Ad Valvas 1994-1995 - pagina 321

AD VALVAS 2 FEBRUARI 1995

PAGINA 5

A

ll

II

I I

I

lies o¥er collegegeiu en beurs

Verhoging collegegeld nu voor alle studenten Pieter Evelein

Met een laatste truc heeft minister Ritzen de bezuinigingen op het hoger onderwijs voor elkaar gekregen. Het collegegeld gaat op termijn met vijfhonderd gulden omhoog in plaats van duizend, maar de universiteiten hoeven slechts zestien mil|oen gulden meer in te leveren dan was voorzien en de hogescholen zelfs geen cent. D e slachtoffers zijn de 75.000 deeltijdstudenten, auditoren en extraneï. Ook hun collegegeld gaat nu met vijfhonderd gulden omhoog. De Tweede Kamer en de universiteiten en hogescholen hebben eind vonge week ingestemd met deze constructie, nadat Ritzen zich verzekerd had van de steun van,het kabinet. De studentenbonden LSVb en iso vinden de verhoging met vijfhonderd gulden onaanvaardbaar. Van de vijfhonderd miljoen gulden die het paarse kabinet op de universiteiten en hogescholen wilde bezuinigen, is nu honderdvijftig miljoen afgewenteld op de studenten. De studenten moesten volgens het regeerakIsoord al een miljard gulden inleveren. Wel zijn de studenten zeer te spreken over een lange lijst voornemens om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Deze laatste plannen waren cruciaal voor de Tweede Kamer om in te stemmen met de verhoging van het collegegeld. Ook wil Ritzen proberen om elke lichtmg studenten bij de start van hun studie zekerheid te bieden over de hoogte van hun studiefinanciering en collegegeld. Wijs geworden door eerdere ervaringen gaf hij echter geen garanties.

Trapsgewijs In de oorspronkelijke plannen van het kabmet steeg het collegegeld van alleen de 'gewone' studenten met duizend gulden naar 3250 gulden. Daarmee vulde hij het laatste gat van tweehonderd miljoen gulden in zijn bezuinigingsplannen. Onder druk van studenten en de Tweede Kamer moest de minister echter terug naar vijfhonderd gulden. Daardoor ontstond een nieuw gat, dat Ritzen nu met drie nieuwe maatregelen opvult. Ten eerste gaat nu ook voor deeltijdstudenten, auditoren en extraneï het

collegegeld stapsgevwjs met vijfhonderd gulden omhoog. In het studiejaar 1996 komt er honderdvijftig gulden bij, en in de twee jaren erna steeds 175 gulden. Voor de deeltijders is de maatregel een forse tegenvaller. Hun collegegeld zou juist dalen van 1625 naar 750 gulden. Ritzen wilde zo meer mensen stimuleren om in de avonduren te studeren. In plaats daarvan moeten deeltijders in 1996 1250 gulden gaan betalen. Verrassend genoeg heeft de voorzitter van de Amsterdamse Vereniging van Deeltijdstudenten (VDS), Ingrid Mulder, geen moeite met de maatregel. Volgens haar is het beter om studenten op te laten draaien voor de bezuinigingen, dan de universiteiten en hogescholen. "Ik werk tien jaar in het hoger onderwijs. De rek is er echt uit. De mensen kunnen niet nog meer aanslagen verwerken. Dat zou beslist ten koste gaan van de kwaliteit van het onderwijs, en daar hebben de studenten direct last van. Vijfhonderd gulden per jaar is voor de meeste deeltijders ook niet zo veel geld." Mulder vermoedt dat de meeste van haar coUega-studenten er net zo over denken. VDS-bestuurslid Diederik van Houten hekelt de ommezwaai van de minister. "Eerst fors verlagen,,en dan weer vijfhonderd gulden erbij: dat is flagrant in tegenspraak met elkaar", meent hij. "Deeltijders kunnen toch al veel minder van faciliteiten als computers en bibliotheken gebruik maken. En wij hebben vaak hoge reiskosten." De YDS verwacht dat de drempel om in deeltijd te gaan studeren per saldo nauwelijks wordt verlaagd. Ritzen vindt het hogere collegegeld voor deeltijders verdedigbaar, zei hij vorige week tijdens een toelichting: "Op een gegeven moment moet je je knopen tellen. Gezien de weerstand tegen een verhoging met duizend gulden moesten we deze weg wel inslaan." De tweede maatregel waarmee Ritzen het nieuwe gat vult, betreft een efficiencykorting van zestien miljoen gulden op de universiteiten. Zij hadden zelf aangeboden om twintig miljoen bij te dragen. Opvallend genoeg zijn de hogescholen gespaard gebleven. Volgens Ritzen komt een efficiencykorting bij hogescholen harder aan. Hij verwees ook naar de opvatting van de Tweede Kamer dat met name de universiteiten efficiënter kunnen werken dan ze beweren. Tenslotte heeft de minister in zijn begroting nog een reservepotje 'centraal beheerde middelen' gevonden. Daarin zit 34 miljoen gulden. "Daarmee zijn de reserves wel echt op", aldus Ritzen.

Wat gebeurt er met het collegegeld? Het besluit om het collegegeld met vijfhonderd gulden te verhogen, heeft voor de ene student andere gevolgen dan voor de andere. • Gewone studenten betalen dit studiejaar 2150 gulden en m '95-'96 2250 gulden. In september 1996 stijgt dat met honderdvijftig gulden, in 1997 en 1998 met 175 gulden. Dan bedraagt hun collegegeld 2750 gulden. De verhoging wordt volledig gecompenseerd in de aanvullende beurs, als de ouders van de student een belastbaar inkomen hebben van minder dan 64.500 gulden. Boven een ouderlijk inkomen van 66.250 gulden wordt helemaal niet gecompenseerd. • Het huidige collegegeld van deeltijdstudenten bedraagt 1625 gulden. Minister Ritzen was van plan dit bedrag te verlagen naar 750 gulden, om meer mensen tot studeren te verlokken. Hij heeft hiervoor een wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer. Als dat tijdig wordt aanvaard, gaan deeltijders alleen in het studiejaar '95-'96 750 gulden betalen. Daarna stijgt het in drie stappen naar 1250 gulden in 1998. • Auditoren (studenten zonder studiefinanciering) zijn een categorie apart. Voor hen geldt nu een collegegeld van 3010 gulden. Volgens voornoemd wetsvoorstel mag de universiteit of hogeschool met ingang van het studiejaar '95-'96 zelfde hoogte van dit bedrag bepalen, met een minimum van 2250 gulden. Dit om een andere, oude bezuiniging te compenseren. Het minimum stijgt in 1998 naar 2750 gulden. • Tenslotte de extraneï, zij die geen colleges volgen en begeleiding krijgen, maar slechts examens afleggen. Op hen hebben de jongste ontwikkelingen geen invloed. Evenals bij de auditoren mag een universiteit of hogeschool de hoogte van hun collegegeld met ingang van het studiejaar '95-'96 zelf bepalen. Voor hen geldt echter geen minimum. Dit studiejaar betalen extraneï 1240 gulden examengeld.

Beurzen En wat gebeurt er met de beurzen? Naast de verhoging van het collegegeld in 1996, staat 'gewone' smdenten nog een handvol ingrepen m de studiefinanciering te wachten. • De basisbeurs is voor studenten op kamers (uitwonenden) op 1 januari met negentig gulden gedaald naar 470 gulden. Per 1 september 1995 gaat er nog eens 45 gulden vanaf. Thuiswonende studenten krijgen dan nog slechts 125

gulden. Sinds 1 januari mogen alle studenten bij de overheid lenen om hun inkomen aan te vullen. Een student mag nu jaarlijks ongestraft vijftienduizend gulden bijverdienen. Verdient hij of zij meer, dan wordt er gekort op de studiefinanciering. • Prestatiebeurs: als minister Ritzen op tijd is met zijn wetsvoorstel, krijgt een student die met ingang van het studiejaar '95-'96 gaat studeren nog maar een basisbeurs voor de officiële duur van de studie. Dat is meestal vier jaar. Per jaar moet de student een minimum aantal studiepunten halen. Onduidelijk is nog hoeveel. Haalt hij of zij minder punten, dan moet de beurs worden terugbetaald. De beurs wordt betaald in de vorm van een lening, die bij voldoende prestatie in een beurs wordt omgezet. • Tempobeurs: voor studenten die nu studeren blijft de tempobeurs gelden. Zij moeten jaarlijks minimaal de helft van de studiepunten halen om terugbetalmg van hun beurs te voorkomen. Hoeveel studenten studeren er in het hoger onderwijs? Op de universiteiten zitten op dit moment 160.000 gewone studenten, 14.600 deeltijders en 9400 extraneï. De hogescholen tellen 216.500 gewone studenten, 43.500 deeltijders en zo'n 8500 extraneï. In totaal studeren er nu 12.700 auditoren in het hoger onderwijs.

Minister Ritzen: 'Op een gegeven moment moet je je knopen teilen'

gingen van universiteiten (VSNU) en ho-

gescholen CHBO-Raad) hebben er hun handtekening onder gezet, naast die van minister Ritzen de studentenorganisaties LSvb en ISO. De voorzitters van VSNU, HBO-Raad, LSVb en iso hebben zitting in een stuurgroep die voor de zomer met een uitgewerkt plan komt om het onderwijs 'studeerbaar' te maken. Daarbij gelden de maatstaven van de commissie Wijnen, die eind 1992 een boekje met tips voor beter onderwijs uitbracht. Centraal staat "een betere dienstverlening aan de student". De stuurgroep staat onder leiding van Ritzen zelf, wat aangeeft welk belang de minister er aan hecht.

Plan

Elke universiteit en hogeschool moet een 'plan voor l^waliteitsmanagement' opstellen, vermeldt het werkprogramma. Dat plan moet onder meer aangeven hoe docenten getoetst worden op hun didactische kwaliteiten. Zonder een dergelijk plan kan een instelling geen geld krijgen uit het potje van vijf-_ honderd miljoen gulden dat is bestemd voor de herstructurering van het hoger onderwijs. Onderzocht wordt of er 'onderwijscontracten' kunnen worden ingevoerd. Daarin verplichten de student en de universiteit zich tot een bepaalde inspanning. Ook kunnen sancties worden vastgelegd, zoals een boete voor de instelling waar het onderwijs niet deugt. Studenten moeten harder gaan werken, zei Ritzen vorige week. Een andere Verhoging van het collegegeld is al- opzet van het onderwijs kan daar bij leen gerechtvaardigd als studenten helpen. er op ktinnen rekenen dat het on- Elke hogeschool en universiteit krijgt derwijs goed in elkaar zit, vindt de een 'auditorenregeling'. Studenten die Tweede Kamer. In ruil voor de vijf- geen recht meer hebben op studiefinanciering, kunnen hieruit een bijdrage honderd gulden biedt minister Rit- krijgen om af te smderen. De universizen de Kamer een ambitieus plan teiten en hogescholen gaan na of zij traom de kwaliteit van het onderwijs te ditionele vormen van onderwijs, zoals verbeteren. het hoorcollege, kunnen vervangen door modernere. Daarbij wordt ge"Studeerbaarheid komt nu in het vizier dacht aan onderwijs via de computer. van de opleidingen", sprak mmister Opvallend is dat de stuurgroep zich ook Ritzen vorige week hoopvol bij de presentatie van het kabinetsbesluit over het op het terrein begeeft van meer abstraccollegegeld. Al jarenlang probeert hij de te onderwerpen als de 'bestuursstructuur' en de 'bekostiging'. Staatssecretauniversiteiten en hogescholen ervan te ris Nuis bestreed vorige week dat dit de overtuigen dat het onderwijs beter kan. Met weinig succes; vooral op de univer- discussie over de stelselherziening in de siteiten komen nog hemeltergende situ- wielen rijdt. Deze discussie moet binaties voor. Ditmaal wenkt een hoopvol- nen afzienbare tijd beginnen. Ritzen wil dat de gemiddelde cursusduur in 2000 ler perspectief, al blijft de vraag m hoeeen half jaar korter is. Een deel van de verre bestuurders en docenten zich besparingen wil hij weer investeren in werkelijk voor een beter onderwijs wilhet onderwijs. (HOP) len inzetten. Is Ritzens jongste kwahteitsofïensief niet vooral een poging om studenten en politici tevreden te stellen? Voor de buitenwereld lijkt het 'werk-

'Studeerbaarheid komt in vizier'

Rectificatie Vorige week meldde Ad Valvas dat de studentenorganisaties akkoord waren met de (toen nog geheime) afspraken over de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs èn akkoord met de verhoging van het collegegeld. Het eerste is juist, het tweede onjuist. Onze doorgaans welingelichte kringen bleken op dit punt verkeerd geïnformeerd te zijn.

programma kwaliteit en studeerbaarheid' in elk geval heel wat. De vereni-

•yHi:--

ï*vt

Bram de Hollander

hiiiilMiS'iiir'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen