Ad Valvas 1993-1994 - pagina 186

PAGINA 6

Vreemdelingen in eigen land Ontwortelde diplomatenkinderen zoeken steun bij elkaar In hun paspoort staat dat ze Nederlander zijn. Maar sinds hun jonge jaren hebben ze ver weg geleefd. Ze hebben zich steeds opnieuw aangepast aan een ander niet-westers land. Terug in Nederland volgde een koude douche. Eerst wisten ze zich nog staande te houden met spannende reisverhalen, daarna kregen aanpassingsproblemen de overhand, in de werkgroep 'De Vliegende Hollanders' zoeken de zogeheten 'third culture kids' steun bij elkaar.

EMis E enbroek "Ik wist dat het moeilijk zou worden, maar ik dacht: ik kan het wel aan. Ik heb het daar ook gered'", zegt Gitte van Twillert (22), geneeskundestudent aan de Universiteit van Amsterdam. T o t haar zesde woonde ze in Zambia waar haar vader wiskunde doceerde. En vanaf haar zestiende nog eens drie jaar in Zimbabwe. Ze keerde terug naar N e ­ derland, omdat de Zimbabwaanse school "niet verder ging', maar dat ver­ hep helemaal niet soepel. "Ik schreef mijn ouders dat ze me meer moesten schrijven en dat deden ze niet. Laatst heeft mijn moeder me verteld dat ze dacht dat ik me aanstelde." Michaela Carrière (25), die milieukun­ de en psychologie in Leiden studeert, vertelt een nog sterker verhaal. Ze is in Groningen geboren als kind van een economiestudent en een geschiedenis­ studente, en werd toen ze drie was meegenomen naar Indonesië. Vader Carrière ging daar voor de Verenigde

Naties werken. Later verhuisde het gezin voor Unicef naar Djakarta waar ze zeven jaar bleven; daarna voor de Wereldbank drie jaar naar Washington D C en toen, opnieuw voor Unicef, naar India. In 1985 keerde M ichaela terug naar Groningen om te studeren. M aar haar Nederlands was zo slecht dat ze al snel haar biezen weer pakte om te gaan rondreizen in India en Nepal. "Je denkt: 'Ik ga naar huis', maar dat viel dus tegen. Ik kon de colleges gewoon niet volgen." N a nog vier jaar studie in Amerika kwam M ichaela tweeëneenhalf jaar geleden opnieuw naar Nederland. Zij verklaart plechtig niet weer te zullen uitvliegen "voordat ik het idee heb dat ik ook weg mag en kan. Ik wil hier een beetje basis hebben, anders zou het weer vluchten zijn."

Vliegende Hollanders In de stationsrestauratie van Groningen vertellen M ichaela, Gitte en twee ande­ ren over h u n werkgroep 'De Vliegende Hollanders' waarmee ze net een week­ endje hebben doorgebracht op het wad, en een bezoek hebben afgelegd bij de zeehondencrèche in Pieterburen. D e werkgroep werd vorig jaar opgericht na een congres van het Koninklijk Insti­ tuut voor de Tropen (KIT) over loopba­ nen in het buitenland, gecombineerd met kinderen. Kinderen die hun jeugd goeddeels in den vreemde hebben ge­ sleten worden in de literatuur aange­ duid als TCK'S (Third Culture Kid), of ook wel als 'global nomads' of 'global citizens'. "Over hoe h u n leven in zulke verre landen is veel bekend, maar over hun aanpassingsproblemen hier veel minder", zegt de 21­jarige Ido van der Meijden (student internationale betrek­ kingen aan de LJvA en drie jaar terug uit Papua Nieuw­Guinea). Vorig jaar verscheen er een wat dat be­ treft onthullend rapport, dat ook De Vliegende Hollander heet. Het Centrum voor Onderwijsonderzoek van de Uni­ versiteit van Amsterdam deed op ver­ zoek van de Stichting Nederlands On­ derwijs in het Buitenland (NOB) drie jaar onderzoek naar het lot van TCK'S. Over de grens doen ze het prima, zo bleek, onder meer omdat ze als gegoede westerlingen in hoog aanzien staan. Maar als ze terugkeren om hier verder te studeren krijgen ze te maken met een

Vliegende Hollander s Ido (I.), Mar ion, Michaela en Gitte ware cultuurshock. H u n accent, hun andere leefritme en zelfs h u n niet alle­ daagse ervaringen gaan hun opbreken. Gitte geeft een voorbeeld: "Je bent ge­ wend te luisteren naar je leraren. Als je dat hier doet, keurig je hand opsteekt of z o , b e n je een 'studje'." "Ik was niet ge­ wend dat een fietser die bijna tegen je aanrijdt 'kutwijf roept", vult M ichaela aan. "Serieus, zulke dingen, hebben mij zó getroffen. In India beledig je de 'face' van een ander niet." M arion Ko­ lader (20, student medicijnen aan de UVA), die beurtelings in Suriname en Nederland en ten slotte in Guyana woonde, werd er bij terugkomst in 1988 op aangesproken dat ze steeds overschakelde op de Engelse taal. "We zijn hier in Nederland hoor, werd er ge­ zegd." Ido en ook M arion zeggen het geluk te hebben gehad op een internationale

school tussen van lotgenoten terecht te zijn gekomen. Voor Ido geldt boven­ dien dat hij pas op zijn zestiende naar het buitenland ging en Nederland dus al door en door kende. "Ido is echt nodig voor onze groep", lacht M ichae­ la. "Hij is degene die ons rustig houdt wanneer wij kritisch worden over N e ­ derland. D a n is hij degene die zegt: 'Hey, give it a chance.'" De Vliegende Hollanders vermengen hun Nederlands nog steeds veel met Engels. Omdat het gemakkelijk is, verontschuldigen ze zich, en niet omdat ze buitenlDeentjes willen blijven. Ze omschrijven hun doel als: ervarin­ gen uitwisselen, maar vooral ook samen 'ontdekken dat Nederland ook leuk kan zijn' en proberen wat te wortelen. Het liefst ondernemen ze typisch Neder­ landse activiteiten, zoals het wadden­ weekend of schaatsen. Onlangs kreeg

de werkgroep een subsidie van tiendui­ zend gulden van het NOB. Daarmee gaan ze een informatiekoffertje maken met allerhande praktische informatie over Nederland. Van typisch Neder­ landse boeken Qan Terlouw, Annie M . G . Schmidt, de Kameleon) tot een inleiding in de politiek of een overzicht van de verschillen tussen diverse hbo's en universiteiten. Op dit moment zijn ongeveer honderd lotgenoten bij de werkgroep bekend. Maar M ichaela schat dat er veel meer zijn, of in elk geval komen. "Op de scholen in het buitenland die bij het NOB zijn aangesloten zitten op dit mo­ ment zo'n drieduizend Nederlandse kinderen. M aar daar zitten lang niet alle kinderen op. Van ons vieren heeft bijvoorbeeld niemand zo'n NOB­school bezocht."

Zelden hebben ze contact met studenten en toch werken ze dagelijks aan de universiteit. Ook degenen achter de schermen zijn essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? Het hoofd van de restauratieve dienst.

'De Mensa lijkt op een parkeergarage'

Achter de schermen Hoofd r estaur atieve dienst Jan den Boer ver langt naar de geur van gevulde koeken Nico Bomk, AVC/VU

Coén van Basten Jan den Boer (36), hoofd van de res­ tauratieve dienst van de v u , vindt de mensa niets w a r m s uitstralen. " T o e n ik h i e r v o o r h e t eerst b i n n e n ­ k w a m e n d e m e n s a zag, d a c h t ik ' G o h h e t z o u n e t zo g o e d e e n p a r ­ k e e r g a r a g e k u n n e n zijn'. Via al die b a l k o n s rijd je zo n a a r b o v e n . " Als h e t a a n h e m ligt g a a t er d a n o o k heel wat veranderen. Zijn eigen kamer oogt gezellig. Knusjes zelfs. Blank hout, stoelen bekleed met groen en rood, grote planten en 'arty' black­white paintings aan de wand. Een foto van zoonlief op een opge­ ruimd bureau. Nee, aan sfeer ontbreekt het hier zeker niet. Maar die mening was Den Boer niet toegedaan over de mensa van de uni­ versiteit toen hij op 1 april ("Nee, het is geen grap.") bij de vu in dienst trad.

" T e somber, te proper", oordeelt hij. "En dan die lange rijen tafels. Net een 'Deutsche Bierstube'. Iedereen schuift maar aan. Beetje jeugdherbergidee. Het is al zo massaal op de vu. Dan wil je tij­ dens je lunchpauze even tot rust komen. Niet dan? M aar het tegendeel is waar. Er zijn geen afscheidingswan­ den, er is geen intimiteit, geen gezellig­ heid. Naast je hoor je je buurman over z'n likdoorns praten... Je komt totaal gedesoriënteerd terug na je pauze." Maar volgend jaar augustus is er, als alles goed gaat, in het kader van het masterplan een hoop veranderd in de mensa. "Er komt nieuw meubilair", be­ gint Den Boer zijn opsomming. "En we brengen kleurig geluidsabsorberend materiaal aan op de betonnen muren, zodat de akoestiek verbeterd wordt. Ook maken we verlichting in de tafels. Soort lantaamidee. Verder komen er afscheidingswanden. D e mensa krijgt een luxere uitstraling. Gezelliger en in­ tiemer."

D e n Boer spreekt enthousiast over alle plannen. Hij heeft hart voor de zaak. Voordat hij op de vu kwam, bevond hij zich in het commerciële circuit. "Ik zat, met dezelfde functie, in de congreswe­ reld; en daarvoor in de hotelwereld. Ik heb een hotelschoolopleiding gevolgd, zie je. In het begin van mijn carrière werkte ik dag en nacht. M aar je bent jong en pas getrouwd. O p een gegeven moment komen er kindertjes. Een zoon in mijn geval. Als je zo hard blijft wer­ ken, trekt je gezinsleven aan je voorbij. Zodoende ben ik gaan zoeken naar een andere baan. Een baan die elementen van de horeca in zich had en waarin ik me bezig kon houden met gecompli­ ceerd management. Het werd de vu voor mij." Van de commerciële sector naar de non­profitsector. "Ik vind die onge­ dwongenheid op de universiteit wel leuk. De vu heeft een eigen cultuurtje. En er gaat een hoop veranderen voor de restauratieve dienst. De subsidie op

het eten in de mensa vervalt. We moe­ ten onszelf bedruipen. Flexibel zijn en ons richten op onze gebruikers, onze gasten. N u koken we om te koken, maar we moeten er naar toe om te koken voor onze gasten. Dus inspelen op behoeften. Als niemand eet, gaat onze dienst eraan. Simpel."

Onpersoonlijk Over het eten dat de studenten in de mensa wordt aangeboden, is Den Boer niet erg content op dit moment. "Dat wil niet zeggen dat de mensen het ver­ keerd deden, maar het kan anders.In een winkel wordt alles netjes en over­ zichtelijk gepresenteerd. Bij de vu wordt alles op een hoop geveegd. Dat is weliswaar wat overdreven gesteld, maar ik bedoel te zeggen dat de presentatie van het voedsel onpersoonlijk is. Het mist zijn uitstraling." In de toekomst is het de bedoeling dat er een soort service­eiland in de mensa wordt gelanceerd. "Daar staat iemand

die je iedere dag een assortiment van produkten kan aanbieden. M et een ver­ rassingselement. Een voorbeeldje: als het in mei stikt van de aardbeien, doe je daar wat mee in de mensa. Presen­ teer je die op een leuke manier. Het­ zelfde kan met vis, vlees of wat dan ook. D a n denken mensen in de lift, ter­ wijl ze naar de begane grond zoeven, niet meer aan hun standaardlunch die ze dadelijk gaan nuttigen. Nee, ze zijn benieuwd wat er vandaag voor lekkers te koop is," "De muffe duffe mensa moet verande­ ren in een gezellig restaurant, waar je het gevoel hebt er even uit te zijn", meent D e n Boer. "Zo moeten we af van de in plastic verpakte gevulde koek, met een houdbaarheid tot halverwege 1995. Zo'n koek doet je denken aan een kartonnen doos. We moeten terug naar het ambachtelijke, waarbij je ge­ prikkeld wordt door de geur van vers gebakken produkten."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen