Ad Valvas 1994-1995 - pagina 158

Boerinnen zijn

duizendpoten

Op bijna elk Limburgs boerenbedrijf is een computer, maar die staat wel in de keuken. Het illustreert de taakverdeling: boerinnen doen het huishouden en de administratie en hun echtgenoten houden zich bezig met de technische kanten van de bedrijfsvoering. Ingrid van der Sterren deed voor haar doctoraalscriptie onderzoek naar de leefsituatie van Limburgse boerinnen: welke struikelblokken komen zij tegen bij het benutten van hun talenten in het boerenbedrijf?

Van der Sterren raakte tijdens haar studie Cultuur, Organisatie en Management geïnteresseerd in de specifieke problemen van vrouwen m de agrarische sector. Zij las er veel over en kwam op het idee er haar eind scriptie aan te wijden. Van der Sterren ging op zoek naar een organisatie waar zij haar literatuurkennis aan de praktijk kon toetsen. "Ik belde met de Limburgse Land-en Tuinbouw Bond en daar waren ze eigenlijk me teen positief. Het toeval wilde dat zij een jaar geleden een vereniging, de VAV, hadden opgericht voor vrouwen m de agrarische sector en dat zij wilden weten of zij hun beleid moesten aanpassen Die had net de Wetenschapswinkel benaderd voor advies. Mijn telefoontje kwam dus op het goede moment." De VAV (vereniging voor agrarische vrouwen) zocht 22 Limburgse boerinnen uit die mee wilden doen aan het onderzoek. Zij waren qua levensstijl te verdelen m drie groepen. Een traditionele groep: vrouwen die huishouden en kinderen verzorgen en geen betaald werk buitenshuis hebben, een groep vrouwen die als vol waardige partner meedraait m het boerenbedrijf en een laatste groep met een betaalde baan buitenshuis. "De VAV heeft het prima voor me geregeld, ZIJ hebben de boerinnen geselecteerd en gevraagd of zij mee wilden doen. Daarbij hebben wij er voor gezorgd dat de deelneemsters echte prototypes waren. Zij waren dus makkelijk onder te brengen in een van de drie groepen, er waren geen twijfelgevallen bij", aldus Van der Sterren, die twee weken uittrok om de boerinnen te bezoeken en steeds met open armen werd ontvangen. "Het was duidelijk dat de boerinnen blij waren dat naar hun mening werd gevraagd." Weinig strijd De boerinnen werd de situaties van drie denkbeeldige collega's voorgelegd. Die van een traditionele boerin, die van een volwaardig in het bedrijf meedraaiende boerin en als laatste die van een boerin met een betaalde baan buitenshuis. De Limburgse boerinnen moesten aangeven welke situatie het meest op die van henzelf leek. Daarnaast stelde de studente persoonlijke vragen: is de onder vraagde Limburgse boerin tevreden

met haar leven? Deelt het paar huishouding en opvoeding? En hoe kijkt de boerin tegen haar toekomst aan? Het bleek dat de traditionele boerinnen het meest tevreden waren met hun leven. Onderzoekster Ingrid van der Sterren vond dat m eerste instantie een verrassende uitkomst, maar toen ZIJ er nog eens over nadacht, kwam ZIJ tot een andere conclusie. "Die traditionele boerinnen conformeren zich aan de bestaande maatschappelijke ideeën. Dat is een leven met weinig strijd. Logisch d a t j e dan tevredener bent dan vrouwen die moeten knokken om hun levensstijl geaccepteerd te krijgen." Voor de andere twee groepen, de boerinnen die meehelpen in het be drijf of die met een baan buitenshuis, lag dat anders. Degenen die intensief meehelpen binnen het bedrijf doen het werk waar weinig scholing voor nodig IS, de routineklusjes die makkelijk te combineren zijn met de zorg voor huishouden en kinderen. En natuurlijk de administratie. Vandaar dat de computer vaak staat opgesteld in de keuken. In de verloren minuutjes kan de boerin zó aanschuiven. Boerinnen met een baan buiten het bedrijf blijken ook op het boerenbe drijf nog actief. "Je gelooft je oren met als je hoort wat die vrouwen allemaal doen," vertelt Van der Sterren. "Een baan, het huishouden, de kinderen en dan ook nog hand- en span diensten verrichten op de boerderij. Het zijn echte duizendpoten." Ouderwetser Opmerkelijk vond zij het feit dat de echtgenoten van de laatste twee groepen het zo af laten weten als het gaat om gedeelde zorg voor huishouden en kinderen. Slechts een enkeling maakt daadwerkelijk tijd vrij om zich met de kinderen bezig te houden op de uren dat zijn vrouw werkt. BIJ het overgrote deel blijft het bij mooie voornemens. Dat lijkt mets bijzonders, ook bij met-boerengezinnen weten mannen zich succesvol te drukken van huishoudelijke taken. Ingrid van der Sterren: "Het klopt dat zoiets elders ook voorkomt, maar hier vond men de legitimering in het boerenbedrijf. De boerinnen zeiden zelf: 'hij heeft achter belangrijker werk te doen'." Van der Sterren wijt dat aan de specifieke normen en waarden van de boerenstand. "Zij

Studieciubs Die aanbeveling heeft zij ook aan de Limburgse Landbouw en Tuinbouw Bond doorgegeven. Die bond heeft de vereniging van agrarische vrou wen opgericht (VAV) en gaf uiteindelijk de opdracht tot het onderzoek. Via die organisatie kunnen boerinnen cursussen en studieciubs volgen om hun kennis van de agrarische sector bij te spijkeren. Van der Sterren: "Je kunt met alle boerinnen over één kam scheren, dè boerin bestaat met en dat zou de VAV zich wel eens aan mogen trekken. Er zijn namelijk boerinnen die langzamerhand net zoveel /c/ioiv-^oiv hebben opgebouwd als hun man, en anderen die net beginnen. Het cursusaanbod moet dus beter aansluiten op het bestaande kennisniveau van de doelgroep." De vereniging voor agrarische vrouwen zegt nog met veel aan te kunnen met de uitkomsten van het onderzoek. Woordvoerder Angely Waajen: "De aanbevelingen en conclusies waren voor ons met verrassend. Wel bevestigden ze onze eigen ideeën. We gaan nu overleggen met de Wetenschapswinkel over concretisering van de aanbevelingen en een eventueel vervolgonderzoek."

Schap is een uitgave van de Wetenschapswinkel van de Vrije Universiteit, wordt geproduceerd door de redactie van Ad Valvas en verschijnt twee maal per jaar. Overname van artikelen met bronvermelding is toegestaan.

Organisatie: Jeanme de Bruin, Yvonne van der Meijs, Frank van Kolfschooten Teksten: Coen van Basten, Peter Boerman, Dirk de Hoog, Liesbeth Klumper Foto's: Bram de Hollander, Hollandse Hoogte, Nico Boink (AVC/VU) Grafische vormgeving: Ben Koster Zetwerk: Dijkman BV Druk: Dijkman BV/Randstad Handelsdrukkerij BV

Milieu-effectrapportage Ruigoord: natuurgebied of haven. Feiten en meningen Een analyse van de mogelijkheden om milieu-argumenten alsnog m de besluitvorming te laten meewegen, op verzoek van de werkgroep natuurbehoud Ruigoord. Ex-psychiatrische patiënten en arbeid, een vooronderzoek Inventariserend onderzoek naar de problematiek van arbeidsrehabilitatie van (ex)clienten uit de geeestelijke gezondheidszorg, op verzoek van de werkgroep arbeid van de Cliëntenbond. Wensen en kansen van Surinaamse en Antilliaanse vrouwen Onderzoek naar de specifieke scholings en beroepswensen van allochtone vrouwen m Zaanstad en Hoorn en de mogelijkheden voor een vrouwenvakschool op deze wensen in te spelen. In opdracht van de Anna Polakschool in Zaandam.

Kosteloos verkrijgbaar bij Wetenschapswmkel Vrije Universiteit De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam Tel: 020 4445649/50/51

amsterdam

Theo

Audenaerd/HH

Studiemiddag bestrijdingsmiddelen Eind maart 1 995 organiseert de Wetenschapswinkel samen met het Mi msterie varuVROM een studiemiddag naar aanleiding van het verschijnen van het Handboek bestrijdingsmiddelen, gebruik en milieu effecten. De middag is bedoeld voor milieu- en landbouworganisaties, vertegenwoordigers van gemeenten en water-

schappen, etc. Aan deelname zijn geen kosten verbonden. Wilt u een uitnodiging ontvangen voor deze studiemiddag, schrijft u dan een brief/kaart naar de Weten schapswmkel (adres elders in dit bulletin).

Infobaak Belastingwinkel (020 624 70 03): Voor fiscale rechtshulp aan particulieren en kleine ondernemers

Recent verschenen

Colofon

vrije Universiteit

zijn wat ouderwetser. Zij zijn vrij in hun doen en laten, leven tamelijk afgesloten van de maatschappij, en wonen geïsoleerd." Behalve de wat ouderwetse instelling van de omgeving zorgt ook een kennisachterstand ervoor dat de Limburgse boerinnen hun talenten met ten volle kunnen ontplooien binnen het bedrijf. De meeste boeren zijn vergroeid met het bedrijf dat zij van hun vader overnamen. Zij hebben het vak met de paplepel ingegoten gekregen en een adequate beroepsop leiding gevolgd. Hun echtgenotes hebben vaak een andere achtergrond en geen agrarische opleiding. Het cursusaanbod zou gedifferentieerder moeten zijn voor boerinnen die zich nuttig willen maken op het bedrijf, vindt Ingrid van der Sterren.

Buro voor rechtshulp Amsterdam (020 626 44 77): Juridisch advies op het gebied van wonen, werken, uitkeringen, vreemdelingen- en konsumentenrecht Milieurechtswinkel (020 623 30 49): Rechtsbijstand bij milieuproblemen (spreekuren: di 1 7.00-1 9.30, do 14.00-1 7.00 uur) Milieutelefoon (020 626 26 20): De consumentenlijn van de Vereniging Milieudefensie. De Milieutelefoon is er om antwoord te geven op milieuvragen van consumenten (ma t / m vrij, van 9.00 14.00 uur) Rechtshulp VU (020 548 26 11): Gratis telefonisch advies over juridische kwesties. Sociale raadslieden Amsterdam (020 625 83 47 of 624 69 40): Adviesdienst van de Gemeente Amsterdam. Informatie en advies over bijvoorbeeld uitkering, woonproblemen, invullen van formulieren (di-i-do-i-vr 14.00-16.00 uur) T r a n s f e r p u n t VU (020 444 5653): Ondernemers, i.h.b. het midden en kleinbedrijf kunnen voor wetenschappelijke adviezen en ondersteuning terecht bij het Transferpunt VU. Wetenschapslijn (06 821 21 44): De Stichting Publieksvoorlichting over Wetenschap en Techniek wil een breed publiek informeren over wetenschap en techniek en de betekenis hiervan voor mens en maatschappij. Wetenschapswinkel VU (020 444 5649/50/51 ): onderzoek en advies voor non-profit organisaties Woonspreekuur (020 5230 1 30): Vragen en adviezen op het gebied van wonen, zoals huur- en onderhoudskwesties (di 1 5-1 7 uur, WO 19-21 uur)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen