Ad Valvas 1993-1994 - pagina 372

PAGINA i e

AD VALVAS 10 MAART 1994

Een knop maakt nog geen lente

\

feft­

-£

Pieter Vonck

Studeren tussen bronzen balusters Wonen in Amsterdam vergt enige creativiteit van de vu­ student. De kamermarkt zit potdicht, de wachtlijsten zwellen aan en de huurprijzen stijgen navenant. Toch lukt het veel studenten aan de zo begeerde woonruimte te komen, variërend van corpshuis tot woonboot, van houten keet tot grachtenpand. Deel drie van de studentenhuisserie biedt een kijkje in het mooiste anti­ kraakpand in Amsterdam, waar de historie voelbaar is en kroonluchters en glas­in­lood je de adem benemen. Elsbeth Vernout "Is het hier? Nee, dat kan niet!" is een veel gehoorde reactie als familie en vrienden de bewoners van Herengracht 380­382 bezoeken. Toch wordt het monumentale grachtenpand, dat vorig jaar nog dienst deed als kantoor van het Agentschap van het Ministerie van Fi­ nanciën, bewoond door vu­studente medicijnen Margreet K ruiderink (22). Van een klein kamertje in Amsterdam­ Zuid verhuisde ze tien maanden gele­ den naar het 'anti­kraakpand', dat ze deelt met acht werkende 'starters'. Voor een schamel bedrag van 185 gul­ den in de maand bewoont ze een van de mooiste panden binnen de grachten­ gordel. Een eeuw geleden werd het huis be­ volkt door de fortuinlijke tabakshande­ laar Jacobus Nienhuys (1837­1927) met zijn vrouw en vijf kinderen. Ook het personeel, een kinderjuf, twee dienstboden, een gezelschapsjuf, een koetsier en een huisknecht, behoorden bij de inboedel. Niemand had toen kunnen bedenken dat in het jaar 1994 geen dame met hoepelrok, maar een student met rode bloes en spijkerbroek de trappen zou bestijgen. Een student die, als ze zware boodschappen heeft, gewoon de lift neemt naar de tweede etage. Op de dag dat Margreet ging verhuizen zag ze de binnenkant van het huis voor het eerst. Van buiten deed het haar aan een spookhuis denken, vanwege de stoffige en verwaarloosde indruk die het maakt. Maar toen ze binnenkwam sloeg ze steil achterover. "Ik had nooit ge­ dacht dat het huis zo mooi was en dat de kamers zo groot zouden zijn. Ik wist niet waar ik de meubels vandaan moest halen om alles in te richten." Inderdaad verdrinkt het doorsnee­studentenmeu­ bilair van Margreet (houten stelling­ kast, bank, kastje en bureau) in haar twee hoge kamers van acht bij acht meter. Nieuwe meubels kopen heeft

geen zin, want het is niet zeker hoe lang ze in het huis kan blijven wonen. Het eerste wat opvalt in de slaap­ annex zitkamer van de studente is een immense spiegel op de marmeren schouw, omlijst door een geschulpte gouden rand. Het is de trots van Mar­ greets kamer, maar tevens een zorgen­ kindje. "Die spiegel is heel veel waard en ik mag er niet aankomen. D e Huis Oppas Dienst, die dit pand beheert, heeft alle waardevolle spullen op foto's vastgelegd. Geregeld komen ze contro­ leren of je niets aan de muren hebt ge­ hangen of iets veranderd hebt aan de spullen die er nog staan." Karakteristiek aan Margreets elegante woonruimte is het brede, smalle bal­ kon, waar opvallend vaak een enorme vlag aan wappert. Margreet: "Het mag eigenlijk niet, maar als er iemand jarig is dan hangen we de vlag uit. Dan lijkt het net K oninginnedag." Ook een grote zware kluisdeur springt in het oog. Margreet vertelt dat het nog een erfenis is uit de tijd dat in het gebouw waarde­ papieren van de staat werden bewaard. Aangezien de bezittingen van de stu­ dente het opbergen achter slot en gren­ del niet waard zijn, gebruikt ze de kluis nu als klerenkast. Een minder nuttig overblijfsel uit het kantoor­tijdperk van het pand zijn de tl­buizen, die de mooie kamers wreed doorsnijden. Architect van het huis is Abraham Salm (1857­1915), die ook het Concertge­ bouw in de binnenstad op zijn naam heeft staan. Hij ontwierp het pand in 1888 voor de rijke tabaksplanter Nien­ huys, die zijn rijkdom in Oost­Sumatra had vergaard. Het huis is in Francois­I stijl gebouwd: overdadig en priegelig versierd met veel oog voor details. De bouw van de vorstelijke woning was rond 1890 een veelbesproken onder­ werp in Amsterdam, zo blijkt uit een boekje dat over het huis is verschenen. Nienhuys strooide met geld om zijn droomhuis, compleet met Moorse bad­ kamer en ­ primeur in Nederland ­

elektrisch licht, gestalte te geven. Het huis was ingesteld op vele gasten, die 'ook met rijtuig bij ongunstig weder be­, schermd in huis kunnen komen, terwijl bij soirees de rijtuigen die de gasten af­ halen zich in den verlichte tuin op kun­ nen stellen', aldus het Bouwkundig Tijd­ schrift in 1901. In het koetshuis, waar de rijtuigen werden gestald, beleven nu twee net­afgestudeerden de tijd van hun leven. Margreet ondervond aan den lijve dat niet alleen Nederlanders, maar ook duizenden buitenlandse toeristen zich vergapen aan de architectuur. "Als ik op mijn balkon zit dan zie ik drommen Japanners naar boven staren en foto's maken. Ook in de rondvaartboot door de grachten wordt wat over dit huis verteld, want al die gezichten draaien altijd deze kant op. Dan zwaai ik maar naar ze." D e pracht en praal van het pand is haast niet te beschrijven zonder lyrisch te worden. Het Bouwkundig Tijdschrift deed in 1901 wel een poging: "De hoofdtrap, in blank eikenhout met bronzen balusters, de wanden gedeco­ reerd in stille toonen met medaillons en rijke bloemversiering, plafond met lichtramen, bezet met glas in lood."

T o c h kijkt Margreet niet meer op van de grandeur van 'haar' huis. Ze is eraan gewend dat ze een complete wandeling moet maken naar de keuken, waar vorig jaar ambtenaren nog hun boter­ ham opaten. Ook kijkt ze niet meer op van de vele verzoeken van vrienden voor hen ook een plaatsje in het huis te veroveren. Maar de grootte van het huis verbaast haar nog steeds. "In het begin denk je, nu heb ik het wel gezien, maar je ontdekt steeds weer nieuwe ruimten." Als we afdalen in de krochten van het gebouw blijkt dat er ook een schaduw­ zijde zit aan het pand waar de historie van de muren brokkelt. D e tikkende voetstappen van Margreet klinken hol op de marmeren vloer, ze schrikt op als de deur achter haar dichtklapt. D e stu­ dent dempt haar stem als ze zegt: "Sommige mensen zouden hier voo'r geen goud willen wonen. Er is een keer ingebroken in het koetshuis, die en­ gerds kunnen zich hier overal verschui­ len. Ik moet zeggen, 's nachts loop ik ook liever niet in mijn eentje door die gangen."

Voor wetenschappelijk onderzoek geldt hetzelfde als voor een concert door een symfonie-orkest: samenspel is belangrijker dan soleren

^ll

O p de avond van de verkiezingen ging ik n a a r h e t S t a d h u i s . E e n gezellige boel w a s h e t d a a r , vol n e r v e u z e politici e n a n d e r e b e ­ langrijke m e n s e n die zich k w a ­ m e n s h o w e n . E n t o e n z a g ik h e m , die pvdA­aanwinst. George G e u d e k e r i n l e v e n d e lijve. E e n s w a s hij h o o f d g a s t bij Sonja, d i e h e m v r o e g : " W a a r o m h a a l je d a t ding niet weg?" D a t ding was de p a a r s e w r a t o p zijn k i n , t e r grootte van een raasdonder. "Ik d u r f n i e t " , a n t w o o r d d e ' t heldje. V o o r m i j e e n r e d e n o m zijn p a r ­ tij t e m i j d e n . W a t d u r f t z o ' n m a n d a n wel? Ik b e n e e n t e g e n s t a n d e r v a n k o s ­ m e t i s c h e c h i r u r g i e a la M i c h a e l J a c k s o n , m a a r wie w r a t t e n t e e l t o p zijn g e z i c h t , b e l e d i g t m e n s e n d i e n a a r h e m m o e t e n kijken. V r e e m d g e n o e g k o m t h e t veel v a k e r v o o r bij p u b l i e k e m a n n e n d a n bij d a m e s . D a m e s zijn vast m i n d e r laf. Rik Z a a l v a n A T 5 , d i e i n e e n v e r verleden een mooie jongen was, c u l t i v e e r t t e g e n w o o r d i g e e n hele serie knopvormige uitwassen op zijn g e z i c h t . D i e d e c a m e r a m a n g r a a g e n profil u i t l i c h t . B a h . D e n k t zo'n m a n nooit na over z ' n eigen a a n b i laarheid? Heeft hij g e e n vrv iw? Ik k a n m e niet voorstellen dat i e m a n d z o ' n b e r g l a n d s c h a p liefdevol s t r e e l t , zonder te zeggen: "Jongen, laat je w r a t t e n e e n s u i t l e p e l e n . " E n h o e s c h e r e n zulke m a n n e n zich? Netjes o m d e k n o b b e l s h e e n ? Nooit i n d e v e r l e i d i n g d i e ook e e n s af t e s c h e r e n ? A c t e u r J o h a n L e y s e n kweekt e e n grote zwarte m i d d e n op z'n rechterwang. Die van Rudi F u c h s zijn r o z e : e e n dikke i n zijn r e c h t e r m o n d h o e k , en é é n d i e uit z ' n kwabbige onderkin steekt. K a m p i o e n is wel k a n k e r s p e c i a l i s t prof. P . B o r s t , t e g a s t bij d e EO­ televisie, d i e w a a r s c h u w d e g e ­ z o n d t e e t e n . A c h t flinke w r a t t e n telt zijn h o o f d . D a n h o u d i k m e l i e v e r bij m ' n eigen d i e e t .

SELMA SCHEPEL 74,1 procent van de medicijnenstu­ denten vindt kof­ fie uit de automa­ ten 'te goor' en 'ranzig'. Nog eens negentien procent omschrijft de kof­ fie als 'slootwater'. Eigenlijk is 55 cent per bekertje dan ook te duur. H e t design van de auto­ maten wordt door 85,1 procent als 'te lelijk' ervaren. Een en ander blijkt uit een enquête die de faculteitsvereniging MFVU onder medische studenten hield. De uitkomsten, verschenen in het nieuwste n u m m e r van­faculteitsblad In­ vuus, vallen bijzonder negatief uit voor de DE­Wittenberg Professional auto­ maat. Het enige positieve dat erover valt te melden is dat 63 procent van de ondervraagden in de nabijheid van zo'n machine een 'gevoel van veiligheid' on­ dervindt. Of de studenten zo'n gevoel ook in de nabijheid van hoogleraar K noop erva­ ren, valt te bezien. Van de onlangs met pensioen vertrokken fysioloog wordt namelijk beweerd dat hij "vrouwon­ vriendelijke" trekjes heeft. "Als ik vroe­ ger bij een meisje een reflex wilde tes­ ten", reageert K noop in het goed lees­ bare Invuus, "was dat louter om prakti­ sche redenen. E n oké, soms vind ik het dan ook wel eens leuk om prikkelend te zijn, maar dat moet kunnen." Samen­ vattend: "Ik ben niet vrouwonvriende­ lijk, maar ik profileer me en neem de emancipatie nog wel eens op de hak." E n waar discussieert K noop dan zoal over met de meisjes? Natuurlijk over zijn eeuwige stokpaardje: het roken. "Een van de meisjesstudenten vond dat ik mij niet mocht bemoeien met haar leefwijze, wat ik bestreed wijzend op de gigantische kosten van de volksgezond­ heid. Haar opmerking was eenvoudig: 'Je leeft maar een keer', 'geen zorgen voor morgen', etc. Mijn antwoord was ­ weliswaar niet fijngevoelig ­ ' U vrijt zeker ook onveilig': Einde discussie." "Hoe je het ook draait of keert", besluit Knoop, Üroken is genocide (van het ro­ kersvolk) op termijn." Het is dan ook "medisch, sociaal en economisch be­ zien niet meer verantwoord." (EE)

AHF4

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen