Ad Valvas 1994-1995 - pagina 25

ADVALVAS 1 SEPTEMBER 1994

ï­

PAGINA 9

let onstuimige leven van Désanne van Brederode nlosofïestudente steekt Connie Palmen naar de kroon met debuutroman 'Ave verum corpus'

Afgelopen zaterdag werd net eerste exemplaar van lie roman 'Ave verum corpus' op de U itmarkt bverhandigd aan de schrijfster zelf: Désanne yan Brederode, vijfdejaars filosofiestudente aan de \u. De roman, die voor een tieel op de filosofie­ |aculteit speelt, beschrijft ^et onstuimige erotische in religieuze leven van Lucia.

de gevraagd om voor de Veerstichting ­ "een deftige club van managers en we­ tenschappers" ­ een volle zaal toe te spreken. Niet lang daarna kreeg zij een column aangeboden in de Haagsc he Courant, waarin zij nu eens in de twee weken haar mening mag spuien. "Van dat soort dingen moet ik het hebben", zegt Van Brederode, "want ik wil van mijn pen leven."

Bloed

Erno Eskens ie hoort dat een filosofiestudente aar bespiegelingen en haar seksleven |e boek zet, moet natuurlijk direct aan (chrijfster Connie Palmen denken. Pal­ en beschreef enkele jaren geleden hoe jij als aantrekkelijke studente allerlei .oogleraren filosofie van de UVA en van .e Leuvense universiteit in bed had eten te lokken. Het sloeg in als een om, vooral bij de hoogleraren die zich lotseling met de broek op de enkels agen beschreven. het vorige week verschenen Ave <emm corpus van vijfdejaars filosofiestu­ lente aan de vu, Désanne van Brede­ ode (23), mag professor Oudegeest, :en fictieve hoogleraar in de postmo­ ieme filosofie, zijn broek aanhouden. iet gaat Van Brederode niet om de oddel over haar docenten, niet om de nakkelijke succesjes over de ruggen 'an anderen, maar om een moeizaam, liets en niemand ontziend onderzoek n de menselijke geest. ve verum c orpus beschrijft het leven an Lucia, net als Van Brederode zelf :en filosofiestudente met een sterke ang tol een groots en meeslepend ven. Lucia wil een roman schrijven, il beroemd worden en wil vooral in­ Désanne van BrëdN^xde: 'Seks is fantasüSÊii^hef m.'if'-wssix iieïhcié^8i«f­, tensief ­ leven. Zij geeft zich over aan aar driften, vrijt zonder schroom met .»,'.'' armen, vrouwen en beesten en gaat ip zoek naar de ultieme dionysische ex­ se, waarin ook de duistere aspecten an de menselijke geest naar voren ogen komen. neus en ze zijn op, maar als ik er niet mezelf toe te laten. Dat soort mystieke­ oudere man, maar Oudegeest heeft al­ )e ontdekking van de pure lichamelijk­ mee in contact kom, heb ik er ook geen rige ervaringen wil ik niet wegrationali­ leen theorieën in de aanbieding. Zijn fi­ eid blijkt voor Lucia de sleutel tot 'het behoefte meer aan. Seks is fantastisch seren. Nederland is wat dit betreft ver­ losofie bestaat uit spitsvondige woor­ rare lichaam': het lichaam Gods. Het als het er is, maar het hoeft niet. Het protestantiseert: we hebben alles in ra­ den, maar is niet doorleefd. D e roman­ fe een typisch katholieke term; een term zal me ook worst wezen dat ik nu geen tionele hokjes geduwd. Als je Neder­ ce loopt daardoor vroegtijdig stuk op f ie valt als de hostie ­ het lichaam van vriendje h e b . " land binnenvliegt kun je het vanuit de het onhandige gestuntel van Oude­ od ­ tijdens de mis aan de gelovigen lucht in een oogopslag zien: allemaal geest. Wonderen ordt overhandigd. Ook Van Bredero­ kleine veldjes, allemaal overzichtelijke "Oudegeest is samengesteld uit allerlei e is katholiek ­ "Ik ben in sommige vierkantjes. Alles is kapotgemaakt, de D e fascinatie voor het katholieke geloof eigenschappen van hoogleraren die ik dingen Roomser dan mijn vader en die hele mystiek." heeft alles te maken met de roomse ken", vertelt Van Brederode met een ^ as priester", lacht ze in haar kleine ka­ hang naar het buiten­rationele, vertelt glimlach op haar gezicht. "Oudegeest Al vanaf haar prille jeugd klimt Van ertje in Amsterdam­West. Aan de Van Brederode: "Het katholicisme kent staat voor de hele faculteit. De studie Brederode regelmatig in haar pen om and een poster van Edvard Mimch, wonderen. Dat spreekt mij aan. Ik ben filosofie gaat alleen over theorieën, niet de wonderbaarlijke wereld en de won­ ien crucifix, een afbeelding van de zan­ ook wel naar protestantse diensten ge­ over het gevecht met jezelf, wat volgens deren van het lichaam te bevrijden van ;eres Madonna die zichzelf van onde­ weest, maar de sfeer rond het avond­ mij filosofie ten diepste zou moeten valse moraal. "De firma List, bedrog |en bestudeert via een spiegel en een maal bij protestanten vind ik niets. Dat zijn. Mijn docenten zijn daardoor co. is goed aan het boeren. Ik wil men­ rent van een lichtmis. Het zijn de in­ is allemaal zo ontdaan van wonderen. machteloos om mij iets te leren. En als sen enthousiast maken om het leven te ediënten van het geestesleven van de Daar klopt iets niet. Ik wil niet horen student sta ik machteloos om hun iets accepteren en te leren van het leven." ebutante. "Ik zit niet bij een kerk, 'Dit brood dat symbool staat voor'. Het te leren. Van mij ­ het kleine meisje ­ Op haar zeventiende was haar eerste oor. Het is voor mij toch een beetje is gewoon het lichaam van Christus, nemen ze niets aan." roman af. Uitgeverij Querido zag er wel jen privégeloof, maar het katholicisme verder geen gezeik. Ik mis dat transsub­ wat in, maar raadde haar aan eerst vol­ eeft elementen die mij erg aanspreken, Column stantiatiegedoe." wassen te worden. Een jeugdboek kan als de communie. Dat heeft iets mys­ je je hele leven blijven achtervolgen. Het wonderbaarlijke schuilt niet alleen Van Brederode denkt dat de dames en ieks." Van Brederode ging studeren, werd ac­ in de grootse religieuze gebeurtenissen, heren filosofen wel iets van haar zou­ tief in de onderwijscommissie en k speel wel eens met de gedachte om zoals de Maria­verschijningen en het den kunnen leren: "Ik schrijf vanuit schreef in het faculteitsblad uiterst kri­ ster of non te worden. Eens in de wijken van het water in de Rode Zee. mijn persoonlijke ervaringen, dus als fi­ tische stukken over het onderwijs. D e ee maanden voer ik daar een gevecht "Als je nu om je heen kijkt zie je hoe losofe ten diepste." Terwijl zij zich bin­ kritiek op haar opleiding, druipt ook et mezelf over. T o t nu toe is het er mooi alles is. Je kunt je soms verbazen nen de faculteit enigszins misplaatst van haar roman af. Lucia wordt verliefd voelt, begint de buitenwacht steeds niet van gekomen." En het celibaat over de schoonheid van iets heel kleins op hoogleraar Oudegeest ­ de naam dan? "Dat zou geen probleem zijn. Het en onbenulligs; een blaadje of een meer interesse in haar te krijgen. Nog zegt het al. Ze zoekt houvast bij deze is net als gebakjes: zet ze voor mijn asbak. Die verwondering probeer ik bij niet zo lang geleden werd Van Bredero­

Maar eerst moet de scriptie af. "Mijn roman is eigenlijk een vertaling van de scriptie waar ik nu mee bezig ben." In de scriptie zal de filosoof Bataille een hoofdrol spelen. Ook Bataille heeft een hang naar extatische, erotische en vaak bloederige avonturen, die ook in Ave verum c orpus een rol spelen. Als Lucia met een vrouw vrijt, komt de vrouw plotseling met een bok op de proppen. Het beest laat al mekkerend het leven in het seksspel. Op de vraag of het fragment autobio­ grafisch is, moet Van Brederode hard lachen. "Nee, joh. Ik heb zelfs nog nooit een vrouw gezoend. Dat is nou het leuke van schrijven dat je mensen kunt doen geloven dat het echt is. Die scène met de bok is een experiment met mezelf. Ik zoek daar de absolute walging. D e zwarte kant in mezelf laat ik helemaal gaan. Als je zoiets doet, overschrijd je een grens die noodzake­ lijk is om de orde in het leven te hand­ haven: je overschrijdt je keurig afgeba­ kende, beschaafde ego. Dat werkt ont­ luisterend. Maar door dat ego te moles­ teren krijg je een soort leegte waarin ruimte ontstaat voor iets dat groter is dan jezelf." En dat brengt het gesprek weer op het 'ware lichaam' en op God. "Ik heb mij­ zelf gezworen om de boodschap ­ wat een griezelig woord ­ uit te dragen: dat mensen leren om, net als een kind, weer open te staan. Voor God en voor diepere gevoelens." Het schrijverschap ziet Van Brederode als "een vorm van dienstbaarheid aan God". "Ik zie er best tegenop dat ieder­ een mijn boek leest. Iedereen wil er n u al over praten. Ik word er moe van. Maar al loopt er maar één persoon rond die door dit boek gaat geloven, dan ben ik tevreden." Met de hang naar erotiek en God, lijkt Van Brederode te behoren tot de MT V­ generatie van hitsige reli­zangers als Prince {God is Love) en Madonna {Like a virgin) "Het is trend", geeft ze toe. "Maar ook voordat zij op MT V kwa­ men, had ik al iets met die combinatie van lichaam en God. Misschien werkt het als een morfogenetisch veld: dat ie­ dereen het op een onderbewuste ma­ nier tegelijkertijd leert." Misschien dat dit ook verklaart dat Van Brederodes boek wat thematiek betreft overlap vertoont met De wetten van Connie Palmen. "Ik had destijds het idee in mijn hoofd en toen zag ik dat Connie Palmen het idee ook al had uit­ gewerkt. Dat boek van Palmen heeft me voor geen millimeter geraakt. Zij schrijft autobiografisch en mensen die beschrijven wat ze zelf hebben meege­ maakt, schrijven meestal te rationeel. Ze hebben h u n leven al zo vaak verteld dat het een gepolijst verhaal is gewor­ den. Een paar basisideeën heb ik uit mijn eigen omgeving gehaald, maar ik geloof niet in autobiografieën. Ik ga an­ ders te werk: op de beste momenten schrijft het boek zichzelf. Het is de hand van mijn onderbewustzijn."

fragment uit Ave verum corpus Wat mensen zeggen maakt eigenlijk iets uit. Woorden zijn woorden. Dode tof die over me heen waait, me soms met een fijn laagje bedekt, maar toc h steeds 'eer van me af te schudden is. Hoe de mensen iets zeggen, daar gaat het me om. De grote verhalen laten me koud, maar de heelden in de marges en het leven tussen de spaties kunnen mij raken en breken. l rofessor Oudegeest is geen vakbekwaam taaigoochelaar. Hij is een priester. Ik heb op zijn lic haam gelet en weet het zeker: hij •eeft licht. Licht waar ik heel dichtbij wil

zijn. Lic ht dat mij kan troosten. In Oude­ geest herken ik de gids uit mijn droom. Neem me bij de hand en laat me alles Voor Oudegeest blondeer ik mijn haar. Voor Oudegeest koop ik een mantelpakje. Voor Oudegeest doe ik lipgloss op. De zwartleren, platte boekentas die ik zo­ maar van mijn moeder krijg als ik weer eens een weekendje op de plaats die ik kortgeleden nog 'thuis' noemde ben, krijg ik voor professor Oudegeest.

'Sjouw je nou nog steeds met plastic tas­ jes?' 'Ja mam.' Nee, ik kan het ook niet meer maken. Oudegeest verdient een waardige volge­ ling. Een postpuberteinse middag, begin febru­ ari. Moe van het groeien lag ik ac httien op mijn bed te zijn, mac htend op het leven. Natuurlijk luisterde ik naar een slecht opgenomen bandje met Frank Boeijen; de zachte 'g' (mijn vaderlands),

het wiegen van een stem die de clichés niet vreest en liefde zo durft te noemen ­ dat had ik nodig om mij vast te kunnen klampen aan illusies die door elke voor­ zichtige ervaring op mijn harts­toc ht wer­ den verstoord. Zoals altijd was ik verliefd. Op iedereen die rook naar anders en niemand. Op ogen die mij al bij voorbaat afwezen en uitlachten: ik maakte het mezelf graag moeilijk. Waarom? Omdat ik nog geen deel van twee wilde zijn, omdat ik graag nog wat rondzwalkte in mijn zelfgedic hte

drama, om mij te kunnen zien huilen in de spiegels aan de muur. Ik moest tenslotte weten, verdomd goed weten wat zelfmedelijden was om het te kunnen overwinnen. Ik masturbeerde uit verveling, kwam me­ chanisch klaar en rookte een sigaret. Uit: Désanne van Brederode: Ave verum corpus (ge­ groet waarlijk lichaam), Quendo, Amsterdam 1994, 224 biz., 35 gulden, ISBN 90­214­5445­9

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen