Ad Valvas 1993-1994 - pagina 201

I D V A L V A S 2 DECEMBER

95,1

1993

PAGINA 5

Ealancerend tussen plichtsbesef en schuldgevoel Adempauze voor mensen met jonge kinderen door ouderschapsverlof

totl st ini' SS tes evei en TUI

Het klinkt als het leven in luilekkerland: zes maanden de lielft van de officiële tijd werken of een jaar lang een dag per week terug en tocli zo'n negentig procent van liet salaris vangen. Te mooi om waar te zijn? Voor ouders van jonge kinderen niet. De vu heeft een regeling voor ouderschapsverlof waarover zelfs een juriste van de Abva/Kabo zegt: "Ziet er prima uit."

Liesbeth Klumper Nesteldrift doet rare dingen met men­ sen. Zij zijn niet meer voor rede vatbaar en stevenen regelrecht op h u n doel af: kroost. Waarschuwingen voor door­ waakte nachten, vakanties op gezins­ campings en altijd maar herrie halen mets uit: kroost moet en zal er komen. En dan begint het lieve leven want een beetje geëmancipeerde vrouw blijft

werken en haar moderne man gaat 's nachts zijn bed uit om de kleine te laten boeren. D e wasmachine maakt overu­ ren en het slaaptekort stapelt zich op. Balancerend tussen plichtsbesef en schuldgevoel hopen de jonge ouders op betere tijden. Aan de v u worden jaarlijks zeventig werknemers verblijd met de geboorte van een spruit. Het is een schatting op basis van cijfers van het Centraal Bu­ reau voor de Statistiek (cBS). Deze ze­ ventig kunnen tot hun kind vier jaar is, een tijdje op adem komen via ouder­ schapsverlof Een wettelijke regeling die het zware leven van ouders met jonge kinderen wat moet verlichten. @ T U S ­ SENKOP:Erkenning In het bedrijfsleven kunnen werkne­ mers het ouderschapsverlof opnemen als onbetaald verlof. Ambtenaren en trendvolgers zijn al beter af En de ge­ meente Amsterdam en de vu hebben het helemaal goed geregeld voor h u n mensen. I edereen die minstens zestien uur per week werkt, kan een halfjaar lang tot de helft van de werktijd terug. Zo houden mensen die fulltime werken toch nog 87,5 procent van het salaris over. Een dag minder werken is ook mogelijk. Voor boze collega's 'die het werk maar weer moeten opvangen', hoeft niemand bang te zijn want in principe kan er een vervanger voor alle verlofuren komen. Buitenstaanders die over de regeling horen vallen van h u n stoel van verbazing.

totaal

mannen

vrouwen

schapsverlof 0,2 procent van de loon­ som moet zijn." Voor de v u zou dat be­ tekenen dat er vijf ton per jaar moet komen voor de financiering van ouder­ schapsverlof.

1990

12

6

6

Progressief

1991

21

9

12

1992

37

15

22

1993*

51

23

28

overzicht van aantal aanvragen voor ouderschapsverlof verdeeld n a a r geslacht

*tot 1 s e p t e m b e r "Het is een erkenning van het feit dat betaald werk en ouderschap moeilijk te combineren zijn", zo legt drs J. H a m uit, hij is hoofd van de afdeling perso­ neelsbeleid en arbeidsvoorwaarden aan de vu. "Het was een bewuste keuze. Wij hebben er in overleg met de onder­ nemingsraad 300.000 gulden voor vrij­ gemaakt uit het budget voor de arbeids­ voorwaarden."

Onder druk Het lijkt er op dat die drie ton binnen­ kort niet meer genoeg zal zijn, want ou­ derschapsverlof begint knap populair te worden binnen de vu. Bovendien kreeg de regeling dit voorjaar een face-lift. D e flexibiliteit werd groter en de doorbet­ aling verbeterd. Het budget van drie ton is gebaseerd

\ op ouderschapsverlof voor zeventig mensen per jaar. Zoveel baby's worden er volgens het CBS immers in de vu­ge­ zinnen geboren. I n 1990, het eerste jaar dat de mogelijkheid bestond om ouder­ schapsverlof op te nemen, maakten twaalf mensen van de regeling gebruik. Dit jaar meldden zich tot september al 51 mensen aan. Het ligt dan ook voor de hand dat eind december de beoogde zeventig mensen ouderschapsverlof zul­ len hebben aangevraagd, waardoor het budget onder druk komt te staan. Het enige kritische geluid dat de juriste van de vakbond Abva/Kabo laat horen, slaat op dat budget. "De regeling ziet er prima uit: flexibel, een goede doorbet­ aling en ook part­timers mogen mee­ doen. Maar wij houden als vakbond aan dat het budget voor het ouder­

Personeelszaken ontwierp de regeling ook met oog op de vaders. Vaders­van­ vroeger realiseren zich immers pas tegen de tijd dat zij zich tot vlotte opa ontwikkelen dat zij een groot deel van de jeugd van hun eigen kinderen heb­ ben gemist. T o t dit jaar waren het ech­ ter vooral moeders die het ouder­ schapsverlof aanvroegen. Maar opeens zijn er opvallend veel aanvragen van va­ ders binnengekomen. "Wij hebben ken­ nelijk veel progressieve mannen binnen de vu", concludeert drs H a m trots. "Wij hebben kennelijk vaders aange­ trokken door de betaling te verbete­ ren", corrigeert zijn medewerkster Ellen Ketelaars lachend. Voor mensen met kinderen ouder dan vier jaar is het jammer, want zij vissen achter het net. Het deed een medewer­ ker van de huisdrukkerij verzuchten: "Ik heb twee pubers thuis van zestien en achttien: ik ben nu pas echt toe aan ouderschapsverlof.

Gejaagd gevoel Thea Jetten is bibliothecaresse bij het Instituut voor Milieukunde (rvM). Jet­ ten werkt normaal gesproken 4,5 dag per week. Sinds 1 maart van dit jaar heeft zij twaalf uur per week ouder­ schapsverlof "Voor je aan kinderen begint hoor je van iedereen dat het een heel georgani­ seer is om werken en ouderschap te combineren. Wij waren daar altijd wat lacherig over en vol bravoure zo van: 'Ach, dat regelen we toch even'. En met één kind is dat ook allemaal nog wel op te vangen. T o e n onze tweede dochter kwam werd het al een stuk moeilijker, maar ze gingen allebei naar de crèche en die draait kantooruren. Dus al met al lukte het ook toen nog aardig." "Het werd pas echt ingewikkeld toen onze oudste dochter een tijdje geleden naar de basisschool moest. I n het begin hebben de kleuters een wenperiode, dan mogen ze maar een halve dag komen. Maar daarmee houdt het niet op, want die schooltijden zijn een ramp voor werkende ouders. D e school be­ gint om negen uur en gaat om drie uur uit. I k wist absoluut niet hoe we dat zouden moeten regelen en heb dus maar ouderschapsverlof opgenomen om het in ieder geval voorlopig alle­ maal op te vangen. I k kom nu dus later op mijn werk, zo rond kwart over

negen en ga eerder weg: om half drie zodat ik haar om drie uur kan opha­ len." "Maar het blijft toch nog een voortdu­ rende race tegen de klok. I k haal mijn oudste dochter uit school en fiets daar­ na weer naar de v u om de jongste op te halen uit de crèche en dan gaan we weer naar huis. Je hebt zo altijd een ge­ jaagd gevoel, je bent nooit meer re­ laxed en dat mis ik wel eens." "Financieel was het even slikken, hoe goed deze regeling ook is. Je gaat er netto toch een paar honderd gulden op achteruit. En mijn man is twee jaar ge­ leden met een eigen bedrijf begonnen. H e t duurt even voordat de loop erin zit." "Eigenlijk is het heel krom. I k krijg het ouderschapsverlof voor mijn jongste dochter, want die is nog geen vier jaar, maar ik gebruik het om mijn oudste op te vangen. Dat vind ik ook de makke van die ouderschapsverlof­regeling: ei­ genlijk heb je het meer nodig als de kinderen op de basisschool zitten. En hoe het straks moet als mijn jongste naar school gaat? I k zou het echt niet weten."

Achter de kinderwagen

Eenzaam en geïsoleerd Henk Schutte is docent functionele anatomie bij Bewegingswetenschap­ pen. Hij werkt drie dagen per week en heeft sinds 1 september ouderschaps­ verlofvoor een dag. "Mijn vrouw is bijna klaar met haar specialisatie kindergeneeskunde. Zij heeft een overvolle werkweek en daar­ om hebben we afgesproken dat zij zich ti)dens mijn verlof niet met het huis­ houden bemoeit. I k ben nu dus huis­ man en dat is veel zwaarder dan ik ver­ wachtte. Van te voren had ik gedacht dat ik af en toe nog wel wat zou kun­ nen werken. Dat was een utopie: ik heb een dagtaak aan het huishouden en de baby. 's Avonds ben ik dood­ moe. Er zijn dagen dat ik pas om twaalf uur 's nachts aan de ochtend­ krant toekom. Het is fysiek uitputtend, maar ik heb het emotioneel ook moei­ lijk gehad. Het thuiszitten viel me tegen, ik voelde me eenzaam en geïso­ leerd." "Als ik nu op de vu kom, loop ik ei­ genlijk alleen maar te hollen en dat is

J

Aad Meijer

natuurlijk ook niet goed voor je werk­ satisfactie. Bovendien krijg ik soms de indruk dat een enkele collega het mis­ schien erg raar vindt dat ik tijdelijk huisman ben geworden. Dat heeft mijn depressieve gevoelens versterkt." "Door het ouderschapsverlof zit ik op het minimum­jeugdloon. I k verdien nu minder dan mijn vrouw en ben finan­ cieel afhankelijk van haar. Voor ons klassieke mannetjes is dat toch even wennen. Dat ik het daar moeilijk mee zou hebben, had ik nooit verwacht want ik vond mezelf altijd heel progres­ sief. I k realiseer me heel goed dat het luxe­problemen zijn. Uiteindelijk heb­ ben we allebei werk en dat verlof is na­ tuurlijk fantastisch. I k denk weleens: wat een tijd, dat zoiets gewoon maar kan."

Frank Bruinsma werkt via het Econo­ misch Sociaal I nstituut bij de vakgroep ruimtelijke economie. Hij doet onder­ zoek voor opdrachtgevers van buiten de universiteit. Sinds maart van dit jaar heeft hij een dag per week ouder­ schapsverlof. "Ik werk één dag per week thuis. Dat werk verdeel ik over de avonden en de weekeinden. M e t mijn dag verlof erbij zit ik dus twee dagen thuis; dan ver­ zorg ik onze kinderen. Mijn vrouw werkt ook en zij hoeft die dagen vrijwel niets aan het huishouden of de kinde­ ren te doen. I k zou het niet anders wil­ Peter Sinnige werkt als assistent­in­op­ leiding (aio) bij Sociale Pedagogiek. Sinnige heeft een jaar lang een dag per week ouderschapsverlof "Toen de re­ geling werd geïntroduceerd, had ik er meteen al gebruik van willen maken, maar de voorwaarden voor aio's waren destijds nog niet zo best. Zo moest ik een deel van mijn inkomen inleveren en bovendien kreeg ik de verlofperiode aan het einde van mijn aio­schap niet terug. H e t betekende in feite dat ik on­ derzoekstijd inleverde voor het verlof. Ik vond dat niet eerlijk, want je leverde ook al inkomen in. Gelukkig is de rege­ ling dit voorjaar veranderd, ik krijg de verlofperiode nu gewoon opgeteld bij mijn onderzoekstijd en mag dus een

len. I k vind het erg belangrijk dat mijn kinderen me niet als een figuur gaan zien die er alleen in de weekeinden is. En het is aan ze te merken dat ze het heel normaal vinden dat ik nu zo'n prominente rol speel in h u n opvoe­ ding. Als ze gevallen zijn bijvoorbeeld, komen ze daarna even vaak naar mij toe als naar mijn vrouw om troost." "Het is de tweede keer dat ik ouder­ schapsverlof opneem. D e vorige keer viel ik nog in de oude regeling, toen kreeg ik minder doorbetaald. N u zit ik op bijna negentig procent van mijn oorspronkelijke salaris."

Minder scliuldgevoel paar maanden later promoveren. I k heb meteen ouderschapsverlof aange­ vraagd, maar het blijft jammer dat het destijds voor ons middelste kind niet ging. E n dat het financieel wat minder moet, vinden we niet zo erg." "Vanaf 1 juni werk ik officieel een dag minder per week. I n de praktijk maakt het niet uit, ik werk nog evenveel als vroeger maar ik voel me minder schul­ dig als ik een middag vn),T^sr." ^ , ^ ^

"Mensen kijken er wat raar tegenaan. We zijn nu verhuisd, maar in de buurt waar we vroeger woonden werd ik op straat nagekeken als ik achter de kin­ derwagen boodschappen liep te doen. Bi) het consultatiebureau was ik de enige man. De gesprekken in de wachtkamer stokten als ik binnen­ kwam. En als er dan eens een andere man aanwezig was, liep die zó overdre­ ven met zijn autosleutels te zwaaien dat het wel duidelijk was dat hij alleen maar het transport verzorgde."

"Wij hebben vroeger afgesproken dat we de zorg voor onze kinderen zouden delen en in ons geval is dat ook gelukt. Mijn vrouw werkt drie dagen per week en studeert daarnaast aan de universi­ teit van Amsterdam. I k werk nogal eens 's avonds of op een bankje in de speel­ tuin als de kinderen daar bezig zijn. Want als je zoals ik de helft van de zorg voor drie kleine kinderen hebt, kan je met altijd kantooruren maken. Dat lukt gewoon niet. N u is er bijvoorbeeld weer één ziek. Dat gooit je schema be­ hoorlijk overhoop. En verder ben ik af­ hankelijk van openingstijden van crèches en scholen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen