Ad Valvas 1994-1995 - pagina 379

AD VALVAS 23 FEBRUARI 1995

PAGINA 9

'Verrechtsing niet per se een gevaar' Collegecyclus belicht veelzijdigheid begrip verrechtsing In plaats van de vermeende verrechtsing als gevaar te zien, is het veel gevaariijlter ais de besprol<en thema's taboe zouden blijven, meent de socioioog prof.dr D.Th. Kuiper, mede­organisator van het facultair colloquium 'verrechtsing', dat 6 maart bij sow begint. Peter Boerman "Links is open, rechts is dicht; het gaat in de pohtiek als met de waterkraan", schreef Renate Rubinstein in de Hui­ zingalezing van 1982. "Een Hnkse maatschappij is een maatschappij die de communicatie tussen de mensen met belemmert en Unks is een persoon die de waarheid zoekt en zegt en schri)ft." Hoewel Jet Bussemaker, betrokken bij de organisatie van het colloquium over verrechtsing bij de faculteit Sociaal Culturele Wetenschappen, zegt per­ soonlijk het helemaal niet met Rubin­ stein eens te zijn, vindt ze de uitspraak toch een mooie, andere, manier om tegen verrechtsing aan te kijken. "De term verrechtsing zorgt altijd voor grote spraakverwarring. Want wat is nu pre­ cies rechts en links? Je schiet er mijns inziens weinig mee op om verrechtsing slechts als onüinksing te omschrijven. Aan verrechtsing kleven zoveel verschil­ lende aspecten. Sommigen brengen het in verband met nationalisme, anderen zien het eerder als gevolg van individu­ alisering. Een voorbeeld: de jongeren hebben nu misschien minder behoefte om zich tegen 'de maatschappij' af te zetten dan in de jaren zeventig. Maar is dat dan verrechtsing? Ik noem dat eer­ der gezond. Misschien is het juist wel goed dat studenten braver en bewuster geworden zijn." Bussemaker, auteur van het proefschrift Betwiste Zelfstandigheid en daarmee vorig jaar wiimaar van de prestigieuze politicologenprijs van de Nederlandse knng voor de wetenschap van de poli­ tiek, IS samensteller van de bundel die verschijnt naar aanleiding van het facul­ tair colloquium over verrechtsing. Het colloquium, dat openstaat voor alle belangstellenden, is een gevolg van het bestuursbesluit de twee studiepunten

Verrechtsing: terug naar de 'goeie ouwe tijd'?

Ruben de Heer/Stichting het Catherijnenconvent

die scw­studenten voorheen cadeau kregen als ze een afspraak met de stu­ diebegeleider maakten, voortaan meer inhoudelijk vorm te gaan geven. "Het plan was iets echt facultairs te organise­ ren, dus iets wat zowel voor antropolo­ gen als voor politicologen interessant is", vertelt Bussemaker. "Bovendien wilde men iets wat maatschappelijk van belang is, waar de link tussen theorie en werkelijkheid in herkenbaar is en waar ook mensen van buiten de faculteit iets over te zeggen zouden kuimen hebben. Zo is men op het thema 'verrechtsing' gekomen."

openlijk dat de WD rechts is. En zeg nou zelf: D66, waar hoort dat nou thuis?" Alle rumoer over het gevaar van ver­ rechtsing vindt Bussemaker niet zo ver­ ontrustend. "De onderzoeken onder jongeren die aan zouden geven dat de jeugd verrechtst, zijn vaak nogal tegen­ strijdig. Jongens zeggen aan de ene kant wel dat ze later alles willen delen met hun vriendin, maar aan de andere kant willen de jongens ook allemaal veertig uur per week gaan werken. Ze zijn alle­ maal voor meer markt en meer econo­ mische groei, maar ook voor meer mi­ lieu. Ik vraag me daarom serieus af of er sprake is van verrechtsing als de lijn tussen links en rechts voor niemand meer duidelijk is. Het gaat er ons in de collegecyclus dan ook vooral om be­ paalde vraagstukken te behchten en te laten zien hoe ze Ln elkaar grijpen." Ook prof. dr D.Th. Kuiper, voorzitter van de colloquiumcommissie, ziet het uiteenzetten van de meerduidigheid van het begrip 'verrechtsing' als een van de

Negatief De term verrechtsing wordt vrij alge­ meen als negatief beladen ervaren. As­ sociaties met nationaUsme dringen zich bijna automatisch op. Bussemaker ge­ looft echter niet dat verrechtsing per definitie als een gevaar dient te worden gezien. "Het kan ook alleen een genera­ tiekwestie zijn. Niet iedereen vindt 'rechts' meer een vies woord, geloof ik.

Niet alle verrechtsing is ook gelijk aan nationalisme of, nog erger, aan fascis­ me." Doel van de collegecyclus is voor de universitair docent dan ook niet om een antwoord te geven op de vraag in hoeverre er van verrechtsing sprake is en wat er tegen gedaan moet worden, maar vooral om de verschillende facet­ ten van het begrip voor het voeüicht te krijgen. "Ik geloof niet dat je verrecht­ sing alleen maar kunt zien als het einde van de ideologieën. De ideologieën worden hooguit minder dwingend. Maar aan de andere kant zie )e in Ne­ derland bijvoorbeeld ook weer dat de aanhang van de SGP behoorlijk stabiel bhjft. Die partij heeft bovendien één van de sterkste jongerenorganisaties van alle politieke partijen in Nederland. Dat zegt toch wel iets." Volgens de scw­onderzoekster zou de traditionele scheidslijn tussen links en rechts best wat meer gerelativeerd mogen worden. "Iedereen erkent dat die lijn niet meer makkelijk te trekken is. Bolkestein ontkent bijvoorbeeld

belangrijkste leerdoelen van de college­ cyclus. "De meerderheid van de jonge­ ren heeft weliswaar rechtse opvattin­ gen, maar die zijn niet meer te vatten in de grote ideologische verhalen van wel­ eer. Thema's die vroeger waren voorbe­ houden aan rechts, komen nu ook in linkse kringen terug, al zijn ze daar meestal anders ingevuld." "Jos de Beus, vooraanstaand pvdA­poli­ ticus en filosoof in Groningen, besteedt tegenwoordig bijvoorbeeld veel aan­ dacht aan het 'natiegevoel' en feministe Dorien Pessers komt terug op de waar­ de van het gezin. Ze wijst erop dat kin­ deren niet alleen in crèches opgevoed moeten worden, maar ook door ouders. Ze benadert het begrip gezin daarbij op een moderne manier en haalt het tege­ lijkertijd uit de 'links­rechts'­tegenstel­ ling." Toch gelooft Kuiper niet dat de begrip­ pen links en rechts hol geworden zijn. "Ze komen in ieder geval voor m het publieke discours, dus hebben ze hun waarde. Het gaat er ons om te laten zien dat je kunt spelen met de begrip­ pen." De collegecyclus is ook volgens Kuiper duideUjk niet bedoeld om 'het rechtse gevaar' te bezweren. "Verrechtsing hoeft mijns inziens niet per se als een gevaar te worden gezien. Het zou juist eerder gevaarlijk zijn als de thema's die in de collegecyclus aan de orde komen, taboe zouden blijven, zoals in de vorige decennia. In de jaren zestig, zeventig golden issues als privatisering, markt­ werking en ook immigratiebeleid als anti­progressief. Nu is dat veranderd. Als vorige generaties nadrukkelijk bezig geweest zijn met politieke correctheid, gaat 'de natuurlijke pendule' vanzelf weer naar rechts. De verrechtsing is in die zm een normale reactie op de vorige generatie." Programma 6 maart 10 00­12 30, aula, inleidend colle­ ge 'Pro en contra de tijdgeest door prof dr A.F J Kob­ ben 7 maart 14 0 0 1 7 00,12A­05, 'Ven­echtsing inzake op­ vattingen over pnmaire relaties' door mr D Pessers, dr J Bussemaker 19 00 21 00,12A 05,'Verrechtsing als politiek verschijnsel' door dr M Fennema, dr D Oege­ ma, drJ Klemnijenhuis 8 maart, 14 00­17 00,12A­05, 'De relatie tussen mi­ gratie, nationalisme en verrechtsing door prof dr J M M van Amersfoort, prof dr F Bovenkerk 9 maart, 9.30­12 30, M 129 (W N), 'Verrechtsing als generatieverschijnsel' door dr J P de Hart, dr R van Rijsselt 9 maart, 19 00 21 00, IA 05, Verrechtsing en de bete­ kenis van familie­ en groepsgemeenschappen' Prof dr P Kloos 10 maart, 14 00­17 00, 6A 05 Verrechtsing en be­ drijfsculturen door prof dr W Koot en drs C Choenni 17 maart, 10 0012 30, Auditonum Slotzitting in de vorm van een forum De lezingen van het facultair collo­ quium 'verrechtsing' zijn voor iedereen gratis toeganke­ lijk

'School interesseerde me geen barst' Geen anoniemere achternaam dan Jan­ sen. Ad Valvas geeft de Jansen Jans­ sens van de Vrije Universiteit wekelijks een gezicht. Deze week: Rosa Jan­ sen, studente fysische geografie.

Liesbeth Klumper Rosa Jansen (23) is tweedejaars fysi­ sche geografie. "Dat is iets met aardrijkskunde, zeg ik altijd maar. Officieel is het de wetenschap die bestudeert welke invloed uitwendi­ ge krachten op de aardkorst heb­ ben. Die definitie zal ook wel niet helemaal kloppen, maar op die ma­ nier probeer ik mensen een idee te geven van wat ik nou eigenlijk stu­ deer." Rosa Jansen heeft vorige maand samen met haar vriend een nieuwe woning be­ trokken vlakbij het Okura Hotel. "Wij woonden aan de Albert Cuijpmarkt, hartstikke gezellig, maar het was één grote ruimte en dat werd wat lastig als één van ons moest studeren. Nu heb­

ben we een aparte studeerkamer en dat is heel prettig." De studente fysische geografie haalde haar propaedeuse bij Aardwetenschap­ pen en moest toen een richting kiezen: geologie, milieu of fysische geografie. Het werd dus het laatste. "JVlilieu viel eigenlijk meteen al af Ik •vind het wel belangrijk hoor, maar het ligt me niet zo die studie. Over de andere twee mo­ gelijkheden heb ik heel lang lopen twij­ felen. Maar op een goed moment deed ik veldwerk in Spanje voor geologie en toen werd het me duidelijk. Ik stond daar in de bloedhitte in m'n uppie met m'n rugzakje op in the middle of nowhere en opeens dacht ik: 'wat doe ik hier ei­ genlijk? Dit wil ik helemaal niet.' En zo heb ik dus uiteindelijk voor fysische ge­ ografie gekozen." Straks moet Jansen weer kiezen: tussen de afstudeerrichtingen hydrologie.

kwartaire geologie en sedimentologie. "Ik heb nog geen idee wat het allemaal inhoudt, maar daar krijgen we nog voorlichting over."

Testen Omdat Jansen heel lang over het vwo heeft gedaan, twijfelde zi) of zij een uni­ versitaire studie wel aan zou kunnen. "Ik heb drie keer de vijfde gedaan", lacht zij. "School interesseerde me geen barst. Ik ging liever met vriendinnen de stad in en bovendien zat mijn vriend destijds in Canada, dus daar ben ik ook nog naar toe geweest. Kortom: ik was met alles bezig, behalve met school. Omdat het zo moeizaam ging, heb ik het anders aangepakt. Eerst heb ik twee deelcertificaten gehaald en later heb ik via het volwassenenonderwijs mijn di­ ploma gehaald. Ik heb dus in totaal in negen vakken eindexamen gedaan."

Rosa Jansen: 'Vulkanen en aardbevingen liebben me altijd gefascineerd' Peter Wolters ­ AVC/VU

"Een ­vriendin van me studeerde bij Aardwetenschappen en omdat aard­ rijkskunde mij altijd al trok, leek het me wel wat. Maar of ik het ook kon? Via school kon ik me laten testen en daar kwam uit dat het geen probleem moest zijn, zo'n universitaire studie. Ik schijn zelfs aanleg te hebben voor techniek. Nog even heb ik overwogen om naar Delft te gaan, maar ik heb toch voor Amsterdam gekozen. Met die vriendin ben ik daarna nog een dag meegelopen, colleges gevolgd enzo. Dat beviel en omdat aardbevingen en vulkanen mij altijd al fascineerden, is het aardweten­ schappen geworden." De studie bevalt Rosa Jansen goed. "Het is niet zo massaal. Ik zie mezelf niet met vijfhonderd man in een colle­ gezaal zitten. Daar zou ik me ongeluk­ kig bij voelen. Jammer vind ik dat we zo eenzijdig bezig zijn. Op het VWO

hadden we bijvoorbeeld ook geschiede­ nis en dat mis ik hier. Nu volg ik colle­ ges proto­ en prehistorie. Die worden gegeven door iemand van de vakgroep archeologie. Birmenkort gaan we op ex­ cursie naar Drenthe om de hunebed­ den te bekijken; zie )t toch weer eens wat anders." De brede belangstelling van Rosa Jan­ sen blijkt ook uit het feit dat zij actief is bij GeoCult, het culturele gezelschap van de faculteit Aardwetenschappen. "Wij organiseren uitstapjes naar musea, of wij gaan met z'n allen naar een con­ cert. Ik weet er eigenlijk geen bal vanaf hoor, maar het is wel hartstikke leuk. En cultuur is voor ons heel breed: vori­ ge week zijn we naar de voetbalwed­ strijd Ajax­Roda JC geweest."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen