Ad Valvas 1994-1995 - pagina 88

AD VALVAS 22 SEPTEMBER 1994

PAGINA 16

Cult cultuur

Maite Stokhof (tweede van links) met het proeftijdsbestuur van Beets voor hun dispuutshuis

Klaas Witsche Elias

Het functionalisme van B.E.E.T.S. prf atgroepüesj:^ maar anps.ii^ii^iwg IM£|J^ïwli^^'^£lU^^^^Ë<^K%I^i

Elsbeth Vernout Plaats een antropoloog binnen een hechte, door tradities gevormde groep als het Amsterdamsch Studentencorps (ASC) en zie daar: er rolt een weten­ schappelijke theorie uit over de sociale organisatie. "Kom maar langs, dan be­ spreken we het wel", luidt het advies van Malte Stokhof (22), tweedejaars student culturele antropologie en prae­ ses van het proeftijdsbestuur van B.E.E.T.S., dat nieuwe leden van het dis­ puut gaat inwijden. Het grachtenpand aan de Keizersgracht 323, een van de huizen die B.E.E.T.S.

bezit, biedt de juiste ambiance voor het 'litterarisch dispuutgezelschap' dat al 115 jaar bestaat. Achter de imposante deur staat een tengere jongen, die me over de rode groezelige loper voorgaat naar de keuken. Daar zitten, tussen de traditionele bergen aiwas op het aan­ recht en twee bedeesd kijkende huiskat­ ten m, enkele dispuutgenoten ontspan­ nen achterover op hun stoelen. Behendig neemt Malte de hindernissen naar zijn kamer in het souterrain. Hij klimt in één beweging een trapje af en een afgedankt bankstel over en kijkt niet op of om naar de 'Beetsiaan' die, starend naar de televisie, een bord soep leeglepelt. Door een benauwd gangetje waar oorkonden en oude foto's het Heilige der Heiligen (de archiefkast van het dispuut) camoufleren, bereikt hij zijn witgeschilderde kelder. Een gordijn vormt de kunstmatige scheiding tussen slaap­ en woongedeelte. Als Malte rechtop staat past hij nét onder het lage plafond, maar als zijn langere huisgeno­ ten langskomen moeten ze iets door hun knieën. D e antropologie­student neemt plaats in een grote groene stoel naast de muziekinstallatie, zodat hij de klassieke muziek kan regelen al naar ge­ lang de sfeer van het gesprek. B.E.E.T.S. IS in 1879 opgericht door zeven leden van het ASC die zich wilden wijden aan de literatuur, zo vertelt Malte. Aan schrijver Nicolaas Beets (pseudoniem: Hildebrand) werd toe­ stemming gevraagd zijn naam te ge­

bruiken, waarna werd overeengekomen dat het dispuut een creatieve mslag zou hebben. R espect voor de geest staat vanaf die tijd voorop bij B.E.E.T.S., ook wel uitgelegd als 'Bestendige Eendracht en Trouwe Samenwerking'. Voor meer details over de histone van het dispuut verwijst Malte naar student rechten Christiaan Alberdingk Thijm (22), die in 1990 lid werd. Hij is het wandelende deel van het archief, dat al­ leen bi) hoge uitzondering voor buiten­ staanders toegankelijk is. Het bijzonde­ re van B.E.E.T.S. vindt hij dat oude ge­ bruiken, die in 1879 zijn bedacht, nog gehandhaafd blijven. "Tijdens een werkvergadering bij ons worden van oudsher recieten of spreekbeurten ge­ houden die gaan over een boek. Tradi­ tioneel volgt hierop een scnptie, een ouderejaars van het dispuut vertelt dan een verhaal over een interessant onder­ werp. Daarna wordt de vergadering ge­ schorst voor een maaltijd aan een lange gedekte tafel, het nabroodje genoemd. Aan het eind van de vergadering staat er een criticus op, die op de scriptie mag reageren. T o t slot brandt de dis­ cussie los, als het goed is." Het lustrum van B.E.E.T.S., dat in maart van dit jaar werd gehouden, bracht dis­ puutgenoten tussen de 18 en 90 jaar samen. Christiaan: "Het is grappig om te zien dat zo'n reünist dezelfde liede­ ren kent als jij, dat hij gedeeltelijk de­ zelfde studententijd heeft gehad." De continuïteit van het dispuut zit volgens hem in het zorgvuldig selecteren van novieten. "We zoeken naar jongens die verder kijken dan hun neus lang is. Die meerwaarde kan zitten in liefde voor toneelspelen, maar ook in het verzorgen van bejaarden op zondagmiddag." De literaire aspiraties van leden van B.E.E.T.S. lijken nog steeds voort te duren. JVlalte schrijft verhalen. In een plastic tas heeft hij nog stapels literaire produkten liggen, die wachten op pu­ blikatie. Veel beroemde schrijvers heeft B.E.E.T.S. echter nog met voortge­ bracht, al scherpen enkele dispuutgeno­ ten hun pen wel in het studentenblad Propria Cures.

Niet alleen op het kunstzinnige vlak is het dispuut volgens Malte een buiten­ beentje bmnen het ASC. "Omdat we het oudste dispuut zijn, hebben we bepaal­ de privileges. Op de sociëteit hebben we een aparte kamer en een eigen tap. Daarnaast zijn we minder corporaal dan de andere disputen. W e doen niet mee aan 'vaatjes zooien': dan ren je met z'n twintigen op een dispuut af om hun vat bier te jatten, waarbij er men­ sen onder de voet worden gelopen. Als ze dat bij ons doen, gaan we vanzelf opzij en laten h u n het vat meenemen. We kopen dan gewoon een ander vat, zodat de lol er snel af is. Hieruit spreekt de rust en controle die we willen uits­ tralen." In de krappe drie jaar dat Malte nu in het dispuutshuis woont, heeft hij de kans aangegrepen het corps­ en dis­ puutsleven op een antropologische ma­ nier waar te nemen. Door 'participe­ rende observatie', een bekende onder­ zoeksmethode waarbij de antropoloog zich mengt in de activiteiten maar tege­ lijkertijd goed waarneemt wat er ge­ beurt, heeft hij gegevens verzameld. "Het was moeilijk om zo nuchter te blijven en me niet te laten meeslepen in het corpsleven. Dat scepticisme moet je behouden om de gebeurtenissen te kunnen analyseren. Ik heb de functio­ nalistische manier van kijken gehan­ teerd: bij alles vroeg ik me af waarom

het zo gebeurde. Zo heb ik haarfijn uit­ geplozen waarom bepaalde regels bin­ nen het corps bestaan." Malte ontdekte dat alles binnen het dis­ puut een functie heeft en bijdraagt aan een hechtere structuur van de vereni­ gmg. Hij geeft een voorbeeld: "Ik ben nu voorzitter van het proeftijdsbestuur van B.E.E.T.S., waardoor de novieten goed naar mij moeten luisteren. Ze krij­ gen een sterke band met mij. Vaak vloeien de leden van het proeftijdsbe­ stuur door naar het algemene bestuur van ons dispuut, waardoor de novieten meteen iemand m het bestuur kennen. Dit zijn van die kleine dingen die ande­ re Beetsianen voor waar aannemen, maar ze weten niet waarom het zo is." D e antropoloog in spe heeft de sociale structuur binnen het corps vergeleken met die bij de Baruya, een volk in Nieuw­Guinea. Door het ondergaan van initiatie­rituelen wordt bij de Ba­ ruya van een jongen een m a n gemaakt. Door het samen doorstaan van beproe­ vingen ontstaat er een sterke groeps­ band tussen de mannen. "De titel van het boek zegt al genoeg: Tlie making of Great Men, zegt de student geestdnftig. "Dat is wat hier ook gebeurt."

"Huisvesting: terwijl maar 1 0 % zegt ontevreden te zijn, wil 6 0 % verhuizen" (Onderzoek onder studenten Het Parool van 7 september 1994)

OïTuWöT

W=2^asi­

Kwaliteitskranten en opiniebla­ den bieden onvoldoende stof om inzicht te krijgen in wat het volk beweegt. A f en toe wordt er óver het volk geschreven m a a r het volk zelf zegt nauwelijks iets. In het kader van mijn studie naar de Hollandsche Cultuur (zie vo­ rige week) m o e t ik dus n o g veel m e e r b e s t u d e r e n d a n Privé al­ l e e n . M o m e n t e e l h o u d t het volk z i c h in groten getale bezig m e t J o m a n d a , een m e d i u m tussen deze en gene wereld. Zozeer dat de N S een dagtocht naar dit Tiel­ se f e n o m e e n i n 't assortiment heeft o p g e n o m e n . Mijn kwakke­ lende buurvrouw koestert een flesje 'ingestraald water', een al­ daar b e k o m e n p a n a c e e . E e n ander gaf m e een kaartje van Jo­ m a n d a . In je s c h o e n gedragen geeft dat dan kracht e n bescher­ m i n g . Diverse kennissen raakten i n 'narcose', zoals e e n trance daar g e n o e m d wordt, en b e w e ­ r e n van h u n pijnen bevrijd te zijn. Zelfs in Trouw is een pro/contra discussietje gaande over J o m a n d a . Zou ik er d a n toch eens h e e n moeten? Alles in het kader van mijn culturele ont­ wikkeling natuurlijk. Stel dat haar r o e m n o g groter wordt, zo groot dat er vanuit de hele w e ­ reld vliegreizen n a a r Tiel geor­ ganiseerd worden. D a n z o u het t o c h e e n gebrek aan m i j n opvoe­ ding zijn als ik haar nooit gezien had? Zondag heb ik haar gezien. Niet in Tiel, m a a r bij de opname van e e n t v ­ p r o g r a m m a waar zij ook v o o r u i t g e n o d i g d w a s . Ze leek m e een gewone, vriendelijke m e v r o u w m e t goede m a n i e r e n . N i e t zo erg heilig eigenlijk. Maar je kan nooit weten, dus h e b ik haar handtekening gevraagd. D a t leek m e persoonlijker, effec­ tiever dan kaartjes of water. Mijn buurvrouwen zijn n u e e n beetje jaloers op m e , dus ik weet niet aan wie ik ' m zal geven zonder ruzie te krijgen. In elk geval was h e t e e n zeer culturele ervaring.

SELMA SCHEPEL

D e opvallendste bijdrage in de AU \ jaarlijks ver­ " ' schijnende Reünisten Courant van het v u ­ corps is e e n slordige, hand­ geschreven c o ­ l u m n van een zekere Joop. Terecht vraagt hij zich af o f het niet beter was geweest o m de c o l u m n aan ie­ m a n d anders ­ "Hier denk ik aan de D o n n e r s , Van A n d e l s , de Steen­ hoofden, D r e n t h e n + D i e p e n h o r ­ s t e n " ­ te geven. N aast het stukje staat de foto, waarschijnlijk van Joop zelf, volledig l a m weggezakt tegen een b e t o n n e n m u u r . T o c h stond het afgelopen jaar, al­ thans volgens het redactioneel, "niet v o o r een groot deel in het teken van het gevecht o m het bier­ vat, m a a r o m het gevecht tegen de gevolgen v a n de m a a t r e g e l e n van m i n i s t e r Ritzen". P.J.M. Litjens, praeses van het v u ­ c o r p s , is s o m ­ ber over alle t e m p o n o r m e n en be­ zuinigingen. "Al enkele jaren drei­ gen de overheidsplannen e e n fikse streep door het verenigingsleven te h a l e n . H e t zal in de toekomst steeds moeilijker w o r d e n o m m e n ­ sen bereid te vinden voor c o m m i s ­ sies, senaat en stichting." D a t Litjens gelijk heeft, is te zien aan de Reünisten Courant. D o o r de tempodruk h a d d e n de m e e s t e corpsleden, volgens het redactio­ neel, nauwelijks tijd o m de krant vol te schrijven. E n d u s w e r d de se­ naat g e d w o n g e n m a a r zelf in de p e n te k l i m m e n en het blad te vul­ len. D a t alles onder het groot afge­ drukte m o t t o NU desperandum deo duce, oftewel 'Er i s g e e n r e d e n om te w a n h o p e n , zolang God leidt.' H . A . van Ramshorst, rector van het corps in de jaren 1967­'68 en inmiddels praeses van het reünis­ tenbestuur, heeft er in zijn tijd wel­ licht ook troost uit geput. Ook toen was iedereen er namelijk van over­ tuigd: "Dit land gaat naar de blik­ s e m en vroeger w a s het beter." (EE)

F4

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen