Kamer geko­ zen. Dat biedt het nodige perspectief. Wat het hoger onderwijs betreft, staat vast dat alle fracties de verkiezingspe­ riode zullen benutten voor wat zij zelf een fundamentele discussie over de stu­ diefinanciering noemen. Van het huidi­ ge stelsel zijn de fundamenten dusdanig aangetast, dat er na de sloop iets geheel nieuws moet worden opgebouwd. De concept­verkiezingsprogramma's zullen er uitgebreid op ingaan, hebben de on­ derwijsspecialisten in de Kamer toege­ zegd. Ook binnen het iso wordt hard ge­ werkt, aldus Lubbers. Op Prinsjesdag verschijnt een notitie die in elk geval voor de studiebeurzen een 'machtige

oplossing' bie'dt. Lubbers:"Het wordt écht iets bijzonders. Een stuk met een integrale visie op het hoger onderwijs. We laten de samenhang zien tussen on­ derwerpen als onderwijskwaliteit, stu­ diefinanciering en cursusduur." Want net als Trudy Jansen, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (Lsvb), meent Lubbers dat het de hoogste tijd wordt om te praten op basis van argu­ menten 'in plaats van die eeuwige cij­ fers'. Dat ook de studenten moeten op­ draaien voor de verslechterde economie vindt zij onzin; studenten hébben al zo weinig uit te geven. Zonder een bij­ baantje is elk extraatje te duur.

Pretentieus Hoe het iso dat denkt op te lossen, wil Lubbers nog niet kwijt. In elk geval gaat het volgens haar om een systeem dat alle studenten van een volwaardige beurs verzekert, die niet afhankelijk is van het inkomen van de ouders. D e LSVb denkt dat doel te kunnen realise­ ren door mensen die in het hoger on­ derwijs hebben gestudeerd achteraf een speciale heffing op te leggen, in de vorm van een percentage van het be­ lastbaar inkomen. Lubbers voelt daar niets voor. Volgens haar moet in de eerste plaats de staat studenten de gelegenheid bieden te gaan studeren. Een nahefïïng maakt ex­ studenten medeverantwoordelijk. Dat vmdt Lubbers onjuist. En wie zegt dat het percentage van de naheffing niet stijgt als de tekorten van de overheid verder oplopen? "Dan mag jij de gaten in de begroting helpen dichten. Nee, dankjewel." D e overheid kan volgens Lubbers veel beter aankloppen bij het bedrijfsleven. Als dat wil betalen voor onderzoek waar het baat bij denkt te hebben, dan moet ook voor het onderwijs een bij­ drage kunnen worden verkregen. In het hoger beroepsonderwijs zijn zeer beslist mogelijkheden, denkt Lubbers. "Wacht maar op onze notitie." Haar zelfverzekerde houding moet met worden uitgelegd als overdreven pre­ tentieus, noch als een voorbeeld van het ongeremde optimisme­van­de­nieu­ we­voorzitter, maakt Lubbers duidelijk. Wat haar dwarszit zijn de verhalen dat studenten wel klagen over hun onder­ wijs, maar daar nauwelijks iets aan kun­ nen veranderen. Zeker, het. kost moeite en het gaat langzaam, maar het kan.

Protest Lubbers, vierdejaars politicologie aan de Rijksuniversiteit Leiden, geeft een voorbeeld: binnen de faculteit Sociale

Wetenschappen in Leiden was besloten dat docenten h u n studenten veel inten­ siever moesten gaan begeleiden. De weerzin bij de vakgroepen was echter groot. De invoering van een tutor­sys­ teem dreigde hopeloos vast te lopen. "Doordat de studenten in de faculteits­ raad er bovenop zaten, is het nu toch van de grond gekomen", zegt Lubbers met een triomfantelijke blik. Zelfs de zo noodzakelijke opwaardering van het onderwijs aan universiteiten is met langer een utopie, stelt Lubbers hoopvol vast. In Utrecht zijn de regels al zo veranderd dat niet langer alleen onderzoekers er carrière kunnen maken. "Waarom ook met? Sommige docenten blinken nu eenmaal uit in on­ derwijs en doen dat in feite liever dan onderzoek. Laat anderen dan mmder in de collegezaal staan." Het protest binnen universiteiten dat zo een klasse van minder­wetenschappelij­ ke docenten wordt gecreëerd, betitelt Lubbers als misplaatste angst voor identiteitsverlies, waar ze zich niet aan wenst te storen. "Laten we wel wezen, een universiteit is er om goed onderwijs te verzorgen." In een adem hekelt L u b ­ bers de weerzin van universiteiten om intensief samen te werken met hoge­ scholen. Een geforceerde poging om een hogere status in stand te houden, vindt Lubbers. Studenten zullen het volgens haar van harte toejuichen als zij tegelijkertijd aan een universiteit als aan een hogeschool kunnen studeren. " H u n belangen, daar draait het om."

Flauwekul Dat betekent zeker niet dat Lubbers zich blindelings schaart achter elke noodkreet uit de kringen van haar me­ destudenten. In tegenstelling tot wat studenten nog wel eens beweren, ge­ looft Lubbers niet dat er op de univer­ siteiten te veel studenten rondlopen die eigenlijk in het hbo thuishoren, en de excellente studenten de kans ontnemen zich ten volle te ontplooien. "Dat is flauwekul. O m te beginnen wordt er voor slimme studenten al het nodige extra gedaan. M aster classes bijvoor­ beeld. Daarnaast vind ik niet dat je per se wetenschappelijk bevlogen moet zijn voor een academische studie. Het is goed om tenminste een deel van je op­ leiding aan een universiteit te volgen, omdat je daar algemene vaardigheden opdoet die je in je carrière vaak van pas zullen komen. Al ben je je daar tijdens je studie misschien helemaal met van bewust." Studenten roepen wel eens vaker wat.

^•.:>h^^M^

rxk'\

Nieuwe ISO-voorzitter Claudy Lubbers:'Studeren is keuzes maken' Bram de Hollandei

vindt Lubbers. Anno 1993 moet er hard worden gestudeerd, zeker, maar zij steunt minister Ritzen in zijn opvat­ ting dat slechts weinig studenten toeko­ men aan een volwaardige werkweek. "En zelfs al studeer je 40 uur per week. Je houdt nog heel wat tijd over om je­ zelf te ontwikkeien; om met andere delen van de maatschappij in aanraking te komen, een absolute noodzaak voor

studenten. Laten we eerlijk zijn: je krijgt vijfjaar een beurs. Dat biedt de nodige speelruimte, ook als je een be­ stuursfunctie wilt bekleden. En dan is er nog het auditorenfonds." Zakelijk stelt Lubbers vast dat studeren een kwestie is van keuzes maken. "Tja, als je wilt kun je in je vrije tijd ook in de kroeg gaan zitten. M aar dan moet je niet zeuren." (HOP)

Zessen en zevenen over onderwijskwaliteit Bèta's en medici meer tevreden dan alfa's en gamma's S t u d e n t e n geven h u n opleiding ge­ m i d d e l d een 6,5. D a t m e l d d e dit blad onlangs op gezag van een lan­ delijke e n q u ê t e . V e l e n zullen h e t m e t e e n g l i m l a c h gelezen h e b b e n . W a n t w a t zegt h e t o o r d e e l v a n s t u ­ d e n t e n , die z e l d e n v e r d e r kijken d a n h u n eigen faculteit? D e z e e n q u ê t e t o o n t e c h t e r parallellen m e t e e r d e r e evaluaties. A a n s t a a n d e l e r a r e n , s o ­ ciologen en economen blijken s t e e d s n e t w a t m i n d e r t e v r e d e n te zijn d a n b è t a ' s e n m e d i c i .

Frank Steenkamp Het is een rage om studenten h u n me­ ning te vragen over onderwijs of stu­ dentenvoorzieningen. M e n klaagt al over enquête­moeheid onder studen­ ten. Want alom dwarrelen de vragen­ lijsten neer. De aanpak is vaak quick and dirty. Zo meldde studentenblad SUM in zijn 'grote landelijke woonon­ derzoek' dat Amsterdammers het ruimst en goedkoopst wonen. Het ging

om een steekproef van welgeteld 427 uitwonenden, uit een vast landelijk panel van 1500 studenten. Een smalle basis voor vergelijkingen tot op de gul­ den per meter. Bovendien bleven veel vragen onbeantwoord: ontbreken in zo'n panel met juist de eerstejaars, met hun dure hokjes? En hoe zijn de men­ sen zónder kamer over de studiesteden verdeeld? Steviger is het rapport Studenten ov er kwaliteit in het hoger onderwijs dat on­ langs is verschenen. Het Nijmeegse in­ stituut ITS ondervroeg 2955 studenten, verspreid over de zestien sectoren van het hoger onderwijs. Alle onderzoeks­ stappen werden besproken met verte­ genwoordigers van het ministerie, de studentenbonden en universiteiten en hogescholen. Het resultaat is een solide momentopname van de studentenme­ nmg over het onderwijs. Wat blijkt? De universiteiten krijgen als gemiddeld rapportcijfer een 6,6 en de hogescholen een 6,4. Studenten blijken 'niet ontevreden', maar hebben wel kri­ tiek op de begeleiding, voorlichting en

de vaardigheden van docenten. Een op de vijf docenten is vakmatig of didak­ tisch ondermaats, vinden de studenten.

Twijfels D e landelijke kwaliteitsman van de uni­ versiteiten, drs. A.C. Vroeijenstijn van de VSNU, vmdt de resultaten 'verras­ send positief; hij had meer gekanker verwacht. Olaf Pots van de studenten­ bond LSVb noemt de score juist 'mager­ tjes'. M aar beiden nemen de massale meningspelling zeer serieus. Dat geeft een basis voor discussie over wat de studenten als zwakke punten aanwij­ zen. Het onderwijsvolk zelfheeft zo zijn twijfels. "Wat voor waarde moet men aan deze oordelen hechten?" vroeg de Leidse historicus prof.dr. H.L. Wesse­ ling bijvoorbeeld in april in zijn NRC­ column over een dergelijke enquête. Studenten kunnen 'bijna nooit vergelij­ ken en weten per definitie nog met wat hun studie waard is'. Dat weet je pas als je klaar bent, betoogde hij. Die kritiek snijdt hout als je studenten

een vakinhoudelijk oordeel vraagt. Dat IS bij het iTS­onderzoek echter bijna volledig vermeden. M isschien een spij­ tige beperking. M aar des te duidelijker IS waar het wél over gaat: over vaardig­ heden van docenten, onderwijsklimaat en ­organisatie en diverse voorzienin­ gen. En wie kan daarover beter oorde­ len dan de studenten zelf? Interessant is of studenten bij de ene opleiding meer tevreden zijn dan el­ ders. Het ITS doet daar zeer genuan­ ceerd over. M en geeft landelijke resul­ taten, per cluster van studies. De ver­ schillen zijn volgens het rapport te klein om belangrijk genoemd te worden. Vooral universitaire bèta's en medici blijken met h u n totaaloordeel wat posi­ tiever (7,0 en 6,9) dan alfa's, gamma's, juristen en economen (allen 6,5). In het hbo scoren bijna alle sectoren 6,4 of 6,5. Alleen de sociale academies en lerarenopleidingen blijven steken op 6,2 en 6,3. Jeroen van de Laar van de studentenor­ ganisatie ISO vindt het logisch dat de verschillen op het eerste gezicht zo

klein zijn. "Het zijn meningen van de zwijgende meerderheid, gemiddeld over groepen zeer uiteenlopende stu­ dies", legt hij uit. Des te opvallender is dat er toch verschil overblijft. Of die verschillen 'hard' zijn, valt bovendien uit te zoeken door vergelijking met re­ cente enquêtes van de Keuzegids Hoger Onderwijs. Het Leidse instituut Research voor Beleid ondervraagt voor die gids steeds per studierichting enige honderden studenten. Op die manier zijn nu in twee jaar tijd 15000 mensen ondervraagd. Vooral bij de universiteiten zijn de pa­ rallellen opvallend. In de enquêtes van Research voor Beleid scoren wis­ en natuurkunde landelijk het hoogst met (omgerekende) rapportcijfers van 6,9 en 7,2. Rechten en economie bungelen onderaan met magere zesjes. D e sociale studies halen tot nu toe een 6,5 ­ maar hier ontbreken nog sociologie en antro­ pologie, waar volgens een vsNU­enquê­ te de onvrede zeer groot is. In de alfa­ hoek heeft de gids nog weinig enquêtes gehouden. (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen