Ad Valvas 1993-1994 - pagina 74

AD VALVAS 2 3 SEPTEMBER 1 9 9 3

PAGINA 6

Schakers op jacht naar meestertitel Bosch Los volgen Timman­Karpov op de voet Sander is na zijn studie psychologie aio geworden aan de vu. Als hij echt talent had gehad, was hij echter graag fiiUti­ me­schaker geworden. "In de derde klas van de middelbare school bleef ik zelfs zitten, omdat ik iedere middag zat te schaken in plaats van te studeren." Zover is het bij Jeroen nooit gekomen. Hij stopte ooit met Econometrie, maar dat had niets met zijn schaakactiviteiten te maken. Nu is hij derdejaars Engels, wat hij vrij makkelijk met zijn sport weet te combineren. "Nu ik net mijn eerste meesterresultaat binnen heb, zal ik wel weer meer gaan trainen voor de volgende twee. Bovendien vragen die tweekampen tussen Timman en Kar­ pov en tussen Kasparov en Short nu ook veel tijd. Je wilt toch zoveel moge­ lijk naspelen."

Sander Los en Jeroen Bosch eindigden vorig jaar als vierde in de hoofdklasse schaken met hun club Amstelveen. Ze werden daarmee amateurkampioen van Nederland, achter drie gesponsorde 'profteams', 'jammer dat er nooit bekeken is of de vu ons wil sponsoren. Schaken is tenslotte toch een sport die nauw met de academische wereld verbonden is. Ze hebben toch ook zo'n dure reclamecampagne?"

Sport Peter Boerman

Toen Sander Los een paar jaren gele­ den in Belgrado de kwalificatie van een prestigieus toernooi won, noemde de Volkskrant dat nog een complete verras­ sing. In de plaatselijke sportkrant werd hij echter direct als 'de bekende Neder­ landse hoofdklasseschaker Sander Los' bestempeld. Het verschil zit 'm in de details. Teamgenoot Jeroen Bosch (geen fami­ lie) haalde nog nooit de Joegoslavische kranten. Wel werd hi) vijfjaar geleden Nederlands jeugdkampioen (tot 16 jaar) en kon, mede daardoor, gebruik

Smirin

Jeroen Bosch (I.) en Sander LOS: Sc nakers kunnen OOK ae Oeest uithangen'

maken van de speciale Max Euwe­trai­ ning in Amsterdam. Eerder deze maand behaalde hij m Leeuwarden zijn eerste meesterresultaat. Beide spelers komen nu uit voor het eerste team van Amstelveen, dat in de hoofdklasse speelt. Amstelveen werd dit jaar snelschaakkampioen van Neder­ land door in de finale nota bene lands­ kampioen Volmac met 4­0 van het bord te vegen, een sensatie in de schaakwereld.

Gezelligheid De kracht van Amstelveen schuilt, naast het hoge niveau van de schakers, vooral in de gezelligheid, menen Sander en Jeroen. "Vroeger was Amstelveen nog heel direct aan de ASVU verbonden.

Nu spelen we nog wel op Uilenstede, maar daar zijn we niet echt welkom, want de beheerder heeft het niet zo op schakers. Het leuke van onze club is dat je elkaar goed kent, dat je echt een team vormt. Als je zelf een partij wint, maar als team verliest, is dat toch altijd bitter. Dat is bij de gesponsorde teams wel anders. Maar als landskampioen Volmac ons zou vragen zouden we toch toehappen, denk ik. Voor het geld na­ tuurlijk, maar ook omdat je er veel kan leren." Sander en Jeroen hebben alletwee de titel FiDE­meester op zak. Ze hebben de ambitie om ook internationaal meester te worden. Daar zijn echter wel drie meesterresultaten voor nodig. Alleen Jeroen heeft er daar al één van. Sander

Bram de Hollander

betwijfelt of hij ooit zover zal komen. Om van het behalen van de grootmees­ tertitel maar te zwijgen. "Ik ben eigen­ lijk eeuwige derde. Ik speel al bijna mijn hele leven bij Amstelveen, maar heb daar, totdat ik vorig jaar clubkam­ pioen werd, nooit echt veel gewonnen. Ik speel misschien ook wel iets te avon­ tuurlijk. Dat is enerzijds mijn sterke kant, maar tegelijk ook mijn zwakte." Jeroen heeft naar eigen zeggen een dui­ delijk andere speelstijl. Hij vindt zich­ zelf praktischer. "Ook ik speel actief en offer makkelijk, maar ik ben tegelijk ook wel iets realistischer. Ik heb het al­ tijd in de gaten als ik er slecht voor sta. Dat heeft Sander nauwelijks. M aar goed, Timman is bijvoorbeeld ook al­ tijd veel te optimistisch."

Dankzij de Koninklijke Nederlandse Schaakbond kreeg Jeroen al uitnodigin­ gen om onder andere in Polen, Parijs en Duitsland te komen spelen. De beste herinnering bewaart hij echter aan het deze maand gespeelde toernooi in Leeuwarden, waar hij zijn eerste meesterresultaat behaalde, zelfs met een punt meer dan daarvoor nodig was. Sander weet zich zijn overwinning op de Rus Smirin, die bij de beste tien schakers van de wereld hoort, het best te herinneren. Niet alleen omdat Smir­ in zo goed is, maar ook omdat de partij zelf zo spannend was. "Een mooie par­ tij is voor mij ook heel belangrijk. Scha­ ken heeft naast een sportief aspect ten­ slotte ook een esthetische kant." Is schaken dan wel een echte sport? "Ja, natuurlijk. Van een goede partij scha­ ken kun je fysiek echt moe zijn. Het is vooral een kwestie van concentratie, maar ook van mentaliteit. Je moet ont­ zettend hard zijn. Zodra de twijfel toe­ slaat is het met je gedaan." Maar schaken is niet alleen hard, maar gelukkig ook heel gezellig, vinden Los en Bosch. "De schaakwereld is niet zo groot. Op toernooien zie je altijd weer dezelfde mensen. Daar kan je mooi een beetje mee ouwehoeren. En in tegen­ stelling tot wat veel mensen denken, kunnen schakers ook ontzettend de beest uithangen na de partij!"

Tentoonstelling Afrikaanse kunst: schilderen in de pauze Schilderijen, beeldhouwwerken en collages van Adjap­ ong James Ntra en Adjei Mensah, vrijdag 24 september m de hal van de medische faculteit van de Vrije Univer siteit

Een verlate afscheidsgroet, zo zou je de tentoonstelling van Adjapong James Ntra in de Medische Faculteit kunnen noemen. Twee jaar was de Ghanese kunstenaar als schoonmaker in dienst van de vtr, sinds enkele maanden werkt hij in het magazijn van Dirk van der Broek. Op vrijdag 24 september zijn dertig schilderijen en collages van Ntra te zien in de hal van de medische facul­ teit aan de Van de Boechorststraat. Zo kan de vu­bevolking kennismaken met de mens achter de schoonmaker, om het wat plechtstatig te formuleren. Ook enkele beeldhouwwerken van Ntra's landgenoot Adjei Mensah, die hij tijdens zijn studie in Ghana leerde kennen, zijn in de tentoonstelling opge­ nomen.

Rembrandtsplein In Ghana volgde James Ntra (1948) een kunstopleiding aan de universiteit van Cape Coast. Daarna was hij als re­ gionaal coördinator werkzaam bij de Ghana Education Service en gaf hij kunstonderwijs op middelbare scholen. In 1980 vertrok hij naar Nigeria, waar hij zes jaar hoofd was van de beeldende afdeling van een lerarenopleiding. Drie jaar geleden kwam Ntra naar Neder­ land. Naast zijn baan bij Dirk van der Broek is hij verbonden aan het African Netw­ ork Holland. Vanuit deze organisatie verzorgt hij op scholen lessen in tradi­ tioneel Afrikaans houtsmjden, maskers maken en textielbewerking. Hoe raakt een relatief hoog opgeleide Afrikaan als schoonmaker ­ en nu dus magazijnbe­

diende ­ verzeild in Nederland? James Ntra zegt dat hij aanvankelijk als toenst naar België kwam, maar later besloot in Nederland te blijven. "Het land van Rembrandt. Al in mijn kinder­ tijd vertelde het dorpshoofd over die verre kunstenaar. Op de lagere school zag ik plaatjes van zijn schilderijen. En toen ik ruim dertig jaar later op het Rembrandtsplein voor zijn standbeeld stond, nam ik de beslissing hier te blij­ ven. Intussen had ik ook Van Gogh leren kennen." Natuurlijk waren niet louter artistieke overwegingen de reden om m Neder­ land werk te zoeken. "De economische omstandigheden in Ghana worden nog steeds slechter. De kosten van het le­ vensonderhoud zijn erg hoog. Als leraar verdien je te weinig om je familie te on­ derhouden." Een heel praktische vraag is natuurlijk wanneer Ntra schildert, als hij al een volledige baan heeft. Het antwoord blijkt simpel: "In de pauze. Toen ik bij Dirk van der Broek kwam, vertelde ik mijn chef dat ik kunstenaar was. In de Echo stond toen net een artikel over mij en dat liet ik hem lezen. Hij was erg geïnteresseerd en gaf toestemming om een ruimte achter zijn kantoor te ge­ bruiken. Ik kom elke morgen een half uur eerder op het magazijn en schilder tot zeven uur. Dan is het tijd voor mijn gewone werk. Om elf uur is het pauze, dan ga ik weer voor mezelf bezig. Vlak voor een tentoonstelling krijg ik soms een dag vrij."

Boodschap Meestal tekent Ntra met een zwarte stift. Als matenaal gebruikt hij papier en karton dat anders toch weggegooid zou worden. De eerste tekening die hij

Cultuur aldus maakte ­ Tiko Nko Agina, oftewel Verdeling van Werk - gaf Ntra aan zijn chef, als blijk van waardering en ter verfraaiing van de werkruimte. Over het algemeen reageren zijn collega's po­ sitief, vooral door de verhalen die Ntra bij zijn werk vertelt. Toch werd de oorspronkelijke versie van het schilderij vernield. "M aar ik had er gelukkig al een foto van. Toen heb ik het opnieuw gemaakt." Afri­ kaanse kunst ­ ook de film en de litera­ tuur ­ is over het algemeen sterk op de maatschappij betrokken en brengt vaak een boodschap over. Wat wil James Ntra met zijn werk bereiken? "De meeste van mijn schilderijen gaan over de geschiedenis van Afrika. De Ashan­ ti­cultuur, waar ik zelf toe behoor, maar ook andere Afrikaanse cultuurui­ tingen. Ik wil Nederlanders met die ge­ schiedenis laten kennismaken." Veel schilderijen en beeldhouwwerken van Ntra vertellen een verhaal. Het schilderij Okomfo Anokye verbeeldt de hogepriester van de Ashanti, die een gouden stoel uit de lucht tovert, als symbool van de eenheid van het volk. Het beeld Yaa Asantewaa herinnert aan de koningin van de Ejusu, die in 1900 succesvol de Britten bevocht. Tot nu toe gaf Ntra zijn schilderijen meestal weg aan vrienden en collega's. Na de expositie hoopt hij zo nu en dan ook eens wat te verkopen. "In Ghana heb ik geleerd dat je veel weg moet geven, om naam te maken." Adjapong James Ntra voor zij n schilderij 'Verdeling van Werk' bij Dirk van der Broek Bram de Hollander

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen