Ad Valvas 1994-1995 - pagina 570

AD VALVAS 2 9 MEI 1 9 9 5

PAGINA 6

Voorkom zelfliquidatie in het sollicitatiegesprek Tips van loopbaanadviseur Van Minden om te overleven op de arbeidsmarkt Solliciteren, psychologische tests, effectief netwerken, goed overkomen bij de nieuwe baas; er komt heel wat kijken bij de eerste stappen op de arbeidsmarkt. Loopbaanadviseur Jack van IVlinden geeft acht afleveringen lang praktische tips. Deze keer: het sollicitatiegesprek. Jack van Minden

De onschuldige vraag: "Hoe ging het sollicitatiegesprek, eigenlijk?" Het bekende antwoord: "Ik kon mij wel door het hoofd schieten, toen ik besefte hoe stom ik op die vraag reageerde!" Achterafweten of vermoeden sollicitanten vaak wat er mis ging in het gesprek. De kunst is natuurlijk vooraf te beseffen waarom een gesprek verkeerd kan aflopen. En waar nodig in het interview bij te sturen. We helpen je enkele gevaren vooraf te herkennen. In veel selectie-interviews wordt achteloos de vraag gesteld "Noemt u mij eens drie (of enkele) positieve eigenschappen van uzelf." De meeste sollicitanten hebben daar weinig moeite mee en raken misschien snel in een juichstemming. Is dat alles? Heb ik daar zo tegenop gekeken? Maar terloops wordt even hierna gevraagd: "Noem ook eens drie (enkele) negatieve eigenschappen van uzelf'. Dit laatste is een voorbeeld van een 'zelf-liquidatievraag', want je wordt verwacht eigenschappen te noemen, waarmee je jezelf in de strop steekt. En dat moet toch een buitengewoon onplezierig gevoel zijn. Behalve als je solliciteert naar de functie van kamikazepiloot. Geen beroep met toekomst. .. Hoe kun u het best reageren op zo'n rode vlag - of zelf-liquidatievraag?

Zeven stappen: 1. Ga eerst na of je inderdaad met zo'n destructieve vraag hebt te maken.

(Denk snel na!). 2. Kun je de vraag ontkennend beantwoorden, of is dat niet reëel? (Op de vraag "Noem eens een negatieve, eigenschap van uzelf' kun je niet antwoorden: "Die heb ik niet." Want dat is weinig geloofwaardig.) 3. Stel daarna eventueel een wedervraag. ("Waar doelt u precies op?" "In welk kader, verband?" "Hoe moet ik uw vraag plaatsen?") 4. Moet u tot beantwoording overgaan, gebruik dan zachte, afzwakkende, woorden en zinswendingen en geef de betrekkelijkheid aan. ("Ik heb wel eens de neiging om...", in plaats van "Ik ga altijd...") 5. Laat het tweede deel van je antwoord het eerste deel neutraliseren. (Deel 1: "Ik heb de neiging om te enthousiast in een nieuw project te stappen, maar - deel twee - gelukkig kunnen de mensen in mijn groep mij altijd temperen.") 6. Voordat je reageert, moet je jezelf eerst nog eens deze vraag stellen: hoe kan mijn antwoord negatief worden uitgelegd? 7. Zelf-liquidatievragen worden na beantwoording, vaak gevolgd door doorvragen: "Hoe bedoelt u dat?" "Geef hier eens een voorbeeld van?" "Licht dit eens nader toe!" Wees de interviewer in dit schaakspel dan ook een stap voor en zorg ervoor een veilig voorbeeld of nadere toelichting paraat te hebben! Laten we eens een paar vragen bij de hoorns vatten. Vraag: "Wat is de moeilijkste beslissing in uw leven geweest?"

Antwoord: men wil bijvoorbeeld weten of je besluitvaardig bent, of stressgevoelig. Geef een antwoord uit je privéleven. Je kunt denken aan onschuldige antwoorden als: "De keuze die ik moest maken tussen de studies sociale psychologie en economische psychologie." Of: "Het gaat bij mij alleen maar om klemere beslissingen. Er zijn nooit moeilijke geweest." Vraag: "Waarom wilt u mij niets vertel^ len over uw laatste psychologisch onderzoek?" Antwoord: je hebt kennelijk al verteld eerder psychologisch getest te zijn; dat had je beter niet kunnen doen. Het is duidelijk dat je iets te verbergen «II hebt, en wel de afwijzing. Het best is een rondtrekkende beweging te maken en zeggen dat het rapport tal van onjuistheden bevat. Daardoor kon noch de opdrachtgever noch jezelf er veel waarde aan hechten. Noem er vervolgens een paar om uw standpunt te verduidelijken. (Behaalde diploma's klopten niet; "Ik zou de streek van de werkgever niet kennen, terwijl ik daar mijn middelbare schooltijd heb doorgebracht!") Zeg niet dat je bent afgewezen of je hebt teruggetrokken uit de procedure, maar dat beide partijen hierna geen overeenstemming konden een wedervraag: waar doelt de inquisibereiken over de arbeidsvoorwaarden. teur precies op? Vraag: "Wat is op dit moment uw Vriespunt moeilijkste probleem?" Vraag: "Als er drie punten aan u bijgeAntwoord: de slechtste antwoorden slepen zouden moeten worden, welke zijn: "Dit gesprek!", of "Werk vinden!" zullen dat dan zijn?" Want leg dan maar eens uit waarom dat Antwoord: het verschilt natuurlijk of niet lukt (en anderen wel). Je kunt met het om een eerste job gaat of de zoveeleen geestig (gevaarlijk!) antwoord ste. Ben je nieuw op de arbeidsmarkt komen: "Het is een lastige beslissing of dan moet je per definitie nog veel bijleik deze functie wel moet aannemen..." ren. Daar hoefje je niet voor te schaDe veiligste reactie is: "Geen." men! Maar pas op dat je je niet diskwa- Vraag: "Elke functie, elke baan, heeft lificeert door aan te geven dat je kennis ook negatieve kanten. Welke drie negaen kunde beneden het vriespunt liggen. tieve kanten zitten er aan deze functie?" Een schadeloos antwoord: "Ik zal moeAntwoord: als je te snel en enthousiast ten wennen aan de voor mij nieuwe deze vraag beantwoordt, word je geen produkten en gezichten." tijd meer gegund je koffie op te drinVraag: "Welke fout zult u nooit meer ken! Een betere strategie is te verkondimaken?" Antwoord: Het beste recept is gen dat de baan je fantastisch lijkt - dat

li

OVERLEVEN OP DE ARBEIDSMARKT

is juist de reden voor dit plezierige gesprek! Wanneer de oridêrvrager aanhoudt, noem dan enkele onschuldige punten, van ondergeschikt belang. Bijvoorbeeld: "Ik zal moeten wennen aan al die nieuwe gezichten en namen." Of: "De procedures zijn anders dan ik gewend ben." Maar sluit af met een positieve noot. Vraag: "Wat zijn voor jou in het algemeen de moeilijkste beslissingen om te nemen?" Antwoord: Wanneer het om een (management)fimctie gaat, waar besluitvorming centraal staat, is deze leidende vraag een tijdbom. Je kunt dan het best kiezen voor een wollig antwoord: "Er zijn voor mij geen 'moeilijkste' beslissingen. Wanneer ik voldoende informatie heb, dient het besluit zich van zelf aan. Wanneer ik te weinig informatie heb - zoals vaak het geval is neem je toch een beslissing, gebaseerd op die informatie, je ervaring (intuïtie) en eventuele adviezen van collega's." Vraag: "Ieder mens heeft zijn beperkingen. Welke beperkingen hebt u, wat uw persoonlijkheid betreft, uw gezondheid, familie, opleiding, wat dan ook?" Antwoord: wil je je eigen beul zijn? Als je toch een beperking wilt noemen, kom dan met een hele duidelijke. Je hebt je universitaire niet afgemaakt. (Waarom dan niet?) Of je had graag profvoetballer willen worden, maar miste de kwaliteiten... Jack van Minden is directeur van Psycom in Amstelveen, een adviesbureau dat zich onder meer bezighoudt met allerlei facetten van loopbaanplanning en training HIJ IS auteur van onder meer 'Alles over psychologische tests', 'Alles over management tests', 'Alles over salansonderhandelmgen en 'Alles over selectiegesprekken'

'Dit is wat \k wil' Geen anoniemere achternaam dan Jan'sen. Ad Valvas geeft de Jansen Janssens van de Vrije Universiteit wekelijks een gezicht. Deze week: Titia Jansen, studente klinische psychologie.

Titia Jansen: 'ik ben niet hard genoeg voor de toneelwereld' Peter Wolters AVC/VU

Liesbeth Klumper

Zij had het door de telefoon al gezegd: "Ik ben een wandelende reclamefolder voor de studie klinische psychologie." En dat klopt. Het gezicht van Titia Jansen licht op als zij het over haar studie heeft. "Het geeft een rustig gevoel om de zekerheid te hebben dat ik op m'n plaats ben." Titia Jansen wilde aan het toneel en werd na de middelbare school aangenomen in de Theater Vormingsklas, het voorbereidende jaar voor de Toneelschool. "Ik heb in dat jaar ingezien dat het toneelvak niets voor mij is. Ik ben er niet hard genoeg voor. Je moet in die wereld ten koste van je vrienden kunnen werken. En dat is niets voor mij. Zo stond ik bij het verdelen van de rollen altijd achteraan. Anderen uit de

groep drongen zich op bij de docent, liepen daar 'vingerknippend naar toe en zeiden: 'Die rol, dat is precies iets voor mij.'" Toch is het jaar in de Theater Vormingsklas geen verloren tijd geweest. "Het zou zelfs verplicht moeten zijn om een jaar iets anders te doen voor je naar de universiteit gaat", lacht de psychologiestudente. "Ik heb in de Theater Vormmgsklas hard moeten aanpakken. Ik was nog maar net achttien en moest voortdurend dingen doen die ik eigenlijk niet durfde, maar dat werkte verruimend en heeft me sneller volwassen gemaakt. Ik ben opgegroeid in het veilige Gooi en had nog niks meegemaakt. Helemaal niks. In dat jaar leerde ik mensen kennen van mijn eigen leeftijd die emotioneel al een heel leven achter de rug hadden."

Zij heeft het theater niet helemaal vaarwel gezegd. Met haar dispuut schreef zij een musical en speelde er een rol in. "Ik kom dat vak steeds weer tegen. Het probleem is alleen dat ik me er steeds met hart en ziel in stort en dan ligt mijn studie weer stil."

Razendsnel En met die studie, hoewel eigenlijk tweede keus, gaat het voorspoedig. "Het gaat heel goed dit jaar. Ik haal echt razendsnel mijn punten binnen." En als de tentamens straks voorbij zijn, vertrekt Jansen met een vriendin naar Zuid-Afnka om daar zes weken rond te trekken. Het idee is ingegeven door een Zuidafrikaanse docent die het tijdens de colleges weleens over zijn geboorteland heeft. "Ik wil me helemaal onderdompelen in de natuur en de cultuur

van dat land. Het lijkt me fantastisch om oog in oog te staan met een leeuw." Jansen is nu derdejaars en heeft klinische psychologie gekozen. Zij wil later psychotherapeut worden. Dat betekent dat haar na het afstuderen nog minstens vijf zware jaren te wachten staan. In die periode moet zij naast een baan de opleiding tot psychotherapeut volgen en dat betekent onder meer een intensieve therapie voor haarzelf. Het is de enige manier om bij de vakorganisatie van psychologen een registratie te krijgen als psychotherapeut. "Ik vind het terecht dat ik straks post-doctoraal nog vijf jaar voor de boeg heb. Je moet zelf toch redelijk wa,t weten voor je anderen kunt helpen. Maar het is moeilijk om een plek te krijgen voor die opleiding. Er zijn maar een paar plaatsen per jaar beschikbaar", vertelt Jansen.

"Een paar van mijn vriendinnen zijn neuropsychologie gaan doen, omdat zij klinische te eng vinden. Voor veel mensen is deze studie confronterender dan zij hadden verwacht. Die zijn toch een beetje verbaasd dat zij over zichzelf moeten nadenken." Voor Jansen gaat dat dus niet op. "Sinds ik bezig ben met deze studie, is steeds weer bevestigd dat dit het is wat ik had verwacht en wat ik wil. Ik ga helemaal los als ik het over klinische heb." En dan bijna bezwerend: "Dit is het voor mij. Ik word vreselijk goed in mijn vak en krijg later een baan."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen