Ad Valvas 1993-1994 - pagina 278

- ADVALVAS 27 JANUARI 198

PAGINA 10

pVAl

'Een leuk gesprek voer je maar met je vrienden'

I

Een sollicitant mag best liegen, meent testpsycholoog Jack van Minden

'h(

Bij het voeren van een succesvol sollicitatiegesprek komt het aan op het gebruik van de juiste marketing- en verkooptechnieken, meent de Amstelveense psycholoog Jack van Minden. Paai de werkgever, maar word niet slijmerig. Verbloem je zwakke kanten. Wees voorbereid op de lastige vragen ("Noemt u eens drie negatieve eigenschappen van u zelf."). Zelfs een loopje nemen met de waarheid is toegestaan. Maar pas op! Als je door de mand valt, val je erg hard.

Wim Crezee Wat te doen als je nog nooit een inte­ ressante teamsport hebt beoefend en je denkt dat je toekomstige werkgever daaruit afleidt dat je een grijze boeken­ wurm bent en dat je moeilijk zult kun­ nen aarden in het werkteam? Je verzint ter plekke een sport. Tijdens het sollici­ tatiegesprek vertel je gepassioneerd over je'hobby lange­afstandsfietsen en over de fietstocht die je samen met drie vrienden door Rusland hebt gemaakt. Met vuur verhaal je over de avonturen, de abominabele kwaliteit van de wegen, de interessante ontmoetingen m e t de lokale bevolking. D e selecteurs luiste­ ren vol bewondering over zoveel onder­ nemingszin. Het voorbeeld staat in het pas verschenen boek Alles over selectiege­ sprekken, geschreven door psycholoog Jack van Minden. Het boek is een uitvoerige handleiding voor de baanzoeker om 'zichzelf te ver­ kopen en zich verleidelijk te etaleren'. Daarbij zijn veel methoden toegestaan vindt Van Minden, zelfs een leugentje. Maar als je je verhalen wilt aandikken, overweeg dan terdege de risico's, waar­ schuwt Van Minden meteen. "Vraag je af hoelang je een verdraaiing tijdens het gesprek kunt en wilt volhouden." Het zal je maar gebeuren dat die selecteur toevallig een tijd in St. Petersburg ge­ werkt heeft.

Leugentje Van Minden rekent compleet af met het idee dat een sollicitatiegesprek een openhartig gesprek van mens tot mens is, waarbij de kwaliteiten van de sollici­ tant als vanzelf wel boven komen drij­ ven. Wees erop bedacht dat elk ant­ woord dat je geeft negatief geïnterpre­ teerd kan worden, is zijn devies. "Ver­ gelijk het sollicitatiegesprek met het verkopen van je huis", licht hij toe. "Dan laat je informatie weg die poten­ tieel schadelijk is. Je verzwijgt dat de kelder bij een stevige regenbui onder­

loopt. E n je neemt de koper mee naar de kamer met het mooiste uitzicht." Als verdediging voert Van Minden ver­ der aan dat ook de werkgever zich wel eens een leugentje permitteert. Een b e ­ drijfsdirecteur wordt gevraagd naar een fusie met de concurrent. "Geen sprake van", is zijn reactie. D e volgende week is de fusie een voldongen feit. Soms is het beter om informatie simpelweg te verzwijgen. "Als het kweken van gif­ slangen je hobby is, dan kan je dat beter niet noemen. M e n zou er iets achter kunnen zoeken." Idem dito als je voor de vierde keer getrouwd bent. Misschien denkt de werkgever dat het onderhouden van sociale relaties niet je sterkste punt is. Natuurlijk staat het ie­ dereen vrij om naar waarheid alles op te biechten. Maar kijk dan niet vreemd op, zegt Van Minden, als iemand an­ ders de bochten van het sollicitatiege­ sprek net iets behendiger neemt en zo de job voor je neus wegkaapt. Van Minden kwam een aantal jaren ge­ leden in opspraak door zijn boek Alles over psychologische tes ts . Mensen die dat boek doornemen, zouden aanzienlijk hogere scores halen dan degenen die dat niet doen. Die publikatie werd hem niet bepaald in dank afgenomen door de dames en heren testpsychologen. Ze vonden dat hij de geheimen van het vak te grabbel had gegooid. Als iedereen zou weten hoe de tests in elkaar zitten, dan zouden ze onbruikbaar worden. E n als hij kritiek had op de testen, dan had hij die niet publiekelijk, maar intern kenbaar moeten maken. Na veel trammelant werd Van Minden uit de beroepsorganisatie van psycholo­ gen, het NIP[, gezet. " H e t boefje van de Nederlandse psychologie", werd hij al snel in de pers genoemd. H e t lijkt hem niet te deren. Ook in z'n nieuwste boek schrijft hij, niet zonder pedanterie, dat de personeelsfunctionarissen nu meer op h u n tenen zullen moeten lopen. D e sollicitant leest nu immers 'alles' over selectiegesprekken, de lastige vragen.

iVMP^Mi

^^S^'

»^¥t«r^.

'.->-^'

ang )vei

!^^^l^^

'-3-

-/

'•'^•, \ "^ V-^,s«^ ' - ' ^ ^ i •^v

Jack van Minden, het 'boefje' van de Nederlandse psychologie de valkuilen, de trucs van de selecteurs. D e kwaliteit van het gesprek vaart er wel bij, vindt Van Minden. Want de se­ lecteurs zullen meer h u n best moeten doen om achter de ware aard van de sollicitant te komen. Een van de valkui­ len die in het boek ter sprake komen, zijn de zogenaamde 'zelf­liquidatievra­ gen'. "Wat zijn uw zwakste punten?" "Wat was de grootste fout die u ooit in uw huidige ftinctieiheeft gemaakt?" "Welke taken van uw huidige baan schenken u het minste' plezier?" Wie zich niet op dergelijke vragen voor­ bereidt, geeft al snel een verkeerd ant­ woord en verspeelt z'n kansen. In het boek, dat in de inleiding gepresenteerd wordt als een mentale anti­s lip curs us , staan 'de veilige antwoorden'.

Fris kijken Veel sollicitanten komen volkomen on­ voorbereid op gesprek, weet Van Min­ den. Als h u n gevraagd wordt naar de motivatie voor juist deze baan en juiste deze werkgever dan komen ze niet ver­ der dan: "Het leek mij wel een leuke job." D a t is dus helemaal verkeerd. "Een leuk ges prek voert u maar met uw vrienden!",schrijft Van Minden streng. Veelvuldig gebruik van het woord 'leuk' draagt volgens hem niets bij tot de oordeelsvorming van de selec­

teur. T o t de top­10 van taalfouten be­ hoort verder het gebruik van verklein­ woorden. Wanneer je die woorden overvloedig gebruikt, verlaag je je pres­ taties, meent Van Minden. "J e kunt zeggen: 'In m ' n studententijd heb ik een baantje gehad in een restaurant.' Een stuk pittiger klinkt: "Ik heb in de horeca gewerkt in de bedienende sfeer. Daar heb ik ervaring opgedaan m e t de omgang met cliënten en met de logis­ tiek van een klein bedrijf.'" Het boek biedt veel 'model­ en voor­ beeldzinnen' voor het geval de sollici­ tant in een netelige situatie belandt. " U kunt aanvallen dan op de juiste manier afslaan", zo wordt de lezer aangemoe­ digd. D e sollicitant dient zich zoveel als mogelijk aan te passen aan de eisen van de selecteur, is de teneur van het boek. Van Minden gaat daarin heel ver. Uit­ gebreid behandelt hij de juiste oogop­ slag ('Kijk altijd fris en fleurig uit uw ogen."), de nadelen van een kleffe hand ("Zo'n hand wordt mannen altijd eer­ der 'kwalijk' genomen dan vrouwen.") en het nut van de welgekozen kleding ("U kunt beter overdres s ed dan under­ dressed z\)n."). Zelfs de 'techniek van het synchroon spreken' komt aan de orde. Daarbij dient de sollicitant de spraakeigenaar­ digheden van de selecteur te imiteren.

"Wanneer de interviewer heel eentonig spreekt, doet u dat ook. Is uw gespreks partner opgewonden, loopt hij warm voor bepaalde zaken, u bent niet an­ ders." ense Hen. Bestaat niet het gevaar dat de sollicitai oofd zich conformistisch opstelt door zo an e£ overdadig te kruipen in de huid van de ie ne toekomstige werkgever? Misschien wil < ie ini de werkgever juist een non­conformisti ;en, ti sche en eigenzinnige werknemer. Maai jijn. " Van Minden gelooft er niet in. "In de @p hu praktijk zoeken verreweg de meeste jpkel werkgevers Ons Soort Mensen. Als je jijks tf met kaplaarzen en spijkershirt op ge­ p e s t . sprek gaat bij ABN/AMRO, dan kom je fnder niet ver in dat bedrijf ­ zo simpel liggen "ant, die dingen." legini Mocht de sollicitant aan de hand van neem het boek er toch niet uitkomen, dan be , raine staat de mogelijkheid om in het bedrijf verke van de auteur, het in Amstelveen geves' ; legen tigde Psycom, intensief getraind te WOP vleelc ores . den, zo blijkt uit een ingestoken ant­ woordkaartje. D e kosten: 425 per twee ;elf d( uur en 765 gulden per vier uur. '

Kaplaarzen

Minden, Jack van. Alles over selectiegesprekken, Een praktijkboek voor sollicitanten. Amsterdam, Contact, 1993. ISBN 90 2540 197x. Prijs 34,90 gul den.

Corruptie als een paddestoel in rottend hout Peter Boerman D e laatste jaren is in N e d e r l a n d s t e e d s m e e r g e d i s c u s s i e e r d over d e integriteit v a n h e t o p e n b a a r b e ­ s t u u r . D r L . W . J . C . H u b e r t s , ver­ b o n d e n a a n de vakgroep politicolo­ gie e n b e s t u u r s k u n d e v a n d e v u , stelde d e b u n d e l Machts bederf ter discussie s a m e n m e t b i j d r a g e n v a n politieke, ambtelijke e n justitiële g e ­ zagsdragers, journalisten en onder­ z o e k e r s . D e t w e e in h e t b o e k o p g e ­ n o m e n toespraken van d e onlangs o v e r l e d e n m i n i s t e r D a l e s zijn h e t meest opvallend. Het is juist minister Dales geweest die het onderwerp 'bestuurlijke integriteit' in 1992 uit de taboesfeer haalde, zo b e ­ toogt Huberts in het voorwoord van zijn bundel. "Hoewel er ook wel kant­ tekeningen bij haar toespraken te plaat­ sen zijn, is onbetwistbaar dat de minis­ ter een belangrijke bijdrage aan het debat heeft geleverd. Dat maakt het des

te verwonderlijker dat die tot nu toe niet ­ in boekvorm ­ beschikbaar was." Al net zo verwonderlijk is de verschij­ ningsdatum van het boekje, dat nu als afsluiting van een periode kan gaan gel­ den. Huberts'levert hiermee onbewust een postuum eerbetoon aan de be­ windsvrouw. De zorgen waarvan de minister in de opgenomen redes blijk geeft, kwamen niet geheel uit het niets te voorschijn. D e vele bestuurlijke smeergeldaffaires die de afgelopen jaren in Limburg boven water kwamen, deden de roep om ingrijpende maatregelen steeds har­ der worden. D e openbaarmaking van die affaires kan voor een groot deel op het conto worden geschreven van de journalisten D o h m e n en (ex­vu­stu­ dent) Langenberg van dagblad De Lim­ burger. H u n bijdrage aan de bundel is veruit het spannendst. Ze schrijven over steekpenningen, smeergeld, heb­ zucht en macht. D e twee geven bondig en uiterst attractief geschreven de merkwaardigste situaties weer, waarvan de gemiddelde Nederlander dacht dat

fier itud iek {ec( looi »eni

die alleen in Italië voorkwamen. M r dr P.C. Van Duyne, verbonden aan het wetenschappelijk onderzoek­ en do­ cumentatiecentrum van het ministerie van justitie, schetst in zijn bijdrage de relatie tussen de georganiseerde mis­ daad en bestuurlijk machtsbederf Hij heeft een aantal felle waarschuwingen in petto tegen potentiële inmenging van misdaadorganisaties. "Corruptie heeft veel weg van een paddestoel", schrijft hij. "Wat men ziet is de hoed en de steel, al dan niet voorzien van een witte boord. Maar het gaat bij de paddestoel om het mycelium van schimmeldraden dat zich onzichtbaar in rottend hout heeft vertakt."

Goed voorbeeld Ook de twee daaropvolgende bijdragen van het openbaar ministerie kennen soms een felle toonzetting. M r W . G . C . Mijnsen trekt van leer tegen de teloor­ gang van de oude tradities van ambte­ lijke onkreukbaarheid. D e Leeuwarder advocaat­generaal mr B.W.M, van der Lugt sluit zich bij hem aan. Gezamen­

lijk moet worden gewerkt aan betere preyentie, zo bepleit hij, en aan het geven van het goede voorbeeld. Gemeentesecretaris mw drs E.M.A. Tijssen waarschuwt in het daaropvol­ gende hoofdstuk voor het verengen van de discussie tot corruptie en fraude. "Bij integriteit gaat het om de inten­ tie", zo meent zij. Drs J .A.J . Krosse, lange tijd wethouder in Tilburg, is het in grote lijnen met haar eens. Hij pleit voor openbaarheid en waarschuwt voor zwart­wit redeneringen. Als de Efteling de wethouders van de gemeente Loon op Zand een studiereis naar de Ver­ enigde Staten aanbiedt, mogen zij deze dan accepteren? D e schrijver vindt van wel. In het laatste deel van het boek komen wetenschappelijk onderzoekers aan het woord. Prof dr J.H.J. van den Heuvel en Huberts zelf menen dat het onder­ werp integriteit in de opleidingen poli­ ticologie en bestuurskunde te veel wordt genegeerd en pleiten voor meer ethische vorming. Tenslotte geven ach­ tereenvolgens m w drs A. Sorensen en

drs R.W. M u d d e twee op empirisch onderzoek gebaseerde bijdragen, re­ spectievelijk over de mate waarin N e derlandse bedrijven met corruptie te maken krijgen tijdens handelscontactei met Afrikaanse overheden en^de mate van corruptie en fraude binnen de Am­ sterdamse lokale overheid in de eerste helft van deze eeuw. D e meeste contribuanten beperken ziel tot het schetsen van de omvang van hel probleem en de oorzaken ervan. Ook hebben allen een eigen oplossing voor het probleem. Veel verder dan de ont­ werptafel komen de meeste plannen niet. D e waarde van het boekje moet dan ook vooral gezocht worden in de veelzijdigheid. Het geeft een vrij volle­ dig overzicht van de stand van zaken. Huberts, dr L.W J.C.- Machtsbederf ter discussie, bijdr. gen aan het debat over bestuurlijke integriteit, vu Uttge verij, Amsterdam, 1994. 25 gulden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen